ID Муаллиф Муҳокамага чиқариш санаси Якунланиш санаси Таклифлар сони
9282 Высшая аттестационная комиссия при Кабинете Министров Республики Узбекистан 18/10/2019 04/11/2019 7

Муҳокама якунланди

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг Қарори
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси НИЗОМЛАРИ
ID-9282

Илмий даражалар бериш тартиби тўғрисидаги

НИЗОМ

 

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги, «Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида»ги қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон «Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD) ва фан доктори (Doctor of Sciences, DSc) илмий даражаларини бериш тартибини белгилайди.

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

     1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

изланувчи – фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун диссертация тадқиқотларини олиб бораётган шахс;

талабгор – диссертацияси ҳимоя учун Илмий кенгашга қабул қилинган ва аттестация иши кўрилиш жараёнида бўлган шахс;

аттестация иши – талабгорнинг илмий даражасини тасдиқлаш (нострификация қилиш) юзасидан расмийлаштирилган ҳужжатлар тўплами;

 диссертация – муаллиф томонидан шахсан олиб борилган, тадқиқот моҳияти тегишли талабларга жавоб берган, тугалланган ва мазмунан яхлит илмий иш сифатида илмий янгилиги ва амалий натижалари тизимли равишда асослаб берилган қўлёзма ҳуқуқига эга бўлган илмий асар;

диссертация автореферати – диссертация тадқиқоти юзасидан умумий маълумотлар келтирилиб, ишнинг илмий янгилиги ва амалий натижалари тизимли равишда умумлаштирилган ҳолда қисқача баён қилинган ҳамда нашр этилган ишлар юзасидан маълумотлар берилган ва белгиланган талаблар асосида расмийлаштирилган қўлёзма ҳуқуқига эга бўлган илмий асар;

экспертиза – ҳужжатларнинг моҳияти ва амалга оширилган аттестация тадбирларининг тегишли қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлигини илмий ва меъёрий-техник жиҳатдан баҳолаш;

илмий раҳбар – илмий изланишлар олиб бораётган изланувчига илмий ва ўқув-методик ёрдам кўрсатиш мақсадида белгиланган тартибда тайинланган, фаол тарзда илмий ва илмий-педагогик фаолият олиб борувчи фан доктори, шунингдек илмий унвонга эга бўлган фан номзоди ёки фалсафа доктори (PhD);

илмий маслаҳатчи – фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун илмий изланишлар олиб бораётган изланувчига илмий ва ўқув-методик ёрдам кўрсатиш мақсадида белгиланган тартибда тайинланган, фаол тарзда илмий ва илмий-педагогик фаолият олиб борувчи фан доктори;

апелляция – илмий даражалар бериш ёки уларни беришни рад қилиш ёхуд илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисидаги қарорлар юзасидан берилган мурожаат. 

тақдимнома – олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар аттестциясига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда истисно тариқасида, диссертация ҳимоясисиз илмий даража берилиши мумкин бўлган ҳолларда диссертацияни расмийлаштирмасдан муаллиф томонидан шахсан олиб борилган, тадқиқот моҳияти тегишли талабларга жавоб берган, тугалланган ва мазмунан яхлит илмий иш сифатида тадқиқотлари юзасидан умумий маълумотлар келтирилиб, ишнинг илмий янгилиги ва амалий натижалари тизимли равишда умумлаштирилган ҳолда қисқача баён қилинган ҳамда амалиётга жорий этилган ишлари ва уларнинг самараси юзасидан маълумотлар берилган ва белгиланган талаблар асосида диссертация автореферати шаклида расмийлаштирилган қўлёзма ҳуқуқига эга бўлган илмий асар.

2. Илмий даражалар белгиланган тартибда диссертация ҳимоя қилган ёки мазкур Низомнинг 5-банди талабларига жавоб берган, муайян фан тармоғида чуқур касбий билимга, илмий ютуқларга эга бўлган юксак маънавиятли шахсларга берилади.

Тиббиёт фанлари бўйича диссертация ҳимоя қилиш – тиббиёт соҳаси бўйича олий маълумотга, ветеринария фанлари бўйича диссертация ҳимоя қилиш – ветеринария соҳаси бўйича олий маълумотга эга бўлган шахсларга рухсат этилади.

3. Диссертация изланувчи ўтказган тадқиқотлар ва эълон қилган илмий ишлар асосида тайёрланади. Диссертацияни расмийлаштириш ва уни ҳимоя қилиш изланувчининг хоҳишига кўра ўзбек, рус, қорақалпоқ ва инглиз тилларида ёки ОАК билан келишилган ҳолда бошқа тилда амалга оширилади.

Талабгор, илмий раҳбар ёки илмий маслаҳатчи тадқиқотнинг мақсад ва вазифаларини аниқ белгилаш ҳамда диссертация ва диссертация авторефератининг мазмуни учун масъул ҳисобланади.

4. Олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ва уларни аттестациядан ўтказишга оид қонун ҳужжатларида белгиланган талабларни тўлиқ бажарган, жумладан ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон (имтиҳонлар)ни топширган изланувчилар диссертацияни ҳимоя қилишга қўйилади.

5. Тадқиқотлар амалга оширилган муассаса хулосаси ва Илмий кенгаш тақдимномаси асосида ОАK Раёсати қарори билан истисно тариқасида, қуйидагиларга диссертация ҳимоясисиз илмий даража берилиши мумкин.

51. Илмий янгилиги долзарб бўлган патентлар билан муҳофаза қилинган ихтиро патенти ва селекция ютуқлари патенти муаллифига:

фан доктори (DSc) илмий даражаси - камида 3 та ихтиро патенти ёки селекция ютуқлари патенти асосида фан ва технологияларни ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқларини модернизация қилиш ва ижтимоий соҳалар тараққиётига улкан ҳисса қўшиш ҳамда илмий натижаларнинг амалиётга жорий қилиниши асосида салмоқли самара олинган бўлиши;

фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси - ихтиро патенти ёки селекция ютуқлари патенти асосида фан ва технологияларни ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқларини модернизация қилиш ва ижтимоий соҳалар тараққиётига улкан ҳисса қўшиш ҳамда илмий натижаларнинг амалиётга жорий қилиниши асосида салмоқли самара олинган бўлиши;

Диссертация ҳимоясисиз илмий даража бериш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

а) муаллифнинг тадқиқотлари амалга оширилган кафедра (лаборатория) патентлар билан муҳофаза қилинган ихтиро патенти ва селекция ютуқлари патенти асосида тайёрланган тақдимнома муҳокамасининг ижобий натижасига кўра ишни дастлабки экспертизадан ўтказиш учун ОТМ/ИТМ раҳбари номига билдиришнома билан мурожаат қилади. Мурожаатга кафедра (лаборатория) мажлисининг баённомаси илова қилинади;

б) тадқиқотлар амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашидаги  муҳокама ва унинг ижобий қарори асосида муассаса раҳбарининг кузатув хати билан тегишли Илмий кенгашга қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади: (1) тадқиқотлар амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашининг хулосаси; (2) ихтиро патенти ва селекция ютуқлари илмий натижалари амалиётга жорий қилингани ва салмоқли натижалар олингани тўғрисида тегишли бошқарув органи (органлари)нинг маълумотномаси; (3) Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Интеллектуал мулк агентлигининг  ихтиро ва селекция ютуқларига берилган патент нусхалари; (4)  автореферат шаклида тайёрланган тақдимнома; (5) талабгорнинг фаолиятини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар (талабгор тўғрисидаги объектив-маълумотнома; паспорт нусхаси; олий маълумоти тўғриси­даги ҳужжатнинг нусхаси; фан доктори (DSc) илмий даражаси талабгори учун фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган бошқа илмий даража (бундан буён матнда фалсафа доктори (PhD) деб юритилади) дипломининг нусхаси ва диссертацияси автореферати;

в) Илмий кенгашда тақдимнома ўрнатилган тартибда диссертацияни ҳимоя қилиш тартиб-қоидасига мувофиқ ҳолда экспертизадан ўтказилиб (нашр ишлари бундан истисно), муҳокамаси натижасига кўра аттестация иши электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАКга юборилади;

г) аттестация иши ОАКда ўрнатилган тартибда кўриб чиқилади.

Ушбуда ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон топширилган бўлиши керак.

Моҳиятан экспертизадан ўтказилмаган дастлабки патентлар бўйича илмий даража берилиши мумкин эмас.

52. Республика ОТМ ва ИТМлари халқаро рейтингини баҳолашда фойдаланиладиган QS (Quacquarelli Symonds), Times Higher Education (THE) рейтинг агентликлари томонидан тан олинган Elsevier компаниясининг Scopus, Science Direct халқаро илмий-техник базалар рўйхатида мавжуд  ихтисослашган илмий нашрларда (бундан буён матнда Халқаро базалар рўйхати деб юритилади) импакт-фактори тегишли фан тармоғи бўйича белгиланган даражада бўлиб, автореферат шаклида тайёрланган тақдимнома асосида истисно тариқасида, қуйидагиларга диссертация ҳимоясисиз илмий даража берилиши мумкин:

фан доктори (DSc) илмий даражаси - салмоқли илмий янгиликлар олган ва камида 12 та (ижтимоий-гуманитар фанлар бўйича 8 та) илмий мақола, жумладан уларнинг камида ярмисини кейинги 5 йил ичида чоп эттирган мутахассисга;

фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси - муҳим илмий янгиликлар олган ва камида 6 та (ижтимоий-гуманитар фанлар бўйича 4 та) илмий мақола, жумладан уларнинг камида ярмисини кейинги 5 йил ичида чоп эттирган мутахассисга.

Халқаро базалар рўйхатига кирган журналлар импакт-факторининг тегишли даражаси ҳар бир фан тармоғининг хусусиятидан келиб чиққан ҳолда етакчи ОТМ ва ИТМ тавсиялари асосида манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан келишилган ҳолда ОАК Раёсати қарори билан белгиланади.

Диссертация ҳимоясисиз илмий даража бериш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

а) муаллифнинг тадқиқотлари амалга оширилган кафедра (лаборатория) унинг илмий мақолалар асосида тайёрланган тақдимнома муҳокамасининг ижобий натижасига кўра ишни дастлабки экспертизадан ўтказиш учун ОТМ/ИТМ раҳбари номига билдиришнома билан мурожаат қилади. Мурожаатга кафедра (лаборатория) мажлисининг баённомаси илова қилинади;

б) тадқиқотлар амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашидаги  муҳокама ва унинг ижобий қарори асосида муассаса раҳбарининг кузатув хати билан тегишли Илмий кенгашга қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади: (1) тадқиқотлар амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашининг хулосаси; (2) нашр ишларининг асл нусхалари; (3) илмий натижалари амалиётга жорий қилингани тўғрисидаги маълумотномалар; (4)  автореферат шаклида тайёрланган тақдимнома; (5) талабгорнинг фаолиятини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар (талабгор тўғрисидаги объектив-маълумотнома; паспорт нусхаси; олий маълумоти тўғриси­даги ҳужжатнинг нусхаси; фан доктори (DSc) илмий даражаси талабгори учун фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган бошқа илмий даража (бундан буён матнда фалсафа доктори (PhD) деб юритилади) дипломининг нусхаси ва диссертацияси автореферати;

в) Илмий кенгашда тақдимнома ўрнатилган тартибда диссертацияни ҳимоя қилиш тартиб-қоидасига мувофиқ ҳолда экспертизадан ўтказилиб (нашр ишлари бундан истисно), муҳокамаси натижасига кўра аттестация иши электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАКга юборилади;

г) аттестация иши ОАКда ўрнатилган тартибда кўриб чиқилади.

Ушбуда ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон ва  илмий натижани амалиётга жорий қилиш бўйича талаблар бажарилиши керак.

53. Аниқ вазифаларни ҳал этишга, ички ва ташқи бозорларда талаб юқори бўлган илғор технологик ишланмалар муаллифига истисно тариқасида, диссертация ҳимоясисиз фалсафа доктори (PhD) илмий даража берилиши мумкин.

Ушбуда диссертация ҳимоясисиз фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини бериш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

а) муаллифнинг тадқиқотлари амалга оширилган кафедра (лаборатория) унинг илмий ишланмалари асосида тайёрланган тақдимнома муҳокамасининг ижобий натижасига кўра ишни дастлабки экспертизадан ўтказиш учун ОТМ/ИТМ раҳбари номига билдиришнома билан мурожаат қилади. Мурожаатга кафедра (лаборатория) мажлисининг баённомаси илова қилинади. Ушбу иш ОТМ ёки ИТМ кенгашида муҳокама қилиниб, натижасига кўра Ёшлар академиясига мурожаат қилинади. Мурожаатга ОТМ ёки ИТМ кенгашининг хулосаси илова қилинади;

б) Ёшлар академиясида тадқиқотнинг илмий янгиликлари ва уларни амалиётга жорий қилишдан олинган салмоқли натижаларнинг муҳокамаси ва унинг ижобий қарори асосида Ёшлар академияси раҳбарининг кузатув хати билан тегишли илмий кенгашга қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади: (1) Ёшлар академиясининг хулосаси; (2) илмий натижаларнинг амалиётга жорий қилингани тўғрисида тегишли бошқарув органи (органлари)нинг маълумотномаси; (3) автореферат шаклида тайёрланган тақдимнома; (4) талабгорнинг фаолиятини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар (талабгор тўғрисидаги объектив-маълумотнома; паспорт нусхаси; олий маълумоти тўғриси­даги ҳужжатнинг нусхаси);

в) илмий кенгашда тақдимнома ўрнатилган тартибда диссертацияни ҳимоя қилиш тартиб-қоидасига мувофиқ ҳолда экспертизадан ўтказилиб, муҳокамаси натижасига кўра аттестация иши электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАКга юборилади;

г) аттестация иши ОАКда ўрнатилган тартибда кўриб чиқилади.

Ушбуда ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон, нашр ишлари ва илмий натижани амалиётга жорий қилиш бўйича талаблар бажарилиши керак.

54. Муайян тарихий мавзу тадқиқоти натижалари бўйича камида 4 та илмий янгилик тақдимоти “O‘zbekiston tarixi” телеканалида ўтказилган ва ушбу илмий янгиликлар бадиий ёки ҳужжатли фильмлар сценарийларида фойдаланилган бўлиб (бундан буён матнда фильмлар деб юритилади), улар мазкур телеканалда намойиш этилган тадқиқот муаллифига тажриба тариқасида, диссертация ҳимоясисиз тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) илмий даража берилиши мумкин.

Ушбуда диссертация ҳимоясисиз фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини бериш қуйидаги тартибда амалга оширилади:

а) муаллифнинг тадқиқотлари амалга оширилган кафедра (лаборатория) унинг илмий ишланмалари асосида тайёрланган тақдимнома муҳокамасининг ижобий натижасига кўра ишни дастлабки экспертизадан ўтказиш учун ОТМ/ИТМ раҳбари номига билдиришнома билан мурожаат қилади. Мурожаатга кафедра (лаборатория) мажлисининг баённомаси илова қилинади. Ушбу иш ОТМ ёки ИТМ кенгашида муҳокама қилиниб, натижасига кўра “O‘zbekiston tarixi” телеканалига мурожаат қилинади. Мурожаатга ОТМ ёки ИТМ кенгашининг хулосаси илова қилинади;

б) тадқиқот амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашидаги  муҳокама ва унинг ижобий қарори асосида муассаса раҳбарининг кузатув хати билан тегишли Илмий кенгашга қуйидаги ҳужжатлар тақдим этилади: (1) тадқиқот амалга оширилган ОТМ ёки ИТМ кенгашининг хулосаси; (2) нашр ишларининг асл нусхалари; (3) автореферат шаклида тайёрланган тақдимнома; (4) талабгорнинг фаолиятини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар (талабгор тўғрисидаги объектив-маълумотнома; паспорт нусхаси; олий маълумоти тўғриси­даги ҳужжатнинг нусхаси).

“O‘zbekiston tarixi” телеканали таҳририятида мазкур масала муҳокама қилиниб, унинг ижобий хулосаси асосида (муҳокама Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси раҳбари тасдиқланган ички тартиб асосида ташкил этилади) Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси раҳбарининг кузатув хати билан тегишли Илмий кенгашга “O‘zbekiston tarixi” телеканали бош директори томонидан тасдиқланган таҳририят хулосаси тақдим этилади (хулосада илмий янгиликлар тақдимоти ва намойиш этилган фильмлар тўғрисидаги илмий ва телемаълумотлар тўлиқ акс эттирилади);

в) илмий кенгашда тақдимнома ўрнатилган тартибда диссертацияни ҳимоя қилиш тартиб-қоидасига мувофиқ ҳолда экспертизадан ўтказилиб, муҳокамаси натижасига кўра аттестация иши электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАКга юборилади;

г) аттестация иши ОАКда ўрнатилган тартибда кўриб чиқилади.

Ушбуда ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон ва нашр ишлари бўйича талаблар бажарилиши керак.

 6. Ёпиқ мавзулар  бўйича диссертация ҳимоясини ташкил этиш ва илмий даражалар бериш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

 7. Бинар (иккилик) ҳимоя тизими асосида диссертация ҳимояси “Бинар (иккиталик) ҳимоя тизими асосида илмий ишланма яратган фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган илмий даражага эга талабгорга фан доктори (DSc) ва илмий натижаларни амалиётга татбиқ этган талабгорга фалсафа доктори (PhD) илмий даражаларини бериш тартиби тўғрисидаги низом”га мувофиқ ташкил этилади.

8. Талабгор ўз диссертацияси (тақдимномаси)ни илмий жамоатчилик олдида ҳимоя қилганидан кейин Илмий кенгашнинг илмий даража бериш тўғрисидаги қарори ОАКнинг фан тармоқлари бўйича эксперт кенгашининг (бундан буён матнда эксперт кенгаши деб юритилади) тавсияси инобатга олинган ҳолда ОАК Раёсати томонидан тасдиқланади.

9. Фалсафа доктори (PhD) ва фан доктори (DSc) илмий даражаcига эга бўлган шахсларга давлат намунасидаги дипломлар берилади.

 

2-боб. Диссертация ва авторефератга қўйиладиган талаблар

 

      10. Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун тақдим этилган диссертация билимларнинг тегишли соҳасида муҳим аҳамиятга эга масаланинг янги ечимидан иборат ёки долзарб илмий масаланинг ечимига қаратилган илмий асосланган илмий-техник ёки ижтимоий-иқтисодий тавсиялар ишлаб чиқилган тугалланган илмий иш бўлиши лозим.

11. Фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун тақдим этилган диссертация тугалланган илмий иш бўлиши ва унда:

муҳим ижтимоий-иқтисодий, илмий ёки амалий муаммолар ечими келтирилган;

ёки тегишли фан соҳасининг истиқболли йўналишини ривожлантириш учун йирик ютуқ сифатида баҳоланадиган янги назарий қоидалар комплекси ишлаб чиқилган;

ёки жорий этилиши фан ва техника, ижтимоий-сиёсий соҳа ёки иқтисодиёт тармоғининг ривожланишига салмоқли ҳисса қўшадиган назарий-методологик ва услубий асослар, илмий асосланган техник, иқтисодий ёки технологик ечимлар ишлаб чиқилган (такомиллаштирилган) бўлиши лозим.

12. Диссертация талабгор томонидан шахсан тайёрланган, ошкора ҳимоя учун илмий жамоатчилик муҳокамасига тақдим этилаётган янги илмий ҳолатлар ва амалий натижаларнинг мажмуини ўз ичига олган, моҳияти жиҳатидан ички бирликка эга, мазмунан яхлит ва тугалланган бўлиши ҳамда талабгорнинг шахсан фанга қўшган ҳиссасини акс эттириши лозим.

13. Назарий аҳамиятга молик диссертацияда олинган илмий хулосалардан фанда фойдаланилганлиги, амалий аҳамиятга молик диссертацияда эса, иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий-сиёсий соҳанинг долзарб муаммолари ечимлари ҳамда илмий натижаларидан амалиётда фойдаланилганлиги, фойдаланиши мумкинлиги тўғрисида маълумотлар акс эттирилиши лозим.

Диссертация натижаларининг фанга, амалиётга татбиқ этилганлиги, ташкилотлар томонидан жорий этиш учун қабул қилинганлиги юзасидан асосли ҳужжатлар Илмий кенгашда муҳокама этилиб, аттестация ишига илова қилинади. Ушбу ҳужжатлар ташкилотларнинг илмий-техникавий кенгашлари томонидан кўриб чиқилган, маъқулланган ва уларнинг раҳбарлари томонидан тасдиқланган бўлиши керак.

Диссертациянинг илмий натижаларини амалиётга жорий этишни баҳолаш мазкур Низомнинг 1-иловасида келтирилган “Диссертациялар илмий натижаларининг амалиётга жорий қилинишини баҳолаш бўйича услубий кўрсатмалар”га мувофиқ амалга оширилади. Хорижий фуқаролардан илмий натижаларни амалиётга жорий этиш талаб қилинмайди.

14. Илмий маъруза шаклида фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертацияни ёқлашга рухсат берилади.

Илмий маъруза шаклидаги диссертация изланувчи бажарган илмий ишлар ва асарларда эълон қилинган, илмий натижалари амалиётга жорий қилинган, ушбу фан тармоғининг мутахассисларига маълум бўлган фан ва амалиёт учун катта аҳамиятга молик натижалари умумлаштирилган баёнидан иборат бўлиб,  авторефератнинг икки баробар ҳажмида расмийлаштирилади.

Илмий ишнинг аҳамияти, илмий маъруза шаклида  диссертацияни ҳимоя қилишнинг мақсадга мувофиқлиги тўғрисидаги хулосалар изланувчининг асосий тадқиқотлари ўтказилган муассаса томонидан берилади. Илмий маъруза шаклидаги диссертацияни ҳимоя қилиш учун ОАK Раёсатининг рухсати бўлиши зарур.

141. ОТМ ёки ИТМ кенгаши қарори билан чоп этилган якка муаллифликдаги монографияни муаллиф илмий маъруза шаклида фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун ёқлаши мумкин.

Монографияга диссертация автореферати шаклида расмийлаштирилган тақдимнома илмий маъруза сифатида илова қилинади.

Ушбуда ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон, нашр ишлари ва илмий натижаларни амалиётга жорий қилишга қўйилган талаблар бажарилган бўлиши керак.

15. Диссертация мавзуси республика фан ва технологиялари ривожланишининг устувор йўналишлари билан боғлиқ ҳамда жаҳон илмий-технологик тараққиёти тенденцияларига мувофиқ ҳолда долзарб бўлиши лозим.

Диссертация мавзуси ОТМ ёки ИТМ кенгаши томонидан тасдиқланади.

16. Фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация кириш қисми, камида тўртта боб, хулосалар, шунингдек фойдаланилган адабиётлар рўйхатидан иборат бўлган шаклда расмийлаштирилади. Диссертациянинг матни 80 варақдан (матн варақнинг олди ва орқа томонига 1 интервалда туширилади) ошмаслиги керак (фойдаланилган адабиётлар рўйхати ва иловалар кўрсатилган ҳажмга кирмайди).

Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация кириш қисми, камида учта боб, хулосалар, шунингдек фойдаланилган адабиётлар рўйхатидан иборат бўлган шаклда расмийлаштирилади. Диссертациянинг матни 50 варақдан (матн варақнинг олди ва орқа томонига 1 интервалда туширилади) ошмаслиги керак (фойдаланилган адабиётлар рўйхати ва иловалар кўрсатилган ҳажмга кирмайди).

Ижтимоий-гуманитар фанлар соҳасидаги диссертация ҳажми кўпи билан 30 фоизга оширилиши мумкин.

Диссертациянинг титул варағи ва диссертация автореферати муқовасининг орқа томонида битта илмий раҳбар (маслаҳатчи) кўрсатилади.

Диссертациянинг титул варағи ва диссертация автореферати муқовасининг орқа томонида хорижий ва миллий мутахассислар ҳисобидан 2 нафар илмий раҳбар (маслаҳатчи) истисно тарзида кўрсатилиши мумкин.

Ихтисосликлар туташлигида бажарилган диссертациялар учун ОАК рухсати талаб этилмайди.

Илмий кенгаш томонидан диссертация ҳимояга қабул қилинганидан сўнг диссертациянинг асосий қисми ва хулосасига  ўзгартиришлар киритилиши мумкин эмас.

17. Диссертацияда замонавий талабларга жавоб берадиган адабиётлардан фойдаланиш тавсия этилади.

Диссертацияда фойдаланилган адабиётлар (манбалар) рўйхати, изланувчининг хоҳишига кўра, алифбо, систематик ёки матнда ҳавола қилиниши кетма-кетлиги тарзида келтирилади. Фойдаланилмаган адабиётларни рўйхатга киритиш тақиқланади.

18. Диссертацияда фойдаланилган материалларнинг манбаси улардан қай даражада фойдаланилганидан қатъи назар, уларнинг муаллифи ва номи тўлиқ кўрсатилиши, шунингдек ҳаммуаллифларнинг ғоя ёки ишланмаларидан фойдаланилган тақдирда, диссертация ва диссертация авторефератида бу ҳақда қайд этилиши шарт. Диссертацияда фойдаланилган ҳар бир материалга диссертациянинг тегишли бетида тегишли ҳавола маълумотлари келтирилиши шарт.

Изланувчи ҳаммуаллифликда яратилган (ёзилган) илмий ишидаги фақат ўзининг ҳиссасини диссертацияга киритиши мумкин.

181. Ўзганинг материалидан унинг муаллифи ва манбасини кўрсатмасдан фойдаланилган ҳолларда диссертация, у қайси босқичда кўрилаётган бўлишидан қатъи назар, муҳокамадан олиб ташланади ва қуйидаги таъсир чоралари кўрилади:

талабгор ушбу мавзу бўйича диссертацияни қайта ҳимоя қилиш ҳуқуқидан маҳрум этилади;

илмий раҳбар (маслаҳатчи) 3 йил давомида олий ўқув юртидан кейинги таълим жараёнида иштирок этишдан, жумладан илмий раҳбарлик (маслаҳатчилик) қилишдан маҳрум этилади;

расмий оппонентлар ва илмий семинар тақризчилари 1 йил давомида аттестация жараёнида иштирок этишдан маҳрум этилади;

тегишли маълумотлар, жумладан диссертация бажарилган ОТМ ва ИТМ кўрсатилган  ҳолда ОАК веб-сайти ва “ОАК Бюллетени” журналида эълон қилинади. 

19. Талабгор томонидан диссертация автореферати “Диссертация ва диссертация авторефератини расмийлаштириш қоидалари”га мувофиқ тайёрланади.

Диссертация автореферати ҳажмига титул варағи ва адабиётлар рўйхати киритилмайди ҳамда унинг ҳажми ижтимоий-гуманитар фанларда 30 фоизга оширилиши мумкин.

 

3-боб. Диссертация мавзуси бўйича эълон  қилинган

илмий ишларга қўйиладиган  талаблар

 

20. Эълон қилинган илмий ишлар диссертациянинг илмий янгилигини акс эттириши керак. Диссертация натижалари халқаро ва республика доирасида ўтказилган илмий конференцияларда ва семинарларда апробациядан (муҳокамадан) ўтказилиши шарт.

Диссертациянинг асосий илмий натижалари даврий илмий нашрларда эълон қилиниши лозим. Ижтимоий-гуманитар фанлар соҳасида эълон қилинган асосий илмий ишлар якка муаллифликда бажарилган бўлиши керак (археология ихтисослиги бундан мустасно).

Аниқ ва табиий фанлар бўйича (археология ихтисослиги бўйича ҳам) фан доктори (DSc) илмий даражаси бўйича “Диссертациялар асосий илмий натижаларини чоп этиш тавсия этилган миллий илмий нашрлар рейтинги рўйхати” (бундан буён матнда Рўйхат деб юритилади)га киритилган нашрда камида 1 та мақола якка муаллифликда нашр қилинган бўлиши керак.

Тарих фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) ва фан доктори (DSc) илмий даражалари бўйича диссертациянинг дастлабки муҳокамасигача ишнинг илмий янгиликлари “O‘zbekiston tarixi” телеканалида тақдимоти амалга оширилган бўлиши керак. “O‘zbekiston tarixi” телеканалида амалга оширилган илмий янгиликнинг тақдимоти Рўйхатга киритилган нашрда чоп этилган илмий мақолага тенглаштирилади.

21. Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация бўйича эълон қилинган умумий илмий ишлар таркибида камида 3 та мақола Рўйхатга киритилган нашрларда ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп этилиши лозим:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

1

2

3

4

Техника ва табиий фанлар

1

2

3

4

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

1

2

3

4

Ижтимоий-гуманитар фанлар

-

1

2

3

 

Диссертация натижаларининг халқаро ва республика илмий ва илмий-амалий конференцияларида кенг муҳокамаси асосида камида ҳар бири бўйича 2 тадан материал (мақола ёки маъруза тезиси) конференция материаллари тўпламида эълон қилинган бўлиши шарт.

2023 йилдан бошлаб ҳар бир талабгор нашр ишлари бўйича Хирш индексига эга бўлиши шарт.

22. Фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация бўйича эълон қилинган умумий илмий ишлар таркибида камида 8 та мақола Рўйхатдаги нашрларда ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп этилиши лозим:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

5

7

8

Техника ва табиий фанлар

2

4

6

7

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

2

4

6

7

Ижтимоий-гуманитар фанлар

1

3

4

7

 

Диссертация натижаларининг халқаро ва республика илмий ва илмий-амалий конференцияларида кенг муҳокамаси асосида камида ҳар бири бўйича 2 тадан материал (мақола ёки маъруза тезиси) халқаро конференция материаллари тўпламида эълон қилинган бўлиши шарт.

2021 йилдан бошлаб ҳар бир талабгор нашр ишлари бўйича Хирш индексига эга бўлиши шарт.

23. Изланувчи томонидан эълон қилинган мақолалар сони мазкур Низомнинг 20 ва 21-бандларида назарда тутилган талабларга жавоб бермаган, лекин “Хизмат доирасида фойдаланиш учун” грифи билан бажарилган диссертациянинг ҳимояси масаласи, истисно тариқасида, ОАK Раёсати томонидан ҳал қилинади.

24. Интеллектуал мулк объектларига бўлган муҳофаза (эгалик) ҳужжатлари - ихтирога патент ва селекция ютуқлари, фойдали модель, (фалсафа доктори (PhD) учун DGU), препринтлар, илмий анжуманларда қилинган маърузаларнинг эълон қилинган тезислари, илмий хариталар, корхоналарни қуриш, уларни кенгайтириш, модернизация қилиш ҳамда техник ва технологик қайта жиҳозлаш лойиҳаларининг технологик қисмлари ҳамда давлат, вазирликлар ва идоралар буюртмаси асосида чоп этилган илмий нашрлар ҳам диссертациянинг илмий натижаларини акс эттирувчи эълон қилинган илмий ишлар жумласига киради.

Ўқув адабиётлари, шу жумладан дарсликлар диссертация натижаларини акс эттирадиган эълон қилинган илмий ишлар жумласига кирмайди.

Диссертация мавзуси бўйича интеллектуал мулк объектларига бўлган муҳофаза (эгалик) ҳужжатлари – ихтирога ёки селекция ютуғига берилган патентлар ҳамда жаҳон илғор илмий-технологик тараққиёти талабларига жавоб берган корхона қуриш, кенгайтириш, модернизация қилиш ҳамда техник ва технологик қайта жиҳозлаш лойиҳаси (лойиҳа қўлланилган ваколатли давлат органининг ёзма тасдиғи мавжуд бўлса) Халқаро базалар рўйхатига киритилган илмий нашрларда эълон қилинган мақолага тенглаштирилади.

ОТМ ва ИТМ кенгаши қарори билан чоп этилган қуйидаги нашрлар Рўйхатга киритилган нашрда эълон қилинган мақолаларга тенглаштирилади:

камида 6 босма табоқ ҳажмдан иборат бўлган якка муаллифликдаги монография 3 та мақолага;

камида 3 босма табоқ ҳажмдан иборат бўлган якка муаллифликдаги илмий рисола 2 та мақолага;

луғат, изоҳли луғат 2 та мақолага.

25. Диссертация авторефератида илмий ишлар рўйхати хронологик тарзда қуйидаги тартибда келтирилади:

биринчи бўлимда – Рўйхат ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган илмий нашрларда чоп этилган илмий мақолалар ва уларга тенглаштирилган илмий ишлар ҳамда талаб қилинган халқаро ва республика илмий ва илмий-амалий конференциялари материаллари тўпламида эълон қилинган материаллар (мақола ёки маъруза тезиси);

иккинчи бўлимда – диссертация мавзуси бўйича нашр этилган бошқа илмий ишлар.

26. Диссертация авторефератида келтирилган барча илмий ишлар диссертация мавзусига мувофиқ бўлиши керак.

Диссертация ва диссертация авторефератида келтирилган илмий ишларнинг нашр қилинганлигига оид маълумотлар акс эттирилиши, шу жумладан барча муаллифлар тўлиқ ёзилиши ва мақолалар эълон қилинган журнал ёки тўпламларнинг саҳифалари аниқ кўрсатилиши лозим.

Нашрга топширилган, лекин эълон қилинмаган ишлар диссертация ва диссертация авторефератида келтирилиши мумкин эмас.

Илмий даражалар бўйича диссертация авторефератларининг эълон қилинган ишлар рўйхатининг биринчи бўлимига ҳамда илмий унвонлар олишда чоп этилган илмий ишлар рўйхатига киритилган нашр ишлари бир марта эътиборга олинади.

Ўзбекистон Республикасида олий ўқув юртидан кейинги таълим институтида таҳсил олмай, йўлланма асосида диссертация ҳимоя қиладиган чет эл фуқароларидан Рўйхат бўйича нашр ишларига қўйилган талабларнинг бажарилиши талаб этилмайди.

27. Талабгорларнинг аттестация ишлари таркибида асосий илмий ишлари нусхалари ОАКга юборилади.

4-боб. Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонни

топширишга қўйилган талаблар

 

28. Ихтисослик бўйича  малакавий имтиҳонни ўтказиш мазкур низомнинг 2-иловасида келтирилган “Ихтисослик бўйича  малакавий имтиҳонни ўтказиш тартиби” асосида амалга оширилади.

5-боб. Диссертация бажарилган муассасада  диссертацияни

дастлабки экспертизадан ўтказиш

 

29. Изланувчи бириктирилган кафедра (лаборатория)  тайёрлаган диссертацияни дастлабки экспертизадан ўтказиш учун диссертация бажарилган муассаса раҳбари номига билдиришнома билан мурожаат қилади. Билдиришномага кафедра (лаборатория) мажлисининг баённомаси илова қилинади.

Диссертация бажарилган муассаса раҳбарининг кўрсатмаси асосида диссертация ушбу муассасанинг кафедралараро, лабораториялараро ёки бирлашган илмий (илмий-техник) семинарига дастлабки экспертизага юборади.

30. Диссертация бажарилган муассаса томонидан диссертациянинг дастлабки экспертизаси юзасидан хулоса берилади. Хулоса илмий семинар баённомасидан кенгайтирилган батафсил кўчирма шаклида расмийлаштирилади, илмий семинар раиси ва илмий котиби томонидан имзоланади ҳамда муассаса раҳбари томонидан тасдиқланиб, муассасанинг гербли муҳри билан тасдиқланади. Хулосада диссертация натижаларини олишда изланувчининг шахсий иштироки, ўтказилган тадқиқот натижаларининг қай даражада тўғрилиги, янгилиги ва амалий аҳамияти, диссертация мавзусининг ихтисосликка мослиги, диссертация материалларининг изланувчи эълон қилган илмий ишларда нечоғлиқ тўлиқ баён этилганлиги ҳамда илмий натижаларнинг амалиётга жорий этилгани ҳамда диссертация, автореферат ва илмий ишларида плагиат (кўчирмачилик) ҳолатининг йўқлиги  ўз ифодасини топиши лозим.

301. Хулоса диссертация дастлабки экспертиза учун топширилган кундан эътиборан фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация бўйича 1,5 ой ичида ва фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун тайёрланган диссертация бўйича 2 ой ичида изланувчига берилади. Диссертация бажарилган муассаса раҳбари хулосанинг сифати, холислиги ва ўз вақтида тайёрланиши учун масъулдир.

31. Изланувчи диссертациясини ўз хоҳиши билан бошқа илмий семинарларга мустақил равишда мурожаат қилган ҳолда қўшимча равишда дастлабки экспертизадан ўтказиши мумкин.

32. Диссертация бажарилган муассаса раҳбари дастлабки экспертиза натижаларидан қониқмаган тақдирда, диссертацияни қўшимча равишда экспертизага юбориши мумкин.

33. Изланувчи Ўзбекистон Республикасида бажарилган илмий-тадқиқот ишлари асосида тайёрланган диссертацияни хорижий давлатда ҳимоя қилмоқчи бўлган тақдирда, ОАКдан рухсат олиши лозим.

6-боб. Диссертацияни ҳимояга тақдим этиш 

ва Илмий кенгашда ҳимоя қилиш

 

34. Диссертация бажарилган муассасада диссертация дастлабки экспертизадан муваффақиятли ўтганидан сўнг уни кўриб чиқиш учун муассаса раҳбарининг кузатув хати билан тегишли Илмий кенгашга юборилади. Тадқиқот бажарилган муассаса раҳбарининг кузатув хатида диссертация ва нашр ишларида кўчирмачилик (плагиат) ҳолатларининг йўқлигига алоҳида муносабат билдирилади.

Бир марталик илмий кенгаш тузиш “Илмий даражалар берувчи илмий кенгаш тўғрисидаги низом” асосида тартибга солинади.

35. ОТМ ва ИТМ раҳбарлари ва уларнинг ўринбосарларига ўзлари ишлаётган жойда тузилган Илмий кенгашларда, вазирлик, идораларнинг раҳбарларига ўз ташкилотларига қарашли муассасаларда тузилган Илмий кенгашларда диссертация ҳимоя қилишига рухсат берилмайди. Бунда уларнинг диссертация ҳимоя қилиши билан боғлиқ масалалар ОАК томонидан ҳал этилади.

ОАK аппарати ходими ОАК Тартиб-қоида комиссияси рухсати билан диссертацияни Илмий кенгашга тақдим этади.

36. Диссертацияни Илмий кенгашда дастлабки кўриб чиқиш, ҳимояга қабул қилиш ва диссертациянинг ошкора ҳимоясини ўтказиш ҳамда диссертация ва аттестация ишини ОАКга тақдим этиш “Илмий даражалар берувчи Илмий кенгаш тўғрисидаги низом”га мувофиқ амалга оширилади.

 

7-боб. Диссертацияни қайта ҳимоя қилиш

 

37. Талабгор диссертацияни кўриб чиқиш жараёнининг ҳар қандай босқичида Илмий кенгашда овоз беришдан олдин, ОАКда эса, Илмий кенгашнинг илмий даража бериш тўғрисидаги қарори тасдиқланишидан олдин диссертациясини муҳокамадан олишга ҳақлидир, ўзга материаллардан уларнинг муаллифи ва манбаини кўрсатмасдан фойдаланганлигини Илмий кенгаш ёки OAK аниқлаган ҳоллар бундан мустасно.

Илмий кенгаш ёки ОАКнинг диссертацияни муҳокамадан олиш тўғрисидаги қарори талабгорнинг ёзма аризаси асосида қабул қилинади.

38. Диссертация талабгорнинг ёзма аризасига асосан муҳокамадан олинганда, у қайта ишланган ҳолда такроран ҳимояга тақдим этилиши мумкин.

39. Талабгор ўз диссертациясини муҳокама қилмасликни сўраб, Илмий кенгашга ёзма ариза берган тақдирда, Илмий кенгаш раиси илмий котибга талабгор томонидан топширилган ҳужжатларни қайтаришга кўрсатма беради. Бунда талабгорнинг аризаси ҳамда диссертация билан диссертация авторефератининг бир нусхаси Илмий кенгашда қолади. Диссертацияни ҳимоя қилиш пайтида тайёрланган ҳужжатлар ҳам Илмий кенгашда қолади ва улар сўровнома асосида ҳимоя қайта ўтадиган жойга юборилиши мумкин.

40. Диссертация ҳимояси натижалари бўйича Илмий кенгаш салбий қарор қабул қилган тақдирда, талабгорнинг олий маълумот ҳақидаги дипломи нусхаси, малакавий имтиҳонларни топширганлиги ҳақидаги гувоҳномалар, илмий ишларнинг нусхалари ва диссертация талабгорга қайтариб берилади. Бунда диссертация муассасанинг Ахборот-ресурс маркази фондидан олиб қўйилади ва диссертация бажарилган муассаса архивида сақланади.

Диссертация бўйича берилган тақризлар, диссертация автореферати, мажлис стенограммаси, объектив-маълумотнома, диссертация бажарилган муассасанинг хулосаси ҳамда овоз бериш натижалари Илмий кенгашда қолади ва сўровнома асосида ҳимоя қайта ўтадиган жойга юборилиши мумкин.

Илмий кенгаш қабул қилган салбий қарори ҳақида диссертация ҳимоя қилинган кундан эътиборан 10 кун ичида ОАКни ёзма равишда хабардор қилади. Бунда ОАКга диссертация автореферати ва Илмий кенгаш мажлисининг стенограммаси юборилади.

41. Диссертация ҳимояси натижалари юзасидан Илмий кенгашнинг қарори салбий бўлганда ёки ОАK Раёсати томонидан салбий қарор қабул қилинганда, қарор қабул қилингандан кейин камида 3 ой ўтгач, диссертация қайта ишланган ҳолда такроран ҳимояга тақдим этилиши мумкин.

Диссертация қайта ҳимоя қилиш учун тақдим этилганида, аввалги расмий оппонентлар алмаштирилиши лозим.

 

8-боб. ОАКда аттестация ишини кўриб чиқиш

 

42. Аттестация иши, шу жумладан диссертация ОАКга электрон ҳужжат айланиш тизими орқали қабул қилиб олиниб, меъёрий-техник экспертизадан ўтказилади. Меъёрий-техник экспертиза натижаси ижобий бўлган тақдирда аттестация иши илмий экспертизадан ўтказиш учун эксперт кенгашига тақдим этилади.

43. Илмий кенгаш диссертация ҳимоясини ўтказишда мазкур Низом талабларини бузган бўлса, ОАK раҳбарияти Тартиб-қоида комиссиясининг қарорига асосан аттестация ишини кўриб чиқишни тўхтатади ва мазкур диссертация ҳимояси Илмий кенгаш томонидан қайта ўтказилади.

44. Эксперт кенгаши аттестация иши, шу жумладан диссертацияни илмий экспертизадан ўтказиб, тегишли қарор қабул қилади ва ушбу қарор ОАК Раёсатининг навбатдаги мажлисида кўриб чиқилади.

45. ОАK Раёсати аттестация иши бўйича эксперт кенгаши қарорини асосли деб топмаса, масалани қайта кўриб чиқиш учун эксперт кенгашига қайтаради.

46. Аттестация ишини ОАКда кўриб чиқиш муддати қоида тариқасида, фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини бериш бўйича 2 ойдан ва фан доктори (DSc) илмий даражасини бериш  бўйича эса 3 ойдан ошмаслиги керак. Илмий экспертизадан ўтказиш қўшимча ўрганиб чиқишни талаб қиладиган ҳолларда, ОАК Раёсатининг қарори билан аттестация ишини кўриб чиқиш муддати 2 ойгача узайтирилиши мумкин. Кўриб чиқиш муддатини ҳисоблашда июль-август ойлари ҳисобга олинмайди.

47. Аттестация ишини ОАКда кўриб чиқиш жараёнида унда аниқланган хато ва камчиликларни тузатишга йўл қўйилмайди.

48. ОАК Раёсати эксперт кенгашининг хулосасига асосан Илмий кенгашнинг илмий даража бериш тўғрисидаги қарорини тасдиқлайди ёки рад қилади.

49. Илмий даража берилган шахснинг диссертацияси, диссертация автореферати электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАК томонидан Алишер Навоий номидаги Ўзбекистон миллий кутубхонасига топширилади.

Аттестация ишларини тегишли муддатларда сақлаш, архивлаштириш, уларни давлат сақловига тақдим этиш, диссертация ва диссертация автореферати Ўзбекистон миллий кутубхонасига электрон ҳужжат айланиш тизими орқали юбориш ОАК томонидан амалга оширилади.

 

9-боб. Дипломларни расмийлаштириш ва бериш

 

50. Илмий даражалар дипломларининнг тайёрланиши ОАК томонидан ташкил қилинади.

501. ОАK Раёсатининг илмий даража бериш тўғрисидаги Илмий кенгаш қарорини тасдиқлаш тўғрисидаги қарори қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради ва шу куни илмий даража дипломи расмийлаштириб берилади.

 51. Илмий даражани тасдиқловчи диплом йўқолган ёки яроқсиз ҳолга келган тақдирда, ОАК томонидан манфаатдор шахснинг аризасига мувофиқ унинг дубликати берилади. Аризага қуйидаги ҳужжатлар илова қилинади:

фуқаролик паспортининг нусхаси;

ҳужжат йўқолганлиги тўғрисида республика марказий газетасида берилган эълон нусхаси (агар йўқолган бўлса);

топилмалар бюросининг тегишли маълумотномаси (агар йўқолган бўлса).

52. Илмий даража берилган шахснинг фамилияси, исми ёки отасининг исми ўзгарган тақдирда, ОАК томонидан манфаатдор шахснинг кўрсатиб ўтилган маълумотларни тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар илова қилинган аризасига мувофиқ диплом қайта расмийлаштирилиб берилади.

 

10-боб. Илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш

 

53. Кўчирмачилик, сохта ҳужжатлар тақдим этилганлик, диссертациянинг экспертизаси нохолис ўтказилганлиги каби ҳолатлар аниқланган тақдирда, Илмий кенгаш хулосаси ва эксперт кенгаши қарорига асосан илмий даражага эга бўлган шахслар ОАК Раёсати томонидан илмий даражадан маҳрум этилиши мумкин.

ОАK Раёсатининг илмий даража бериш тўғрисидаги Илмий кенгаш қарорини тасдиқлаш тўғрисидаги қарори қабул қилингандан кейин 10 йил ўтган бўлса, илмий даражадан маҳрум этиш масаласи кўриб чиқилмайди.

54. Илмий даражадан маҳрум этилган шахснинг илмий даражаси ОАК Раёсатининг қарорига асосан тикланиши мумкин.

55. Илмий кенгашнинг илмий даражадан маҳрум этиш, маҳрум этмаслик ёки уни тиклаш бўйича хулосаси эксперт кенгаши томонидан кўриб чиқилади.

56. Эксперт кенгашининг тегишли қарори ОАК Раёсати томонидан кўриб чиқилади ва шахсни илмий даражадан маҳрум этиш ёки маҳрум этмаслик ёхуд уни тиклаш тўғрисида қарор қабул қилинади.

 

11-боб. Апелляцияни кўриб чиқиш

 

57. Манфаатдор шахслар Илмий кенгашнинг илмий даражани бериш ёки беришни рад этиш тўғрисидаги қарори юзасидан Илмий кенгашга ёки ОАКга апелляция беришлари мумкин.

Манфаатдор шахслар илмий даражани бериш ёки беришни рад қилиш, хорижий давлатлар олий аттестация органлари ёки олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари томонидан Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ҳамда Ўзбекистон Республикасида доимий яшаб ва ишлаб турган хорижий фуқароларга берилган илмий даражалар ҳақидаги ҳужжатларни тан олиш ва нострификация қилиш (эквивалентлигини қайд этиш) масалаларининг ОАКда кўриб чиқилиши бўйича ОАК Раёсати қарори юзасидан ОАКга апелляция бериши мумкин.

Апелляция тегишли қарор қабул қилинган кундан эътиборан 2 ой ичида берилиши мумкин. Белгиланган муддатда апелляция берилмаган аттестация иши кейинчалик ҳам кўриб чиқилмайди.

 58. Апелляция бир ойлик муддатда кўриб чиқилади.

59. ОАК Раёсати ва Илмий кенгаш қарорлари юзасидан берилган апелляция бўйича Илмий кенгаш хулосаси ОАК Тартиб-қоида комиссияси томонидан кўриб чиқилади. ОАК Тартиб-қоида комиссияси апелляцияни кўриб чиқишни эксперт кенгашига топшириши мумкин. Зарур ҳолларда, ОАКда мазкур масалани кўриб чиқишнинг аввалги босқичларида иштирок этмаган мутахассис-олимлардан иборат Апелляция комиссияси тузилади.   

Апелляция комиссияси ОАК Раёсати қарори билан камида 5 нафар аъзодан иборат таркибда тузилади.

60. ОАК Раёсати томонидан Тартиб-қоида комиссияси, эксперт кенгаши ёки Апелляция комиссияси хулосаси кўриб чиқилади ва апелляция бўйича якуний қарор қабул қилинади.

61. ОАК Раёсатининг апелляция бўйича қабул қилган якуний қарори дарҳол апелляция берган шахсларга, шунингдек Илмий кенгашга юборилади.

62. Хорижий давлатларда берилган илмий даражалар тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

 

12-боб. Якуний қоидалар

 

63. Илмий даражаларда тасдиқланганлар ва хорижий давлатларда берилган илмий даражалари ҳақидаги дипломлари нострификация қилинганлар, шунингдек илмий даражаларини тасдиқлашга рад жавоби берилганлар  тўғрисидаги маълумотлар ОАК веб-сайти ва “ОАК Бюллетени” журналида эълон қилиб борилади.

Илмий даражалар берувчи илмий кенгаш тўғрисида

НИЗОМ

 

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг «Таълим тўғрисида»ги, «Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида»ги қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ-4958-сон «Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида»ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги  қарорига мувофиқ фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD) ва фан доктори (Doctor of Science, DSc) илмий даражаларини берувчи илмий кенгаш (бундан буён матнда Илмий кенгаш деб юритилади) фаолияти тартибини белгилайди.

1-боб. Умумий қоидалар

  1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

       Илмий даражалар берувчи илмий кенгаш (бундан буён матнда Илмий кенгаш деб юритилади) – муайян фан тармоғининг (тармоқларининг) тегишли ихтисосликлари йўналишида талабгорлар учун кўзда тутилган аттестация тадбирларини амалга оширишни ташкил этиш юзасидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси (бундан буён матнда ОАК деб юритилади) қарори билан олий таълим (ёки кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш муассасаcи) ёки уларга тенглаштирилган муассаса  (бундан буён матнда ОТМ деб юритилади) ёҳуд илмий-тадқиқот ёки унга тенглаштирилган (бундан буён матнда ИТМ деб юритилади) муассасаси ҳузурида муайян муддат давомида жамоатчилик асосида фаолият кўрсатиш учун тузилган илмий-ташкилий тузилма;

изланувчи – фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун докторлик диссертациясини тайёрлаётган шахс;

талабгор – диссертацияси ҳимоя учун Илмий кенгашда қабул қилинган ва аттестация иши кўрилиш жараёнида бўлган шахс;

аттестация иши – талабгорнинг илмий даражасини тасдиқлаш юзасидан расмийлаштирилган ҳужжатлар тўплами;

диссертация – муаллиф томонидан шахсан олиб борилган, тадқиқот моҳияти тегишли талабларга жавоб берган, тугалланган ва мазмунан яхлит илмий иш сифатида илмий янгилиги ва амалий натижалари тизимли равишда асослаб берилган қўлёзма ҳуқуқига эга бўлган илмий асар;

диссертация автореферати – диссертация тадқиқоти юзасидан умумий маълумотлар келтирилиб, ишнинг илмий янгилиги ва амалий натижалари тизимли равишда умумлаштирилган ҳолда қисқача баён қилинган ҳамда нашр этилган ишлар юзасидан маълумотлар берилган ва белгиланган талаблар асосида расмийлаштирилган қўлёзма ҳуқуқига эга бўлган илмий асар;

диссертация бажарилган муассаса – ОТМ ёки ИТМ кенгаши қарори билан диссертация мавзуси бўйича тадқиқот олиб бориш учун масъул муассаса (муассасалар) сифатида тасдиқланган муассаса;

экспертиза – ҳужжатларнинг моҳияти ва амалга оширилган аттестация тадбирларининг тегишли қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлигини илмий ва меъёрий-техник жиҳатдан баҳолаш;

Илмий даража берувчи бир марталик илмий кенгаш (бундан буён матнда Бир марталик илмий кенгаш деб юритилади) – фақат битта фалсафа доктори (PhD) ёки фан доктори (DSc) диссертацияси ҳимоясини ташкил қилиш учун тузилган вақтинчалик илмий-ташкилий тузилма;

Илмий кенгаш қошидаги илмий семинар (бундан буён матнда Илмий семинар деб юритилади) – диссертацияни якуний дастлабки экспертизадан ўтказадиган семинар;

диссертация ҳимояси – тадқиқот натижаларининг илмий янгилиги, хулосалари, тавсияларининг тўғрилиги ва асосланганлиги, диссертациянинг назарий ва амалий аҳамияти, талабгорнинг фанга қўшган ҳиссаси бўйича Илмий кенгашда илмий жамоатчилик олдида ўтказиладиган муҳокама;

илмий раҳбар – илмий изланишлар олиб бораётган изланувчига илмий ва ўқув-методик ёрдам кўрсатиш мақсадида белгиланган тартибда тайинланган, фаол тарзда илмий ва илмий-педагогик фаолият олиб борувчи фан доктори, шунингдек илмий унвонга эга бўлган фан номзоди ёхуд фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган бошқа илмий даражага эга мутахассис (бундан буён матнда фалсафа доктори (PhD) деб юритилади);

илмий маслаҳатчи – фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун илмий изланишлар олиб бораётган изланувчига илмий ва ўқув-методик ёрдам кўрсатиш мақсадида белгиланган тартибда тайинланган, фаол тарзда илмий ва илмий-педагогик фаолият олиб борувчи фан доктори;

жамоавий тақриз – ОАК томонидан юборилган диссертацияни кўриб чиқиш натижалари юзасидан Илмий кенгашнинг қўшимча хулосаси;

апелляция – илмий даражалар бериш ёки уларни беришни рад қилиш ёхуд илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисидаги қарорлар юзасидан берилган мурожаат;

илмий экспертиза – диссертация, унинг автореферати  (тақдимнома) ва нашр қилинган ишлар илмий натижаларининг янгилиги, назарий ва амалий аҳамиятини баҳолаш, олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ҳамда уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги юзасидан берилган хулоса.

меъёрий-техник экспертиза – амалга оширилган аттестация тадбирларини тартиб-қоида ва ҳужжатларни тўғри расмийлаштириш нуқтаи назаридан  олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ҳамда уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги юзасидан берилган хулоса.

2.   Илмий кенгаш диссертациялар экспертизасининг сифати, холислиги ҳамда диссертация ҳимояси ёки диссертация ҳимоясисиз тақдимнома презентацияси  (бундан буён матнда диссертация ҳимояси деб юритилади) учун зарур шароит яратилиши ва қабул қилган қарорларининг асослилиги учун масъулдир.

 

2-боб. Илмий кенгашни тузиш, унинг  фаолиятини тўхтатиб туриш ёки тугатиш

3. Ўз ҳузурида Илмий кенгаш тузиш учун ОТМ ёки ИТМ идоравий бўйсунуви ва мулкчилик шаклидан қатъи назар қуйидаги талабларга жавоб бериши керак:

муайян фан тармоғида тан олинган ютуқларга, илмий-тадқиқот натижаларини амалиётга самарали жорий қилишга эришган;

тегишли йўналишлар бўйича етарли илмий салоҳиятга – камида 2 нафар фан доктори ҳамда олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар сифатли таркибига эга бўлган;

муайян фан тармоғи бўйича давлат грантлари, халқаро ва бошқа илмий лойиҳалар (хўжалик шартнома, буюртма асосидаги илмий-тадқиқот лойиҳалари ва бошқалар) бажараётган;

ҳавола қилинаётган илмий ишлари, шу жумладан республика ОТМ халқаро рейтингини баҳоловчи QS (Quacquarelli Symonds), Times Higher Education (THE) рейтинг агентликлари томонидан тан олинган Elsevier компаниясининг Scopus, Science Direct халқаро илмий-техник базалар рўйхатида мавжуд нашрларнинг тегишли фан тармоғи йўналишида ихтисослашган илмий нашрларида (бундан буён матнда Халқаро базалар рўйхати деб юритилади)  нашр қилинган илмий ишлари мавжуд бўлган ходимлар таркибига эга бўлган;

тегишли йўналишлар бўйича доимий ишлаб турган илмий семинарлар, республика ва халқаро миқёсдаги конференция, семинар ва бошқа тадбирларни ташкил қилиш тажрибасига эга бўлган;

олий ўқув юртидан кейинги таълим ташкил этилган;

Илмий кенгашнинг самарали фаолияти учун зарур шарт-шароитлар яратиб бериш, Илмий кенгаш аъзоларини соҳага оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва “Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси Бюллетени” журнали билан тўлиқ ва мунтазам таъминлаш ҳамда диссертациялар матнини интернет тармоғида илмий ва  меъёрий-техник экспертиза (бундан буён матнда электрон экспертиза деб юритилади)дан ўтказиш учун жойлаштириш, диссертация ҳимояси тўғрисидаги маълумотларни веб-сайтда эълон қилиш ҳамда аттестация ишлари ва бошқа ҳужжатларни электрон ҳужжат айланиш тизими орқали қабул қилиш/жўнатиш ва архивлаштириш, диссертацияларда плагиат (кўчирмачилик) ҳолатини аниқлаш бўйича тегишли молиявий ва моддий-техника имкониятларга эга бўлган.

4. Илмий кенгаш етакчи ОТМ ва ИТМ ҳузурида мазкур муассасалар бўйсунувчи (йўналишига мувофиқ бўлган) вазирлик ва идораларнинг мурожаатига асосан ОАК томонидан тузилади.

ОТМ ва ИТМ ўз ҳузурида Илмий кенгаш тузиш учун мазкур Низомнинг 3-бандида назарда тутилган талабларнинг барчасига жавоб бермаган тақдирда, тегишли вазирлик ва идораларнинг мурожаатларига асосан, ОАК томонидан бир нечта ОТМ ва ИТМ ҳузурида, истисно тариқасида, муассасалараро Илмий кенгаш тузилиши мумкин.

Илмий кенгашнинг таркиби, шу жумладан унинг раиси, раис ўринбосари (ихтисосликлар бўйича ўринбосарлари) ва илмий котиби тегишли вазирлик ва идораларнинг мурожаатига асосан ОАK томонидан муқобиллик асосида тасдиқланади. Илмий кенгаш ихтисосликлари бўйича етакчи мутахассис-олим – фан докторлари Илмий кенгаш раиси ва ўринбосари (ўринбосарлари) этиб тайинланади.

Илмий кенгаш ихтисослиги бўйича илмий даражага эга бўлган ҳамда Илмий кенгаш тузилаётган ОТМ ва ИТМда штат асосида ишлайдиган мутахассис ОАК томонидан Илмий кенгаш илмий котиби этиб тайинланади.

5. Вазирлик ва идораларнинг мурожаатида Илмий кенгаш тузиш зарурати асослаб берилади ва унга мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ шаклдаги Илмий кенгаш таркибига киритиш кўзда тутилаётган шахслар тўғрисидаги маълумот ҳамда ушбу шахсларнинг объектив-маълумотномалари илова қилинади. Илмий кенгашнинг раиси, раис ўринбосари ва илмий котиблигига камида учтадан номзод кўрсатилиши лозим.

6. Илмий кенгаш аъзолари, қоида тариқасида, камида 9 нафар ва кўпи билан 21 нафар аъзодан иборат таркибда шакллантирилади.

Фан доктори (DSc) илмий даражасини берувчи илмий кенгаш фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертация ҳимоясини ўтказиш ҳуқуқига эга.

Фан доктори (DSc) илмий даражасини берувчи илмий кенгаш таркибига Илмий кенгаш ҳар бир ихтисослигининг тегишли фан тармоғи бўйича камида 5 нафар фан доктори киритилади. Истисно тариқасида, Илмий кенгаш таркибига қуйидагилар киритилиши мумкин:

ҳар бир ихтисосликнинг тегишли фан тармоғи бўйича 2 нафар профессор илмий унвонига эга бўлган фалсафа доктори (PhD);

мазкур кенгаш илмий котиби сифатида фаол илмий фаолият олиб бораётган ва катта илмий-амалий тажрибага эга бўлган фалсафа доктори (PhD).

Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини берувчи илмий кенгаш таркибига Илмий кенгаш ҳар бир ихтисослигининг тегишли фан тармоғи бўйича камида 5 нафар илмий даражага эга бўлган мутахассис киритилади. Бунда фан докторлари сони Илмий кенгаш ҳар бир ихтисослигининг тегишли фан тармоғи бўйича аъзоларининг ярмидан кам бўлмаслиги лозим.

Юридик фанлар ва Исломшунослик фанлари бўйича Илмий кенгаш таркибига, эксперимент тариқасида, илмий даражага эга бўлмаган юқори малакали ва тажрибали амалиётчи мутахассислар киритилиши мумкин. Бунда уларнинг сони Илмий кенгаш ҳар бир ихтисослигининг тегишли фан тармоғи бўйича аъзолари умумий сонининг 20 фоизидан ортиқ бўлмаслиги лозим.

Илмий кенгаш таркибига чет эллик олим-мутахассис (мутахассислар) уларнинг ёзма розилиги билан киритилиши мумкин.

7. Зарур ҳолларда, Илмий кенгаш таркибига Илмий кенгаш ихтисосликларига яқин ихтисослик бўйича илмий даражага эга бўлган шахслар ҳам киритилиши мумкин.

Бир шахс фақат битта фан тармоғининг битта ихтисослиги бўйича Илмий кенгашга киритилади ҳамда кўпи билан иккита Илмий кенгаш аъзоси бўлиши мумкин.

Илмий кенгаш аъзолигига тавсия этилаётган шахслар охирги 3 йил ичида камида 10 та илмий иш нашр эттирган бўлиши шарт. Мазкур талаб юридик фанлар ва исломшунослик фанлари бўйича Илмий кенгаш аъзолигига тавсия этилаётган илмий даражага эга бўлмаган юқори малакали ва тажрибали амалиётчи мутахассисларга нисбатан татбиқ этилмайди.

8. ОАК Раёсати ва ОАК эксперт кенгашларининг аъзолари Илмий кенгаш таркибига киритилмайди. ОАК Раёсати аъзолари Илмий кенгашлар мажлисларида ва улар қошидаги Илмий семинарларда иштирок этишлари мумкин. 

Илмий кенгаш раиси Илмий кенгаш фаолиятида иштирок эта олмаган тақдирда, унинг вазифасини вақтинча раис ўринбосарларидан бири бажаради.

9. Илмий кенгаш таркиби 3 йил муддатга тасдиқланади. Илмий кенгаш таркибининг камида 15 фоизи ҳар йили белгиланган тартибда янгиланиши зарур.

Илмий кенгаш аъзоси Илмий кенгаш таркибида сурункасига икки муддатдан ортиқ ишлаши мумкин эмас.

Илмий кенгаш таркибидан чиқарилган аъзолар унинг таркибига 1 йил ўтгандан кейин қайта киритилиши мумкин.

Илмий кенгаш раиси, раис ўринбосари (ўринбосарлари) ва илмий котиби тегишли вазифани 3 йил муддатга бажаради. Зиммасига юклатилган вазифаларни сифатли бажараётган Илмий кенгаш раиси, раис ўринбосари (ўринбосарлари) ва илмий котиби ўз вазифасини кейинги муддатда ОАК Раёсатининг қарори асосида давом эттириши мумкин.

10. Илмий кенгаш ихтисосликлари рўйхати ва Илмий кенгаш раиси тегишли вазирлик ва идораларнинг мурожаати ёки ОАК эксперт кенгашининг тавсиясига асосан ОАК томонидан ўзгартирилиши мумкин.

11. Илмий кенгаш таркибига Илмий кенгаш раисининг Илмий кенгаш тузилган ОТМ ёки ИТМ раҳбари билан келишилган мурожаати асосида ОАК томонидан ўзгартиришлар киритилиши мумкин. Бунда ўзгартиришлар аниқ кўрсатилиши, асослаб берилиши, шунингдек субъектив хусусиятга эга бўлмаслиги лозим.

12. Илмий кенгаш тузишда ОАК Раёсатининг қарори билан мазкур кенгашга тегишли ихтисослик (ихтисосликлар) бўйича мустақил равишда Илмий даража берувчи бир марталик илмий кенгаш (бундан буён матнда Бир марталик илмий кенгаш деб юритилади)  тузиш ҳуқуқи берилиши мумкин.

121. Диссертация бажарилган муассаса диссертацияни дастлабки экспертизадан ўтказиб, Бир марталик илмий кенгаш тузиш ҳуқуқи берилган Илмий кенгашга мурожаат қилади.

Бир марталик илмий кенгаш тузиш бўйича мурожаатга мазкур Низомнинг 1-иловасига мувофиқ шаклдаги Бир марталик илмий кенгаш таркибига киритиш кўзда тутилаётган шахслар тўғрисидаги маълумот ва ушбу шахсларнинг объектив-маълумотномалари ҳамда мазкур Низомнинг 2-иловасида келтирилган  ҳужжатлар илова қилинади.

122. Тақдим этилган ҳужжатлар Илмий кенгаш раҳбарияти томонидан 3 иш куни ичида меъёрий-техник экспертиза жиҳатида кўриб чиқилиб, натижалари ижобий бўлган тақдирда, Илмий кенгаш раиси томонидан мазкур кенгашнинг 3 нафар аъзосидан иборат тузилган ишчи гуруҳига диссертация топширилади. Ишчи гуруҳи 10 иш куни ичида диссертациянинг нечоғлиқ сўралаётган ихтисосликларга мувофиқлигига ёзма равишда хулоса беради.

Кўриб чиқиш натижалари ижобий бўлган тақдирда, мазкур масала Илмий кенгашнинг мажлисида кўриб чиқилиб, Бир марталик илмий кенгаш тузиш юзасидан қарор қабул қилинади ҳамда Бир марталик илмий кенгаш ва унинг қошидаги илмий семинар таркиби тасдиқланади.

123. Илмий кенгаш томонидан Бир марталик илмий кенгашни тузиш мақсадга мувофиқ эмас деб топилганда, тегишли муассасага эътирозлар ва камчиликлар асослантирилган жавоб хати Илмий кенгаш томонидан юборилади.

Илмий кенгаш томонидан билдирилган эътирозлар ва камчиликлар бартараф этилганда, рад жавоби берилган кундан эътиборан 3 ой ўтгандан кейин диссертация муассаса томонидан қайта дастлабки экспертизадан ўтказилиб, Бир марталик илмий кенгаш тузишни сўраб такроран мурожаат қилиниши мумкин.

124. Бир марталик илмий кенгаш камида 9 нафар ва кўпи билан 11 нафар аъзодан иборат таркибда Илмий кенгаш таркибини шакллантириш бўйича мазкур Низомда белгиланган тартибда тузилади. Зарур ҳолларда, Бир марталик илмий кенгаш таркиби диссертация ихтисослигига яқин фан соҳалари бўйича илмий даражага эга бўлган шахслар киритилиши мумкин.

125. Бир марталик илмий кенгаш фаолияти Илмий кенгаш фаолиятини ташкил этиш бўйича мазкур Низомда белгиланган тартибда амалга оширилади.

13. Илмий кенгаш фаолияти ОАК қарори асосида қуйидаги ҳолларнинг бири 2 марта бузилганда 6 ойгача тўхтатиб турилади:

олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ва уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари бузилганда;

илмий жиҳатдан савияси паст диссертация ҳимоялари ўтказилиб, улар юзасидан ижобий хулосалар берилганда;

ҳимоя қилинган диссертацияга ОАК томонидан рад жавоби берилганда;

диссертация ҳимоясини ўтказиш тартиби бузилганда;

бир марталик илмий кенгашни тузиш тартиби бузилганда;

плагиат (кўчирмачилик) мавжуд бўлган диссертация ҳимояси ўтказилганда.

14. Илмий кенгаш фаолиятини тўхтатиб туриш тўғрисидаги ОАК қарорида унинг фаолиятини тўхтатиб туришга сабаб бўлган ҳолат ҳамда йўл қўйилган камчиликлар, шунингдек ушбу камчиликларни бартараф этиш бўйича тавсиялар ҳамда тўхтатиб туриш муддати кўрсатилади.

15. ОАК қарорида кўрсатилган муддат ичида тегишли камчиликлар бартараф этилгандан сўнг, ОАК қарорига асосан Илмий кенгаш ўз фаолиятини давом эттириши мумкин.

16. Фаолияти илгари бир марта тўхтатиб турилган Илмий кенгаш томонидан мазкур Низомнинг 13-бандида кўрсатилган ҳолатлардан бири такрорланса, бундай Илмий кенгаш фаолияти ОАК томонидан тугатилади. Илмий кенгаш фаолиятини тугатиш ОАК қарори асосида амалга оширилади. Илмий кенгаш фаолияти тугатилган тақдирда, Илмий кенгаш таркиби ва раҳбарияти янгиланган ҳолда умумий асосларда янгидан Илмий кенгаш тузилиши мумкин.

 

3-боб. Илмий кенгаш ишини ташкил этиш

 17. Илмий кенгаш қонунийлик, холислик, очиқлик, шаффофлик ва тезкорлик принциплари асосида ОАK раҳбарлигида фаолият олиб боради. Илмий кенгаш фаолияти ОАК веб-сайти таркибида шакллантирилган Илмий кенгашнинг веб-саҳифаси (бундан буён матнда Илмий кенгаш веб-саҳифаси деб юритилади) орқали ёритиб борилади. Илмий кенгаш веб-саҳифаси ҳолатига мазкур кенгаш раиси шахсан жавоб беради.

18. Илмий кенгаш ўзи фаолият юритаётган муассасанинг расмий бланки ва Давлат герби тасвири туширилган муҳридан фойдаланади. Муассаса раҳбарияти томонидан Илмий кенгаш фаолият олиб бориши учун зарур шарт-шароитлар яратиб берилади.

19. Илмий кенгаш мажлислари:

диссертация (тақдимнома)ни ҳимояга қабул қилиш;

диссертация ҳимоясини ўтказиш;

тақдимномани ўтказиш;

ОАК томонидан юборилган диссертацияни, апелляцияларни, Илмий семинар ҳисоботини кўриб чиқиш;

илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш;

Илмий кенгаш фаолияти билан боғлиқ бошқа масалалар юзасидан ўтказилади.

20. Илмий кенгаш томонидан кўпи билан 4 та ихтисослик ёки фан тармоғи бўйича диссертациялар ҳимояга қабул қилиниши мумкин.

21. Илмий кенгаш мажлисида битта диссертация ҳимояси ёки битта жамоавий тақриз муҳокамаси, кун давомида эса, иккита масала юзасидан мажлис ўтказилиши мумкин. Диссертация ҳимоялари сессия тарзида ОАK рухсати билан ўтказилади.

22. Илмий кенгаш диссертация ҳимоясини ўтказиш навбатини режалаштиришда, биринчи ўринда, ОАK томонидан қўшимча хулоса олиш учун юборилган диссертацияларни, бошқа ОТМ ва ИТМ тақдим этган диссертацияларни кўриб чиқишга эътибор қаратиши лозим.

23. Илмий кенгаш раиси ҳар йили 10 январга қадар ҳузурида Илмий кенгаш тузилган ОТМ ёки ИТМга ҳамда ОАKга ўтган йилнинг 31 декабрь ҳолатига кўра мазкур Низомнинг 3-иловасига мувофиқ шаклда Илмий кенгаш фаолияти бўйича ҳисобот беради.

24. Талабгор ўз диссертацияси ҳимоясига оид барча ҳужжатлар билан танишиш ва Илмий кенгаш раҳбариятидан барча масалалар хусусида малакали ёрдам олиш ҳуқуқига эга.

 

4-боб. Илмий кенгашда диссертацияни дастлабки экспертизадан ўтказиш

25. Диссертация бажарилган муассаса томонидан диссертацияни дастлабки экспертизадан ўтказиш натижалари бўйича ижобий хулоса берилганда, изланувчи томонидан Илмий кенгашга мазкур Низомнинг 2-иловасида келтирилган ҳужжатлар тақдим этилади.

26. Илмий кенгаш диссертация бажарилган муассасанинг хулосасидан қониқмаган тақдирда, диссертацияни қўшимча равишда экспертизага юбориши мумкин (Қўшимча равишда диссертацияни экспертизадан ўтказиш муддати ишни Илмий кенгашда кўриб чиқиш муддатига киритилмайди).

27. Тақдим этилган ҳужжатлар Илмий кенгаш томонидан 5 иш куни ичида меъёрий-техник экспертизадан ўтказилиб, унинг ижобий натижасига кўра қабул қилиб олинади ва дастлабки экспертизадан ўтказиш учун Илмий семинар раиси ёки илмий котибига етказади.

Илмий семинарда диссертацияларни қабул қилиш ва қайтаришни рўйхатга олиш китоби ҳамда Илмий семинар мажлислари баённомалари жилди юритилади. Мазкур ишларга Илмий семинар раиси ва илмий котиби жавоб беради.

Агарда меъёрий-техник экспертиза натижалари салбий бўлган тақдирда, Илмий кенгаш томонидан изланувчининг ҳужжатлари иш бажарилган ОТМ ёки ИТМга йўлланма хат билан қайтарилиб, унда аниқланган камчиликлар батафсил келтирилади.

28. Диссертация ва бошқа тегишли хужжатларга хулоса бериш ва Илмий кенгашга диссертацияни ҳимояга қабул қилиш юзасидан асосли тавсиялар бериш учун муайян ихтисослик (ихтисосликлар) бўйича Илмий кенгаш ҳузурида тузиладиган Илмий семинар масъул ҳисобланади.

Илмий семинар Илмий кенгаш назорати остида фаолият юритади.

281. Изланувчи томонидан ҳужжатлар топширилган кундан эътиборан фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертация бир ярим ой ичида, фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун диссертация эса икки ой ичида Илмий кенгаш томонидан дастлабки экспертизадан ўтказилади.

282. Илмий семинар камида 15 нафар аъзодан, шу  жумладан раис, раис ўринбосари ва илмий котибдан иборат таркибда тузилади. Бир нечта ихтисослик бўйича битта илмий семинар тузиш мумкин бўлиб, бунда Илмий семинар камида 25 нафар аъзодан иборат бўлиши мақсадга мувофиқ. Илмий семинарнинг таркиби мазкур низом 6-бандининг 2-5-хатбошилари талаблари асосида шакллантирилади. Илмий семинар таркибига Илмий кенгаш аъзолари, ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши аъзоси, илмий ва илмий-педагогик фаолият кўрсатаётган мутахассис-олимлар ҳамда юқори малакали ва тажрибали амалиётчи мутахассислар киритилади.

 283. Илмий семинар таркиби ҳузурида Илмий кенгаш тузилган ОТМ ёки ИТМ раҳбари билан келишилган ҳолда Илмий кенгаш қарори билан 2 йил муддатга тасдиқланади ва унинг таркибига ўзгартиришлар киритилади.

Бир марталик илмий кенгаш қошидаги илмий семинар таркиби Илмий кенгаш қарори билан тасдиқланади.

29. Диссертация Илмий семинар раҳбарияти томонидан Илмий кенгаш раисининг (ўринбосарининг) йўлланмаси асосида Илмий кенгаш илмий котибидан қабул қилинади ва рўйхатга олинади ҳамда шу куннинг ўзида Илмий семинар аъзоларидан ёки бошқа мутахассис-олимлар орасидан 2 нафар тақризчи тайинланади.

Диссертация Илмий семинарга тақдим этилган куни Илмий кенгашнинг илмий котиби томонидан диссертация матни “Ziyonet” таълим порталига ва ОАК веб-сайтига электрон экспертизадан ўтказиш учун  жойлаштириш учун йўлланма хат билан юборилиши ташкил қилинади.

30. Илмий кенгаш томонидан ОАКга диссертация матни тақдим этилган кундан бошлаб 15 кун давомида диссертация матнининг электрон экспертизаси ўтказилади.

301. Диссертация матни ОАК веб-сайтига жойлаштирилган кундан бошлаб мазкур диссертация нашр қилинган илмий иш мақомига эга бўлади ва ОАК электрон архивида сақланади.

302. ОАК веб-сайтидаги диссертация матнига электрон экспертиза муддати тугаганидан бошлаб 3 иш куни ичида хулоса берувчиларнинг исм-шарифи кўрсатилмаган (рақамланган) ҳолда Илмий кенгашга, Илмий кенгаш томонидан 2 иш куни ичида илмий семинар раҳбарияти ва тақризчиларга етказилади.

31. Тақризчилар диссертация ва диссертация матнининг  электрон экспертизаси бўйича хулосалар билан танишиб чиқиб, тақризларини фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун 30 иш куни ичида, фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун эса 40 иш куни ичида Илмий семинар илмий котибига тақдим этади. Изланувчи Илмий семинар мажлисидан камида 5 кун олдин Илмий семинар илмий котиби томонидан тақризлар билан таништирилиши лозим.

32. Илмий семинар иши мажлис шаклида ташкил этилади. Мажлиснинг кун тартиби унинг аъзоларига мажлис ўтказилишидан камида 5 кун олдин Илмий семинар илмий котиби томонидан тарқатилади ҳамда Илмий кенгаш веб-саҳифасида эълон қилинади.

Мажлисда Илмий семинарга аъзо бўлмаган мутахассислар ҳам иштирок этишлари мумкин.

Илмий семинар мажлиси Илмий семинар аъзоларининг (ихтисослик бўйича ҳам) камида учдан икки қисми иштирок этган тақдирда ваколатли ҳисобланади. Илмий семинар мажлиси раис, у бўлмаганда раис ўринбосари раҳбарлигида ўтказилади.

Илмий семинар мажлисида илмий котиб иштирок этмаган тақдирда, унинг вазифасини бажариш Илмий семинар раиси томонидан Илмий семинар аъзоларидан бирининг зиммасига юклатилади.

Бир вақтнинг ўзида раис, раис ўринбосари ва илмий котиб бўлмаса, Илмий семинар мажлиси ўтказилмайди.

33. Илмий семинарга раислик қилувчи мажлисни очиш вақтида қайд этиш варақаси асосида Илмий семинар аъзоларини мажлиснинг ваколатлилиги ҳақида хабардор қилиб, изланувчининг фамилияси, исми ва отасининг исми ҳамда диссертация мавзусини эълон қилиб, Илмий семинар илмий котибига сўз беради.

Илмий семинар илмий котиби томонидан изланувчи ва диссертация матнининг электрон экспертизаси бўйича хулосалар ҳақида маълумот берилгандан сўнг, диссертациянинг моҳияти ва асосий ҳолатларини баён этиш учун сўз изланувчига берилади.

Изланувчининг маърузаси тугагач, савол-жавоблардан сўнг, тақризчиларга сўз берилади.

Тақризчилардан бири узрли сабабларга кўра келмаган тақдирда, унинг тақризи Илмий семинар мажлисида илмий котиб томонидан тўлиқ ўқиб эшиттирилади. Тақризчиларнинг иккаласи ҳам бўлмаган тақдирда, Илмий семинар мажлисини ўтказиш бошқа вақтга қолдирилади.

Ҳар бир тақризчининг чиқишидан сўнг изланувчига сўз берилади.

Диссертация бўйича муҳокамада мажлисда иштирок этаётган барча шахслар қатнашиши мумкин.

Илмий семинар мажлисида раислик қилувчи мазкур диссертация бўйича тушган таклифларни навбатига қараб очиқ овозга қўяди.

Илмий семинарнинг Илмий кенгашга диссертацияни ҳимояга қабул қилиш тўғрисидаги хулосаси мажлисда иштирок этаётган Илмий семинар аъзоларининг (ихтисослик бўйича ҳам) камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилган тақдирда, қабул қилинган ҳисобланади.

Мазкур хулоса “диссертация ҳимояга тавсия этилсин” ёки “диссертацияни қайта ишлаш тавсия этилсин” тарзида берилади. Илмий семинар хулосалари очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади ва овоз бериш натижалари Илмий семинар баённомасида акс эттирилади. Баённомада алоҳида бандлар билан диссертация матни электрон экспертизаси бўйича хулосаларга ва диссертацияда кўчирмачилик (плагиат) ҳолати бўйича муносабат билдирилади. Баённомага Илмий семинар томонидан ишлаб чиқилган Илмий кенгаш хулосаси лойиҳаси ва зарур ҳолларда Илмий кенгаш таркибига қўшимча аъзолар киритиш бўйича таклифлар илова қилинади.

Агар илмий семинар муайян диссертация бўйича “диссертацияни қайта ишлаш тавсия этилсин” хулосасини қабул қилса, Илмий кенгаш расмий хат билан иш бажарилган муассасага диссертацияни қайтаради (йўлланма хатга изланувчи тақдим этган ҳужжатлар ҳамда илмий семинар томонидан кўрсатилган камчиликлар ва уларни бартараф этиш бўйича таклифлар илова қилинади). Илмий семинарда кўрсатилган камчиликлар бартараф этилгандан сўнг диссертация бажарилган муассаса томонидан камида бир ойдан кейин диссертация дастлабки экспертизадан ўтказилади ва натижалари бўйича ижобий хулоса берилган тақдирда изланувчи томонидан Илмий кенгашга тегишли ҳужжатлар тақдим этилади.

34. Илмий семинар мажлиси баённомасида диссертация ҳимоясини ўтказиш учун асос бўлган ихтисосликка унинг мувофиқлиги, диссертациянинг илмий савияси, унинг илмий ва амалий аҳамияти, олинган натижаларнинг асосланганлиги, эълон қилинган ишларда диссертация натижалари қанчалик тўлиқ баён этилганлиги, илмий натижаларнинг амалиётга жорий этилганлиги, изланувчиларга қўйиладиган талабларнинг бажарилганлиги, диссертация ва диссертация авторефератини расмийлаштириш қай даражада бажарилганлиги ҳақидаги хулоса, шунингдек Илмий кенгашга диссертацияни ҳимояга қабул қилиш, расмий оппонентлар бўйича тавсия акс эттирилади.

Илмий семинар мажлисининг баённомаси раислик қилувчи ва илмий котиб томонидан имзоланади ҳамда Илмий кенгаш фаолият кўрсатиб турган муассаса раҳбари томонидан тасдиқланади ва унга муассасанинг гербли муҳри қўйилади. Илмий семинар баённомасига мажлисда иштирок этган аъзолар ва таклиф этилган шахсларнинг қайд варақаси нусхаси илова қилинади.

Илмий семинар баённомаси изланувчига ва Илмий кенгаш раисига Илмий семинар раиси ёки илмий котиби томонидан берилади.

35. Илмий семинар фаолияти мазкур Низомда назарда тутилган талабларга мувофиқ ўтказилмаган ёки Илмий семинарда диссертацияга объектив баҳо берилмаган тақдирда, ОАК томонидан Илмий кенгашга Илмий семинар фаолиятини тўхтатиш ва уни қайта ташкил этиш тўғрисида таклиф берилади.

Илмий семинар раиси ҳар йили 10 декабрга қадар Илмий кенгашда Илмий семинар фаолияти ҳақида ҳисобот беради. Ҳисобот эркин шаклда ёзилиб, унда Илмий семинарга топширилган ва кўриб чиқилган ишлар юзасидан аниқ маълумотлар келтирилиши керак.

Илмий кенгаш Илмий семинар ҳисоботини ўз мажлисида муҳокама қилади ва ўзининг йиллик ҳисоботи билан бирга уни ОАКга тақдим этади.

 

5-боб. Диссертацияни ҳимояга қабул қилиш

36. Илмий семинарнинг диссертация бўйича ижобий хулосаси тақдим этилган кундан эътиборан 1 ой ичида Илмий кенгаш томонидан диссертация ҳимояга қабул қилиб олиниши ва бу ҳақда қарор чиқарилиши лозим.

37. Диссертация юзасидан салбий хулоса берилган, лекин берилган салбий хулоса изланувчининг аризасига кўра кўриб чиқиш натижасида Илмий кенгаш томонидан асосли эмас, деб топилган тақдирдагина, Илмий кенгашда изланувчининг хоҳишига кўра диссертацияни ҳимояга қабул қилиш масаласи кўриб чиқилиши мумкин.

 38. Изланувчининг хоҳишига кўра кўриб чиқилган диссертация ёки Илмий семинарнинг диссертация бўйича ижобий хулосаси бўлган тақдирда ҳам диссертация ўз моҳиятига кўра Илмий кенгаш ихтисосликларига тўғри келмаган ёки изланувчи томонидан қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ бажарилмаган тақдирда, диссертация Илмий кенгаш томонидан ҳимояга қабул қилинмайди. Бунда изланувчига диссертацияни Илмий кенгаш томонидан ҳимояга қабул қилмаслик сабаблари кўрсатилган мажлис баённомасидан кўчирма ҳамда изланувчи топширган барча ҳужжатлар қайтариб берилади.

39. Илмий кенгашнинг диссертацияни ҳимояга қабул қилиш тўғрисидаги қарори Илмий семинарнинг ижобий хулосасига асосан очиқ овоз бериш йўли билан мажлисда иштирок этаётган Илмий кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилсагина, қабул қилинган ҳисобланади.

Расмий оппонентлар Илмий кенгаш томонидан диссертацияни ҳимояга қабул қилиш тўғрисида қарор қабул қилинганидан кейин тасдиқланади.

Илмий кенгашда диссертация ҳимояга қабул қилинган кундан бошлаб 5 кун ичида диссертация ва диссертация автореферати лойиҳаси Илмий кенгаш томонидан расмий оппонентларга кузатув хати орқали юборилади.

40. Илмий кенгаш диссертация йўналиши бўйича тадқиқотлар олиб бораётган олимлардан расмий оппонентлар тайинлайди.

Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертация бўйича 2 нафар расмий оппонент тайинланади, улардан бири фан доктори бўлиши керак, иккинчиси эса, фан доктори ёки илмий унвонга эга бўлган фалсафа доктори (PhD) бўлиши мумкин. Расмий оппонентларнинг 1 нафари ҳимоя ўтаётган Илмий кенгаш аъзоси бўлиши керак.

Фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун диссертация бўйича фан докторлари ёки профессорлар орасидан 3 нафар расмий оппонент тайинланади, бунда улардан 1 нафари ҳимоя ўтаётган Илмий кенгаш аъзоси бўлиши керак. Айрим ҳолларда, истисно тариқасида, Илмий кенгашнинг 2 нафар аъзоси асосланган ҳолда Илмий кенгаш қарори билан расмий оппонент бўлиши мумкин.

Расмий оппонентлар турли ташкилотларнинг ходимлари бўлиши лозим.

41. Қуйидагилар расмий оппонент бўла олмайдилар:

ОАK Раёсати аъзолари;

ОАK аппарати ходимлари;

ОАK эксперт кенгашлари аъзолари (эксперт кенгаши йўналишидаги диссертациялар бўйича);

диссертацияни кўриб чиқаётган Илмий кенгаш раиси, раис ўринбосари ва илмий котиби;

талабгорнинг илмий раҳбари (маслаҳатчиси);

талабгорнинг илмий ишлари ҳаммуаллифлари;

диссертация бажарилган, талабгорнинг асосий иш жойи ёки ҳузурида Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган ёхуд илмий-тадқиқот ишлари бўйича талабгор буюртмачи ёки ижрочи (шерик ижрочи) бўлган олий таълим муассасалари ҳамда илмий-тадқиқот муассасаларининг раҳбарлари ва уларнинг ўринбосарлари;

талабгор ишлаётган ташкилот ходимлари.

Зарур ҳолларда, Илмий кенгаш раисининг ўринбосари ёки илмий котиби ОАКнинг рухсати билан расмий оппонент қилиб тайинланиши мумкин.

42. Расмий оппонент диссертация, диссертация автореферати ва диссертация мавзуси бўйича эълон қилинган илмий ишларни, жумладан кўчирмакашлик ҳолатлари ва диссертация матни бўйича электрон экспертиза бўйича хулосаларни ўрганиб чиқиб, ўз фикрини Илмий кенгашга тақриз шаклида тақдим этади. Тақризда танланган мавзунинг долзарблиги, диссертацияда келтирилган илмий тафсилот, асосий натижалар, хулоса ҳамда амалий ва назарий тавсиялар қай даражада асосланганлиги ва янгилиги, шунингдек диссертациянинг унга қўйилган талабларга мувофиқлиги, шунингдек диссертация, автореферат ва нашр ишларида кўчирмакашлик ҳолатлари ва диссертация матни бўйича электрон экспертиза бўйича хулосаларга муносабати акс эттирилади.

Расмий оппонентларнинг тақризи нусхалари Илмий кенгаш томонидан диссертация ҳимоясидан камида 5 кун олдин талабгорга топширилиши керак.

Расмий оппонент ўзи тайёрлаган тақризнинг холис ва сифатли бўлиши ҳамда Илмий кенгаш белгилаган муддатда тақдим этилиши учун масъулдир.

Расмий оппонентнинг тақризи унга қўйилган талабларга жавоб бермаган тақдирда, Илмий кенгаш тақризни қайта ишлаш учун расмий оппонентга қайтариб беришга ёки расмий оппонентни алмаштиришга ҳақли. Бунда диссертация ҳимояси бошқа кунга қолдирилади.

43. Илмий кенгаш томонидан чет эллик таниқли олим-мутахассис, унинг розилиги билан диссертация ҳимояси юзасидан расмий оппонент этиб тайинланиши мумкин.

чет эллик расмий оппонент ёзма тақризини Илмий кенгашга тақдим этган ҳолда қуйидаги шаклларнинг бири бўйича кенгаш мажлисида иштирок этиши мумкин:

а) шахсан;

б) интернет тармоғи орқали он-лайн режимида;

в) видео ёзув орқали.

44. Диссертация ҳимояга қабул қилингандан сўнг диссертациянинг асосий қисмида аниқланган ноаниқликлар ва хатоларни тузатишга йўл қўйилмайди.

45. Диссертацияни ҳимояга қабул қилиш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан бошлаб 5 иш куни ичида Илмий кенгаш диссертация ҳимояси тўғрисида ОАK веб-сайтида эълон бериш учун ОАКга электрон ҳужжат айланиш тизими орқали мазкур Низомнинг 4-иловасида келтирилган ҳужжатларни тақдим этади. 

Диссертация ҳимояси ҳақида эълон тегишли ҳужжатлар тақдим этилган кундан эътиборан 15 кун ичида ОАКда тегишли ҳужжатлар меъёрий-техник экспертизадан ўтказилиб, талабларга мувофиқ бўлган тақдирда ОАК веб-сайтига жойлаштирилади ҳамда тадқиқот мавзуси  рўйхатга олиниб, ОАК веб-сайтидаги диссертациялар мавзулари рўйхатига киритилади.

46. Диссертация ҳимояси тўғрисида ОАК веб-сайтида эълон берилганидан кейин Илмий кенгаш раиси томонидан диссертация авторефератини қўлёзма ҳуқуқи билан чоп этишга рухсат берилади ва диссертация ҳимоя қилинадиган кун тайинланади.

Диссертация ва авторефератнинг матни Илмий кенгашнинг илмий котиби томонидан Илмий кенгаш веб-саҳифасига жойлаштирилиши ташкил этилади (“Хизмат доирасида фойдаланиш учун” ва бошқа грифли диссертациялар бундан мустасно). 

Расмий оппонентларнинг тақризлари диссертация ҳимоясидан камида 5 кун олдин Илмий кенгаш веб-саҳифасига жойлаштирилади.

Диссертация ва автореферат “Диссертация ва диссертация авторефератини расмийлаштириш қоидалари” асосида расмийлаштирилади. Диссертация автореферати камида 25 нусхада чоп этилади.

47. Диссертация ҳимояси ОАК веб-сайтида эълон берилгандан сўнг 12-30 кун ичида ўтказилиши шарт. Мазкур талаб Илмий кенгаш томонидан бажарилмаган тақдирда, диссертация ҳимоясини ўтказишга рухсат бериш масаласи ОАК Раёсати томонидан ҳал этилади.

48. Диссертациянинг қоғоз ва электрон нусхаси Илмий кенгаш томонидан у ҳимояга қабул қилинган кундан бошлаб 5 кун ичида, диссертация авторефератининг электрон ва 2 дона қоғоз нусхаси эса, ҳимоядан камида 12 кун олдин ҳузурида Илмий кенгаш тузилган муассасанинг Ахборот-ресурс марказига топширилади ва бу ерда улар қўлёзма ҳуқуқи билан доимий сақланади.

49. Диссертациялар ҳимоялари тўғрисида талабгорнинг Ф.И.Ш., диссертация мавзуси (фан тармоғи, ихтисослик шифри), диссертация ҳимояси ўтказалидиган манзил, кун ва вақти кўрсатилган ҳолда эълон матни ҳимоядан камида 10 кун олдин Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги веб-сайти ҳамда Илмий кенгаш веб-саҳифаси орқали маълум қилинади.

Шунингдек мазкур Низомнинг 5-иловасида кўрсатилган диссертация автореферати юборилиши шарт бўлган ташкилотлар рўйхатига ҳамда Илмий кенгаш томонидан тасдиқланадиган қўшимча рўйхатга асосан диссертация автореферати тарқатилади.

Илмий кенгаш томонидан тасдиқланган қўшимча рўйхатга Илмий кенгаш аъзолари, тегишли фан соҳалари бўйича илмий-мувофиқлаштирувчи марказлар, манфаатдор ташкилотлар ҳамда етакчи мутахассис-олимлар киритилади.

50. Диссертация авторефератининг китоб шаклида чоп этилган кўриниши PDF форматида Илмий кенгаш аъзолари, расмий оппонентлар, ОАКга ҳамда бошқаларга (мазкур Низомнинг 5-иловасида келтирилган Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги мамлакатларининг Миллий (давлат) кутубхоналари бундан мустасно) реестр асосида етказилади. 

Илмий кенгашнинг ҳар бир аъзоси диссертация ва  автореферат билан батафсил танишиб чиқиши шарт.

Илмий кенгаш аъзолари томонидан диссертация автореферати бўйича диссертация юзасидан тақриз берилиши мумкин.

 

6-боб. Диссертацияни ҳимоя қилиш юзасидан Илмий кенгаш мажлисини ўтказиш

51. Диссертацияни илмий жамоатчилик олдида ҳимоя қилиш жараёни илмий баҳс билан юксак талабчанлик, қатъийлик, илмий одоб-ахлоқга риоя этилган ҳолда ўтиши, унда диссертациядаги барча илмий ва амалий хулоса ҳамда тавсияларнинг асосланганлиги таҳлил қилиниши лозим.

52. Илмий кенгаш мажлислари Илмий кенгаш раиси раҳбарлигида ўтказилади. Илмий кенгаш раиси, раис ўринбосари ва илмий котиби ўзи илмий раҳбар (маслаҳатчи) бўлган талабгорнинг диссертацияси ҳимояси ўтказилаётганда, Илмий кенгаш мажлисида ушбу вазифаларни бажариши мумкин эмас. Бунда уларнинг вазифасини бажариш ҳузурида Илмий кенгаш фаолият юритаётган муассаса раҳбарининг буйруғи билан Илмий кенгаш аъзоларидан бирининг зиммасига вақтинча юклатилади.

Бир вақтнинг ўзида раис, раис ўринбосари ва илмий котиб ҳам бўлмаса, Илмий кенгаш мажлиси ўтказилмайди.

53. Илмий кенгаш мажлиси очилишидан олдин Илмий семинар томонидан тайёрланган Илмий кенгаш хулосаси лойиҳаси Илмий кенгаш аъзоларига тарқатилади.

54. Илмий кенгаш мажлиси унинг ишида аъзоларининг камида учдан икки қисми ва унда ҳимоя қилинаётган фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун диссертациянинг ҳар бир ихтисослиги бўйича камида 3 нафар аъзоси, фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертациянинг ҳар бир ихтисослиги бўйича эса, камида 2 нафар фан доктори (DSc), профессор илмий унвонига эга бўлган фалсафа доктори (PhD)  ва 1 нафар фалсафа доктори (PhD) иштирок этганда ваколатли ҳисобланади.

Илмий кенгаш аъзоларининг мажлисда иштирок этаётганлиги ҳамда уларнинг Илмий кенгашдаги ихтисослиги, илмий даражалари мажлис стенограммасида қайд этилади.

55. Илмий кенгаш мажлиси очилгандан сўнг раис мазкур Низомнинг 6-иловасига мувофиқ шаклдаги Илмий кенгаш аъзоларининг қайд варақаси асосида мажлиснинг ваколатлилигини, диссертация мавзусини, расмий оппонентларнинг исм ва фамилияларини эълон қилади. Шундан сўнг илмий котиб томонидан талабгор топширган ҳужжатларнинг асосий мазмуни ва уларнинг белгиланган талабларга қай даражада мувофиқ келиши ҳақида маълумот берилади.

56. Талабгор, илмий раҳбар (маслаҳатчи) ва расмий оппонентлар ўз чиқишларида, жумладан диссертация, автореферат ва нашр ишларида кўчирмачилик ҳолати ва диссертация матнининг электрон экспертизаси бўйича хулосаларга муносабат билдириши шарт.

57. Талабгорга диссертациянинг моҳияти ва асосий ҳолатларини баён этиш ҳамда саволларга жавоб бериш учун сўз берилади. Илмий раҳбар (маслаҳатчи) талабгордан кейин сўзга чиқади.

Илмий раҳбар (маслаҳатчи) ўз фикрини якунлагач, илмий котиб томонидан диссертация бажарилган муассасанинг ва Илмий семинарнинг хулосалари, диссертация ва диссертация автореферати бўйича Илмий кенгашга келиб тушган бошқа тақризлар ва диссертация матнининг электрон экспертизаси бўйича хулосалар ўқиб эшиттирилади.

Илмий кенгашга диссертация ва диссертация автореферати бўйича кўп ижобий тақризлар келиб тушган тақдирда, Илмий кенгаш аъзоларининг розилиги билан илмий котиб томонидан тақризларда қайд этилган фикрлар қисқача баён қилинади, салбий тақризлар эса, тўлиқ ўқиб эшиттирилади. Тақризлар ўқиб эшиттирилгач, талабгорга сўз берилади.  Талабгордан сўнг диссертация бўйича расмий оппонентлар сўзга чиқади. Ҳар бир расмий оппонентнинг нутқидан кейин талабгорга сўз берилади.

58. Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертация ҳимоясида қоида тариқасида расмий оппонентларнинг ҳаммаси қатнашиши шарт.

Фан доктори (DSc) илмий даражасини олиш учун диссертацияга ижобий тақриз берган битта расмий оппонент узрли сабабларга кўра диссертация ҳимоясида иштирок эта олмаган тақдирда, ҳимояга рухсат берилади. Бунда ушбу оппонентнинг тақризи илмий котиб томонидан Илмий кенгаш мажлисида тўлиқ ўқиб эшиттирилади.

59. Илмий кенгаш аъзолари ва мажлисда қатнашаётганларнинг барчаси илмий мунозарада иштирок этиш ҳуқуқига эга.

60. Диссертация ҳимояси ва мунозаралар тугагандан сўнг илмий даража бериш тўғрисидаги масала Илмий кенгаш томонидан очиқ овоз бериш йўли билан ҳал этилади.

61. Очиқ овоз беришдан сўнг илмий даража бериш масаласида ижобий қарор қабул қилинганда, Илмий кенгаш хулосаси лойиҳаси муҳокамага қўйилади.

62. Диссертация юзасидан Илмий кенгаш хулосасида қуйидагилар акс эттирилади:

      талабгорнинг энг муҳим илмий натижалари;

илмий ва амалий натижаларнинг тўғрилиги ва янгилигига берилган баҳо;

диссертациянинг илмий ва амалий аҳамияти;

диссертация натижаларидан фойдаланилганлиги тўғрисида маълумот, фойдаланиш бўйича тавсиялар;

диссертациянинг унга қўйиладиган талаблардан қай бирига мослиги;

диссертация, автореферат ва нашр ишларида кўчирмакашлик ҳолати;

диссертация матнининг электрон экспертизаси бўйича хулосаларга муносабат.

Хулоса очиқ овоз бериш йўли билан мажлисда иштирок этган Илмий кенгаш аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади.

Илмий даража бериш масаласи юзасидан салбий қарор қабул қилинганда, хулоса муҳокамага қўйилмайди.

63. Диссертациянинг натижаларини амалиётга (фан, техника, соғлиқни сақлаш, ижтимоий соҳалар ва иқтисодиёт тармоқларининг бошқа соҳаларига) татбиқ қилинганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар асосида талабгор томонидан ишлаб чиқилган тавсиялар Илмий кенгаш томонидан муҳокама қилинади ва тасдиқланади.

64. Илмий кенгаш томонидан овоз бериш натижалари асосида илмий даража бериш ёки уни беришни рад қилиш тўғрисида қарор қабул қилинади.

65. Илмий даража бериш масаласи юзасидан унга мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган Илмий кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилганда, ижобий қарор қабул қилинган ҳисобланади.

66. Илмий кенгашнинг қарори ўқиб эшиттирилгач, талабгорга якунловчи сўз берилади.

67. Илмий кенгаш томонидан ижобий қарор қабул қилинганда, диссертация ҳимоясидан кейин 10 кун ичида мазкур Низомнинг 7-иловасида келтирилган ҳужжатлардан иборат бўлган аттестация иши электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАКга юборилади.

68. Аттестация ишининг асл нусхаси муассаса архивида сақланади.

 

7-боб. ОАК томонидан юборилган диссертацияни кўриб чиқиш юзасидан Илмий кенгаш  мажлисини ўтказиш

69. Қўшимча хулоса олиш учун ОАК томонидан юборилган диссертация 2 ой ичида Илмий кенгаш томонидан кўриб чиқилади. Ушбу масала Илмий кенгаш мажлисида кўриб чиқилишидан олдин Илмий кенгаш аъзоларидан иборат бўлган 3 кишилик комиссияга талабгорнинг диссертацияси, экспертизанинг олдинги босқичларида билдирилган танқидий фикрларни ўрганиб чиқиш ва тегишли хулоса лойиҳасини Илмий кенгашга тақдим этиш топширилади.

70. Талабгор ўз диссертацияси кўриб чиқилаётган Илмий кенгаш мажлисига таклиф этилади. Талабгор комиссиянинг хулосаси билан олдиндан таништирилган бўлиши керак. Мажлисда талабгорнинг расмий оппонентлари, зарур ҳолларда Илмий кенгаш томонидан таклиф этиладиган бошқа шахслар иштирок этиши мумкин.

Илмий кенгаш аъзоларининг мажлисда иштирок этаётганлиги ҳамда уларнинг Илмий кенгашдаги ихтисослиги ва илмий даражалари мажлис стенограммасида қайд этилади.

71. Илмий кенгаш мажлисини очиш вақтида раис мажлиснинг ваколатлилиги ҳақида Илмий кенгаш аъзоларини хабардор қилади.

Раис мажлисни очгандан сўнг мажлисда қўшимча хулоса олиш учун юборилган диссертация кўриб чиқилишини эълон қилади, диссертациянинг мавзусини, диссертация ҳимояси ўтказилган Илмий кенгашни, расмий оппонентларнинг исм ва фамилияларини кўрсатиб ўтади.

Илмий кенгашнинг илмий котиби томонидан диссертация бўйича экспертизанинг олдинги босқичларида айтилган танқидий фикрлар ҳақида маълумот берилади.

Талабгор томонидан диссертациянинг моҳияти ва асосий ҳолатлари баён этилади. Шундан сўнг талабгорга саволлар берилади.

72. Муҳокама комиссия аъзоларидан бирининг сўзга чиқиши билан бошланади. Илмий кенгаш мажлисида иштирок этаётган ҳар бир шахс сўзга чиқиш ҳуқуқига эга. Муҳокамадан сўнг талабгорга якунловчи сўз берилади ва очиқ овоз бериш йўли билан овоз бериш ўтказилади.

Кўриб чиқилган масала юзасидан мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган Илмий кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилганда, Илмий кенгаш томонидан ижобий қарор қабул қилинган ҳисобланади.

73. Баённома тасдиқлангач, Илмий кенгаш очиқ овоз бериш йўли билан мажлисда иштирок этган Илмий кенгаш аъзоларининг кўпчилик овози билан қўшимча хулоса матнини қабул қилади. Хулосада диссертация унга қўйиладиган талабларининг қай бирига жавоб бериши ёки жавоб бермаслиги кўрсатилади. Хулоса нусхаси талабгорга у тасдиқлангандан кейин берилади.

74. Овоз бериш натижалари кўрсатилган ҳамда Илмий кенгаш раиси ва илмий котиби имзолаган стенограмма ва хулосанинг матни талабгорнинг диссертацияси билан бирга 10 кун ичида аттестация иши таркибида ОАКга юборилади.

 

8-боб. Илмий даражалардан маҳрум этиш ёки уларни тиклаш масалаларини кўриб чиқиш  юзасидан Илмий кенгаш мажлисини ўтказиш

75. Илмий кенгаш мажлисига шахсни илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш масаласини қўйиш учун асос бўладиган материаллар тушган тақдирда, ушбу материалларнинг асослилигини ўрганиш Илмий кенгашнинг камида 5 нафар аъзосидан иборат таркибда тузиладиган комиссияга топширилади.

Ўрганиш натижаларига асосан комиссия томонидан хулоса чиқарилади ва хулоса Илмий кенгашда кўриб чиқиш учун топширилади. Комиссия тайёрлаган материаллар Илмий кенгаш томонидан 1 ой ичида кўриб чиқилиши лозим.

76. Илмий кенгаш мажлиси илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш масаласи қўйилган шахс иштирокида ўтказилади. Шахс бу ҳақда мажлис ўтказилишидан камида 10 кун олдин огоҳлантирилиши шарт. Агар шахс мажлисга узрсиз сабабларга кўра келмаса ёки мажлисга келишдан бош тортса, Илмий кенгаш томонидан унинг иштирокисиз мажлис ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинади. Мазкур шахс узрли сабабларга кўра мажлисга кела олмаслиги ҳақида хабардор қилиб, мажлисни бошқа кунга ёки бошқа вақтга қолдириш ҳақида олдиндан сўраб мурожаат қилганда, Илмий кенгаш мажлиси бошқа кунга ёки бошқа вақтга қолдирилади.

77. Илмий кенгаш раиси мажлисни очиш вақтида аъзоларни мажлиснинг ваколатлилиги тўғрисида хабардор қилади ҳамда мажлисда илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш ҳақидаги масала кўриб чиқилишини эълон қилади. Мазкур масала юзасидан комиссия аъзоларидан бири маъруза қилади. Маъруза тугагач, илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш масаласи қўйилган шахсга сўз берилади. Илмий кенгаш мажлисида иштирок этганларнинг барчаси сўзга чиқиш ҳуқуқига эга.

78. Муҳокамадан сўнг Илмий кенгаш томонидан илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш юзасидан очиқ овоз бериш ўтказилади. Илмий кенгашнинг илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш ҳақидаги қарори мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган Илмий кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилганда, қабул қилинган ҳисобланади.

79. Илмий кенгаш томонидан овоз бериш натижаларига асосланган ҳолда очиқ овоз бериш йўли билан мажлисда иштирок этган Илмий кенгаш аъзоларининг кўпчилик  овози билан қарор матни қабул қилинади. Қарорда кўриб чиқилган материалларнинг моҳияти ва натижалари аниқ-равшан кўрсатилиши ҳамда ОАКдан илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклашни сўраш учун етарли асос бор ёки йўқлиги тўғрисида хулоса бўлиши лозим.

Овоз бериш натижалари ҳамда Илмий кенгаш қарори илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш масаласи қўйилган шахсга дарҳол маълум қилиниши лозим.

80. Илмий кенгаш томонидан шахсни илмий даражадан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисида қарор қабул қилинган тақдирда, Илмий кенгаш раиси ва илмий котиби томонидан имзоланган Илмий кенгаш мажлисининг стенограммаси ва овоз бериш натижалари кўрсатилган хулоса 10 кун ичида ОАКга юборилади.

 

9-боб. Апелляцияни кўриб чиқиш юзасидан Илмий кенгаш мажлисини ўтказиш

81. Манфаатдор шахс (шахслар) Илмий кенгаш қарори юзасидан апелляция берганда, Илмий кенгаш раиси томонидан Илмий кенгашнинг камида 5 нафар аъзосидан иборат таркибда тузиладиган комиссияга зарур материалларни ўрганиб чиқиш ҳамда апелляция юзасидан Илмий кенгаш хулосаси лойиҳасини тайёрлаш топширилади.

Агар апелляция илмий даража бериш бўйича Илмий кенгаш қарори юзасидан берилган бўлса, Илмий кенгаш раиси бир ҳафта ичида бу ҳақда ОАКни хабардор қилади.

Апелляция Илмий кенгаш томонидан 1 ойлик муддатда кўриб чиқилади.

82. Апелляция берган манфаатдор шахс (шахслар) мажлисдан камида 5 кун олдин хабардор қилиниб, Илмий кенгаш мажлисига таклиф этилади. Апелляция берган шахс узрли сабабларга кўра келмаган тақдирда, Илмий кенгаш мажлиси бошқа вақтга ёки бошқа кунга кўчирилади. Апелляция берган шахс узрсиз сабабларга кўра Илмий кенгаш мажлисига келмаган тақдирда, мажлис унинг иштирокисиз ўтказилади.

83. Илмий кенгаш раиси томонидан мажлисни очиш вақтида мажлиснинг ваколатлилиги ҳақида маълум қилинади.

Илмий кенгаш аъзоларининг мажлисда иштирок этаётганлиги ҳамда уларнинг Илмий кенгашдаги ихтисослиги ва илмий даражалари мажлис стенограммасида қайд этилади.

Илмий кенгаш раиси мажлис очилгандан сўнг апелляция кўриб чиқилишини эълон қилади ва уни ўқиб эшиттириш учун илмий котибга сўз беради. Комиссия аъзоларидан бири комиссиянинг иши натижаларини ҳамда апелляция юзасидан Илмий кенгаш хулосаси лойиҳасини ўқиб эшиттиради.

Илмий кенгаш мажлисида иштирок этаётганларнинг барчаси муҳокамада иштирок этиш ҳуқуқига эга.

84. Муҳокама тугагандан сўнг Илмий кенгаш ёпиқ овоз бериш асосида мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган Илмий кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисмининг овози билан апелляция юзасидан хулоса қабул қилади.

Илмий кенгаш раиси ва илмий котиби томонидан имзоланган стенограмма ва овоз бериш натижалари кўрсатилган апелляция юзасидан хулоса ҳамда кўриб чиқилган апелляция 10 кун ичида ОАКга юборилади.

10-боб. Якуний қоида

85. Илмий кенгашлар фаолиятига оид маълумотлар ОАК веб-сайти ва “ОАК Бюллетени” журналида чоп этиб борилади.

Илмий унвонлар бериш тартиби тўғрисидаги НИЗОМ

 

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикасининг “Таълим тўғрисида”ги ва “Кадрлар тайёрлаш миллий дастури тўғрисида”ги қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Фармони ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ илмий унвонлар бериш тартибини белгилайди.

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

илмий унвон – профессор, доцент ва катта илмий ходим илмий мақоми;

талабгор – илмий ва педагогик фаолият олиб бораётган ҳамда илмий унвон олишга даъвогар шахс;

аттестация – талабгорларнинг малакасини тизимли равишда аниқлаш жараёни;

аттестация иши – мазкур Низом ва бошқа тегишли норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда назарда тутилган талаблар асосида талабгорнинг илмий унвон олиши учун расмийлаштирилган ҳужжатлар тўплами;

илмий иш стажи – шахснинг меҳнат шартномаси (контракт) асосида илмий ходим лавозимларида ишлаган ҳамда таянч докторантура ва докторантурада ўқиган муддати;

педагогик иш стажи – шахснинг меҳнат шартномаси (контракт) асосида олий таълим, кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш таълим муассасаларида педагог лавозимларида ишлаган муддати;

ўқув адабиёти – муайян таълим тури, йўналиши ёки мутахассислигининг ўқув режасида белгиланган фанлар бўйича тегишли ўқув дастурлари асосида зарур билимлар мажмуаси келтирилган, ўзлаштириш услублари ёритилган (жумладан, хорижий таржималари) манба;

профессор – тегишли малакавий ва аттестация талабларини бажарган ҳамда профессор илмий унвонига эга бўлган шахс;

доцент – тегишли малакавий ва аттестация талабларини бажарган ҳамда доцент илмий унвонига эга бўлган шахс;

катта илмий ходим – тегишли малакавий ва аттестация талабларини бажарган ҳамда катта илмий ходим илмий унвонига эга бўлган шахс;

профессор, доцент ёки катта илмий ходим аттестати (бундан буён матнда аттестат деб юритилади) – Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси (бундан буён матнда ОАК деб юритилади) Раёсати қарори ҳамда ўрнатилган тартибда ваколат берилган олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари қарори билан профессор, доцент ёки катта илмий ходим илмий унвонига эга бўлган шахсларга бериладиган давлат намунасидаги ҳужжат;

апелляция – илмий унвон бериш ёки илмий унвон беришни рад қилиш ёхуд ундан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисидаги қарорлар юзасидан берилган шикоят тури.

2. Профессор, доцент ва катта илмий ходим илмий унвонлари ихтисослик бўйича берилади.

3. Профессор илмий унвони олий таълим ёки кадрлар малакасини ошириш ва уларни қайта тайёрлаш муассасалари (бундан буён матнда ОТМ деб юритилади) ҳамда илмий-тадқиқот муассасалари ёки унга тенглаштирилган муассасалар ва ОТМнинг илмий-тадқиқот тузилмаларида (бундан буён матнда ИТМ деб юритилади), доцент илмий унвони ОТМда, катта илмий ходим илмий унвони ИТМда самарали илмий-педагогик ва илмий фаолият олиб бораётган, фаннинг муайян соҳасида чуқур касбий билим ҳамда ўз соҳасида муайян ютуқларга эришган юксак маънавиятли шахсларга берилади.

4. Катта илмий ходим илмий унвони ўз мақомига кўра, доцент илмий унвонига тенглаштирилади.

5. Илмий унвон тегишли илмий даражага, магистр даражаси, магистр даражаси жорий этилгунга қадар олинган олий маълумот ёки олий ҳарбий таълим дипломига ёки олий маълумотли мутахассис дипломига эга бўлган ёхуд клиник ординатурани тугатган (тиббиёт фанлари учун) шахсларга мазкур Низом талабларига мувофиқ берилади.

51. Республика ОТМнинг ҳар йили эълон қилинадиган рейтинги бўйича энг юқори 30 та ОТМ қаторига кирган ОТМ ва Ўзбекистон Ресубликаси Фанлар академияси тавсия этган ИТМ кенгашлари ҳамда ҳуқуқни муҳофаза қилувчи давлат органлари ва Мудофаа вазирлиги Ҳайъати тавсия этган идоравий мансуб ОТМ кенгашлари (бундан буён матнда Мустақил кенгаш деб юритилади) қарори билан талабгорлар доцент, катта илмий ходим ва профессор илмий унвонларида бевосита тасдиқланади ва мазкур қарор қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради.

Зарур ҳолларда аттестация ишини илмий экспертизадан ўтказиш учун ОТМ ва ИТМ кенгаши томонидан бошқа ташкилотларда фаолият олиб бораётган ва тегишли илмий унвон/илмий даражага эга мутахассис (мутахассислар) таклиф этилиши мумкин.

52. Мазкур низомнинг 51-бандига кирмаган ОТМ ва ИТМда фаолият кўрсатаётган талабгорлар ўрнатилган тартибда ОТМ ва ИТМ кенгашлари (бундан буён матнда Кенгаш деб юритилади) тақдимномасига асосан, ОАК Раёсати қарори билан ОАК томонидан берилади. Тақдимнома талабгорнинг асосий иш жойидан берилади.

6. Илмий унвон берилган шахсларга давлат намунасидаги аттестат берилади.

 

2-боб. Илмий унвон олиш учун қўйиладиган  талаблар

 

1-§. Умумий талаблар

 

7. Қуйидаги умумий талабларни бажарган шахслар илмий унвонларга талабгор бўлишлари мумкин:

     а) Илмий лойиҳаларда, жумладан давлат гранти, хўжалик шартномаси, буюртма асосида бажарилаётган илмий  ёки бошқа лойиҳаларда иштирок этаётган;

б) маънавий-маърифий ишларда самарали иштирок этаётган;

в) охирги 2 йил ичида аттестация жараёнида иштирок этаётган (тақризчи, илмий семинар, илмий даражалар берувчи илмий кенгаш, барча турдаги имтиҳонларни қабул қилиш комиссияси аъзоси, расмий оппонент ва шу каби шаклларда);

г) замонавий педагогик технологияларни эгаллаган, замонавий педагогик ва ахборот-коммуникация технологияларидан фойдаланган ҳолда, маъруза курслари ва семинарларни юқори ўқув-услубий ва илмий савияда олиб бораётган (ОТМ мутахассислари учун);

д) профессор илмий унвонига талабгорлар 2021 йилдан ҳамда катта илмий ходим ва доцент илмий унвонларига талабгорлар 2022 йилдан бошлаб нашр ишлари бўйича Хирш индексига эга бўлган.

8. Ижтимоий-гуманитар фанлар соҳаларида илмий унвонларга талабгорлар Давлат ва жамият қурилиши тизимини такомиллаштириш, қонун устуворлиги, иқтисодиётни ривожлантириш ва либераллаштириш ҳамда ижтимоий ривожланишнинг илмий асослари ва амалий йўналишлари фанидан махсус имтиҳон топширадилар.

81. Махсус имтиҳон давлат университетларида  (бундан буён матнда университет деб юритилади) ўтказилади.

махсус имтиҳонни қабул қилиш бўйича университет ректорининг буйруғи имзоланади ва бу ҳақда 5 иш куни ичида ОАКга маълумот киритилади.

Махсус имтиҳонни қабул қиладиган университетда ректорнинг буйруғи билан икки йил муддатга махсус имтиҳонни қабул қилиш комиссияси (бундан буён матнда комиссия деб юритилади) тузилади.

Комиссия техника, табиий ва ижтимоий-гуманитар фанлар йўналишида илмий даражага эга бўлган камида етти нафар аъзодан иборат бўлади. Бунда комиссия аъзолари таркибининг ярмидан кўпини фан доктори илмий даражасига эга бўлган мутахассислар ташкил қилиши лозим.

Комиссия, агар унинг ишида комиссия аъзоларининг камида ярмидан кўпи иштирок этаётган бўлса, имтиҳон қабул қилишга ҳақли ҳисобланади.

82. Махсус имтиҳонни қабул қилиш ўқув йили давомида ўтказилади.

83.Махсус имтиҳон саволлари қуйидаги йўналишда тузилади:

биринчи савол – имтиҳон топширувчи фаолият кўрсатаётган соҳада Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегиясининг мазмун-моҳияти бўйича;

иккинчи савол – Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича Ҳаракатлар стратегияси ва методологиясига имтиҳон топширувчи олиб бораётган илмий изланишлар ёки касбий фаолиятининг мувофиқлиги бўйича;

учинчи савол – махсус фан дастури бўйича эркин савол.

Махсус имтиҳон натижаси имтиҳонда иштирок этаётган комиссия аъзоларининг учдан икки қисмининг овози билан “ўтди” ёки “ўтмади” тарзида баҳоланади. Овоз бериш очиқ ва ошкора амалга оширилади.

84. Махсус имтиҳонни муваффақиятли топширган талабгорга 10 иш куни ичида имтиҳонни муваффақиятли топширганлигини тасдиқловчи ҳужжат берилади. Мазкур ҳужжат комиссия раиси ва ташкилот раҳбари томонидан имзоланади ва беш йил муддатда амал қилади.

85. Махсус имтиҳон етакчи олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасаларини жалб қилган ҳолда Ўзбекистон миллий университети томонидан ҳар 2-3-йилда (зарурат бўлганда қисқароқ муддатда) ишлаб чиқилган ва ОАК Раёсати қарори билан тасдиқланган ягона дастур асосида қабул қилинади.

 86. Махсус имтиҳонни ўтказиш тартиби “Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонни ўтказиш қоидалари” асосида тартибга солинади.

9. Талабгор томонидан олиб борилаётган илмий ва илмий-педагогик фаолият ва нашр қилинган илмий ва ўқув-услубий ишлари илмий унвон бериш сўралаётган ихтисосликка мос бўлиши лозим.

10. Ўқув адабиётлари, жумладан, дарслик ва ўқув қўлланма ваколатли ташкилот томонидан педагогик амалиётда фойдаланишга ҳамда камида 6 босма табоқ ҳажмдаги монография ва камида 3 босма табоқ ҳажмдаги илмий рисола ОТМ/ИТМ кенгаши қарори билан нашрга тавсия этилган бўлиши керак.

Доцент ёки катта илмий ходим илмий унвонига талабгорнинг диссертация ҳимоясидан кейин, шунингдек профессор илмий унвонига талабгорнинг доцент ёки катта илмий ходим илмий унвонини олгандан кейин нашр эттирган илмий ва ўқув-услубий ишлари бўлиши шарт. Илмий унвонлар ва илмий даражалар бўйича нашр қилинган ишлар бир марта эътиборга олинади.

«Олий таълим муассасасининг энг яхши педагоги» танлови республика босқичи ғолибининг фахрий дипломи нашр ишларига эга бўлиш бўйича талабларнинг бажарилганига тенглаштирилади.

ОТМда тасвирий ва амалий санъат ҳамда дизайн йўналишлари бўйича муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассиснинг ижодий иши илмий унвон олиш учун талаб этиладиган илмий мақолага ҳамда ижодий иши каталоги ўқув қўлланмага тенглаштирилади.

ОТМда жисмоний тарбия ва спорт йўналиши бўйича муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларнинг кейинги 3 йилда республика  даражасида ўтказилган камида 2 та нуфузли мусобақанинг совриндорларига мураббийлик қилган мутахассис фаолияти натижаси илмий унвон олиш учун талаб этиладиган илмий мақолага ҳамда жаҳон ёки минтақа даражасида ўтказилган нуфузли мусобақа совриндорини тайёрлаган мутахассис фаолияти натижаси ўқув қўлланмага тенглаштирилади;

11. Хорижий давлатларда берилган илмий унвонлар тўғрисидаги ҳужжатларни тан олиш қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

 

2-§. ОТМ мутахассисларига профессор илмий унвонини бериш

 

12. Профессор илмий унвони мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ОТМда муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларга берилади:

а) фан доктори илмий даражасига эга бўлган;

б) илмий унвонга эга бўлган;

в) камида 10 йиллик педагогик ва илмий, жумладан, ОТМда 5 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган;

г) камида бир ўқув йили давомида ОТМ тўлиқ штатида педагогик фаолият олиб бораётган ёхуд кафедра мудири, профессор (вазифасини бажарувчи), олий ҳарбий таълим муассасаларида кафедра бошлиғи ўринбосари ёки кафедра бошлиғи лавозимларининг бирида бир ўқув йили давомида камида 0,25 ставка ўқув юкламасини бажарган ҳолда педагогик фаолият олиб бораётган муассаса ректори (директори, бошлиғи), проректори (директор ўринбосари, бошлиқ ўринбосари), илмий котиби, ОТМнинг ўқув-ташкилий тузилмаси (факультет, бўлим) раҳбари лавозимларининг бирида муваффақиятли ишлаб келаётган (лавозимида ижобий ўзгариш бўлган ҳолларда аввалги лавозимида ишлаш муддати ҳам эътиборга олинади);

Ҳар бир таълим соҳаси бўйича номинацияларда 1-ўринни эгаллаган “Олий таълим муассасасининг энг яхши педагоги” танловининг республика босқичи ғолиблари 3 йил мобайнида мазкур кичик банднинг биринчи хатбошисида назарда тутилган бир йиллик муддатини ўтамасдан профессор илмий унвонини олиш учун ОАКга ёки Мустақил кенгашга ҳужжатларини тақдим этиш ҳуқуқига эга;

д) камида 2 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассисни тайёрлаган (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун илмий даража олган 3 нафар олий малакали мутахассисни тайёрлаган);

е) эълон қилинган умумий илмий ишлари таркибида “Диссертациялар асосий илмий натижаларини чоп этиш тавсия этилган миллий илмий нашрлар рейтинг рўйхати”га (бундан буён матнда Рўйхат деб юритилади) киритилган нашрларда камида 3 та (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 8 та) мақола ҳамда республика ОТМ ва ИТМлари халқаро рейтингини баҳоловчи QS (Quacquarelli Symonds), Times Higher Education (THE) рейтинг агентликлари томонидан тан олинган Elsevier компаниясининг Scopus, Science Direct халқаро илмий-техник базалар рўйхатига (бундан буён матнда Халқаро базалар рўйхати деб юритилади) киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

6

8

9

Техника ва табиий фанлар

3

5

7

8

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

3

5

7

8

Ижтимоий-гуманитар фанлар

2

4

5

6

 

якка муаллифликда монография (тиббиёт фанлари бўйича якка муаллифликда монография ёки клиник қўлланма) эълон қилган;

ж) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари, жумладан таълим турларининг бирида фойдаланилаётган камида 1 та дарслик ёки ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка муаллифликда 4 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма етарли бўлмаганда белгиланган меъёрдан ташқари нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин).

13. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ОТМда муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларга берилиши мумкин:

а) фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD), фан номзоди ёки хорижий давлатларда берилган фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган бошқа илмий даражага (бундан буён матнда фалсафа доктори (PhD) деб юритилади) эга бўлган;

б) илмий унвонга эга бўлган;

в) камида 10 йиллик педагогик ва илмий, жумладан, ОТМда 5 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган;

г) мазкур Низом 12-бандининг «г» кичик банди талабини бажарган;

д) камида 2 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассисни тайёрлаган (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун илмий даража олган 3 нафар олий малакали мутахассисни тайёрлаган);

е) эълон қилинган умумий илмий ишлар таркибида Рўйхатга киритилган нашрда камида 3 та (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 8 та) мақола ҳамда Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

6

8

9

Техника ва табиий фанлар

3

5

7

8

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

3

5

7

8

Ижтимоий-гуманитар фанлар

2

4

5

6

 

якка муаллифликда монография (тиббиёт фанлари бўйича якка муаллифликда монография ёки клиник қўлланма) эълон қилган;

ж) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари, жумладан таълим турларининг бирида фойдаланилаётган камида 1 та дарслик ёки ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка муаллифликда 8 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма етарли бўлмаганда белгиланган меъёрдан ташқари нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин).

14. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ОТМда маданият, санъат, архитектура, жисмоний тарбия ва спорт йўналишлари бўйича муваффақиятли фаолият кўрсатаётган илмий даражага эга бўлмаган мутахассисларга берилиши мумкин:

а) тегишли олий маълумотга эга бўлган;

б) илмий унвонга эга бўлган;

в) камида 10 йиллик педагогик ва илмий, жумладан      ОТМда 5 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган;

г) мазкур Низом 12-бандининг «г» кичик банди талабини бажарган;

д) давлат стипендиялари танловлари ёки халқаро, республика олимпиадалари ёки танловлари ғолибларини тайёрлаган;

е) эълон қилинган умумий илмий ва ижодий ишлари таркибида Рўйхатга киритилган нашрда камида 8 та мақола ҳамда Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Маданият, санъат, архитектура, жисмоний тарбия ва спорт йўналишлари

2

4

5

6

 

якка муаллифликда монография эълон қилган;

ж) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари, жумладан таълим турларининг бирида фойдаланилаётган камида 1 та дарслик ёки ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка муаллифликда 8 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма етарли бўлмаганда белгиланган меъёрдан ташқари нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин).

15. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, «Ўзбекистон Қаҳрамони» унвони ёки «Буюк хизматлари учун» ордени билан мукофотланган ёхуд Ўзбекистон Республикасининг фан ва техника, адабиёт, санъат ва меъморчилик соҳасидаги Давлат мукофотлари лауреати бўлиб, мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажарган мутахассисларга ҳам берилиши мумкин:

а) илмий унвонга эга бўлган, камида икки ўқув йили давомида ОТМда педагогик фаолият кўрсатаётган;

б) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари бўлган;

в) илмий мақолалар чоп эттирган;

г) республика ва халқаро танловларда нуфузли ўринларни эгаллаган шогирдларни тайёрлаган;

д) таълим ва амалиёт интеграциясини ривожлантиришга ва баркамол авлодни тарбиялаш ишларига салмоқли ҳисса қўшган;

151. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, ОТМда тасвирий ва амалий санъат ҳамда дизайн йўналишлари бўйича муваффақиятли фаолият кўрсатаётган, умумий ва қуйидаги талабларни бажарган мутахассисларга ҳам берилиши мумкин:

а) илмий унвонга эга бўлган ва камида икки ўқув йили давомида ОТМда педагогик фаолият кўрсатаётган;

б) ижодий ишлари бўлган;

в) халқаро ва республика миқёсидаги нуфузли кўргазмаларда муносиб иштирок этган;

г) республика ва халқаро танловларда нуфузли ўринларни эгаллаган шогирдларни тайёрлаган;

д) миллий тасвирий ва амалий санъат, дизайн соҳаларини ўзининг йирик асарлари билан бойитган;

е) Ўзбекистон Бадиий академияси академиги унвони ҳамда Ўзбекистон Республикаси санъат арбоби, Ўзбекистон Республикаси ҳалқ рассоми, Ўзбекистон Республикаси халқ ўқитувчиси, Ҳалқ устаси, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган маданият ходими  фахрий унвонларига эга бўлган.

152 Профессор илмий унвони истисно тариқасида, ОТМда жисмоний тарбия ва спорт йўналишлари бўйича муваффақиятли фаолият кўрсатаётган, Ўзбекистон Республикаси халқ ўқитувчиси, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган ёшлар мураббийси, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган спорт устози фахрий унвонларига эга бўлган қуйидаги талабларни бажарган мутахассисларга ҳам берилиши мумкин:

а) камида икки ўқув йили давомида ОТМда педагогик фаолият кўрсатаётган;

б) илмий ишлари ва услубий ишланмалари бўлган;

в) халқаро ва республика миқёсидаги нуфузли мусобақаларда юксак натижаларни қўлга киритган;

г) республика ва халқаро танловларда нуфузли ўринларни эгаллаган шогирдларни тайёрлаган;

д) жисмоний ва спорт соҳаларини ўзининг йирик асарлари билан бойитган.

153. Профессор илмий унвонини истисно тариқасида, таълим муассасаларида муваффақиятли фаолият кўрсатаётган ва илмий унвонга эга бўлган, жаҳон ёки минтақа даражасида ўтказилган нуфузли мусобақа (мусобақалар)нинг биринчи ёки иккинчи ёхуд учинчи ўрин совриндори (совриндорлари)ни тайёрлаган ёки республика  даражасида ўтказилган камида 3 та нуфузли мусобақанинг совриндорларига мураббийлик қилган мутахассисларга жисмоний тарбия ва спорт йўналиши бўйича ваколатли бошқарув органи ва тегишли спорт федерациясининг қўшма тавсиялари асосида тўғридан-тўғри (аттестациясиз) берилиши мумкин.

 

3-§. ИТМ мутахассисларига профессор илмий унвонини бериш

 

16. Профессор илмий унвони мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ИТМда муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларга берилади:

а) фан доктори илмий даражасига эга бўлган;

б) илмий унвонга эга бўлган;

в) камида 10 йиллик илмий ва педагогик, жумладан ИТМда 5 йиллик илмий иш стажига эга бўлган;

г) камида бир йил (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 3 йил) давомида ИТМ тўлиқ штатида илмий фаолият олиб бораётган ёхуд давлат гранти раҳбари, илмий-ташкилий тузилма раҳбари, бош илмий ходим, етакчи илмий ходим лавозимларидан бирида камида 0,25 ставка илмий фаолият олиб бориб, ИТМ раҳбари, раҳбар ўринбосари, илмий котиби лавозимларидан бирида муваффақиятли ишлаётган (лавозимида ижобий ўзгариш бўлган ҳолларда аввалги лавозимида ишлаш муддати ҳам эътиборга олинади);

д) камида 3 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассис тайёрлаган (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун камида 4 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассисга илмий раҳбарлик қилган);

е) салмоқли илмий ва илмий-техник натижаларга эришган (ихтиро ёки якка муаллифликда камда 2 та илмий рисола нашр эттирган) ҳамда илмий ишлар, жумладан Рўйхатга киритилган илмий журналларда камида 10 та мақола, шундан Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

6

8

9

Техника ва табиий фанлар

3

5

7

8

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

3

5

7

8

Ижтимоий-гуманитар фанлар

2

4

5

6

 

якка муаллифликда монография (тиббиёт фанлари бўйича якка муаллифликда монография ёки клиник қўлланма) эълон қилган;

ж) таълим жараёнида иштирок этаётган, жумладан ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган 3 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма етарли бўлмаганда нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин).

17. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ИТМда муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларга берилади:

а) фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига эга бўлган;

б) илмий унвонга эга бўлган;

в) камида 10 йиллик илмий ва педагогик, жумладан ИТМда 5 йиллик илмий иш стажига эга бўлган;

г) мазкур Низом 16-бандининг “г” кичик банди талабини бажарган;

д) камида 3 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассис тайёрлаган (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун камида 4 нафар илмий даража олган олий малакали мутахассис тайёрлаган;

е) салмоқли илмий ва илмий-техник натижаларга эришган (ихтиро ёки якка муаллифликда камида 2 та илмий рисола нашр эттирган) ҳамда Рўйхатга киритилган илмий журналларда камида 10 та мақола, шундан Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

6

8

9

Техника ва табиий фанлар

3

5

7

8

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

3

5

7

8

Ижтимоий-гуманитар фанлар

2

4

5

6

 

якка муаллифликда монография (тиббиёт фанлари бўйича якка муаллифликда ёки клиник қўлланма) эълон қилган;

ж) таълим жараёнида иштирок этаётган.

з) таълим турларининг бирида фойдаланилаётган камида 1 та дарслик (якка ёки ҳаммуаллифликда) ва ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка ёки ҳаммуаллифликда 6 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма етарли бўлмаганда нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин).

18. Профессор илмий унвони истисно тариқасида, салмоқли илмий ва илмий-техник натижаларга эришган, жумладан, олган илмий натижалари норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда (Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Ўзбекистон Республикасининг қонунлари, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг қарорлари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишлари, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари) татбиқ этилиб, фойдаланилаётган ҳамда мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажарган мутахассисларга ҳам берилиши мумкин (мазкур банд тиббиёт соҳасидаги талабгорларга нисбатан татбиқ этилмайди):

а) фан доктори ёки фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига ва илмий унвонга эга бўлган;

б) камида икки йил давомида ИТМда илмий фаолият кўрсатаётган;

в) илмий ишлар, жумладан якка муаллифликда камида 2 та монография чоп эттирган, Рўйхатга киритилган нашрларда камида 10 та мақола ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп эттирган:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

4

6

8

9

Техника ва табиий фанлар

3

5

7

8

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

3

5

7

8

Ижтимоий-гуманитар фанлар

2

4

5

6

 

г) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиёти (адабиётлари) бўлган;

д) таълим, фан ва амалиёт интеграциясини ривожлантириш, кадрлар тайёрлаш ва баркамол авлодни тарбиялашга салмоқли ҳисса қўшган.

 

4-§. ОТМ мутахассисларига доцент илмий унвонини бериш

 

19. Доцент илмий унвони мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажариб, ОТМда муваффақиятли фаолият кўрсатаётган мутахассисларга берилади:

а) фан доктори ёки фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига эга бўлган;

б) камида 5 йиллик педагогик ва илмий, жумладан, ОТМда 3 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган;

в) камида бир ўқув йили давомида ОТМ тўлиқ штатида ёки олий ҳарбий таълим муассасаларида педагогик фаолият олиб бораётган ёхуд катта ўқитувчи, кафедра бошлиғи ўринбосари ёки кафедра мудири, профессор (вазифасини бажарувчи), доцент (вазифасини бажарувчи), олий ҳарбий таълим муассасаларида кафедра бошлиғи, кафедра бошлиғи ўринбосари ёки ўқитувчи лавозимларининг бирида бир ўқув йили давомида камида 0,25 ставка ўқув юкламасини бажарган ҳолда педагогик фаолият олиб бораётган муассаса ректори (директори, бошлиғи), проректори (директор ўринбосари, бошлиқ ўринбосари), илмий котиби, ОТМнинг ўқув-ташкилий тузилмаси (факультет, бўлим) раҳбари лавозимларининг бирида муваффақиятли ишлаб келаётган (лавозимида ижобий ўзгариш бўлган ҳолларда аввалги лавозимида ишлаш муддати ҳам эътиборга олинади).

Ҳар бир таълим соҳаси бўйича номинацияларда 1-ўринни эгаллаган “Олий таълим муассасасининг энг яхши педагоги” танловининг республика босқичи ғолиблари 3 йил мобайнида мазкур кичик банднинг биринчи хатбошисида назарда тутилган тегишли лавозимда вазифани бажариб турувчининг бир йиллик муддатини ўтамасдан доцент илмий унвонини олиш учун ОАКга ҳужжатларни тақдим этиш ҳуқуқига эга;

г) Рўйхатга киритилган нашрларда камида 4 та мақола ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп этилиши лозим:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

1

2

3

4

Техника ва табиий фанлар

1

2

3

4

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

1

2

3

4

Ижтимоий-гуманитар фанлар

-

1

2

3

 

тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун қўшимча равишда 1 та монография ёки клиник қўлланма чоп эттирган;

д) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари, жумладан ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка муаллифликда ўқув қўлланма нашр эттирган;

е) мутахассислик кафедрасида ишлаётган талабгор камида 2 нафар магистратура талабаси ёки 4 нафар бакалавриатура таълим йўналишининг битирувчи талабасига (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 5 нафар магистратура талабаси ёки 5 нафар клиник ординатура битирувчисига) илмий раҳбарлик қилган.

20. Доцент илмий унвони истисно тариқасида, мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажарган илмий даражага эга бўлмаган юқори малакали мутахассисларга (маданият ва санъат назарияси ҳамда тарихи бўйича мутахассислар бундан мустасно) берилиши мумкин:

а) тегишли олий маълумотга эга бўлган;

б) камида 5 йиллик педагогик ва илмий, жумладан ОТМ-да 3 йиллик педагогик иш стажига эга бўлган;

в) мазкур Низом 19-бандининг «в» кичик банди талабини бажарган;

г) Рўйхатга киритилган нашрларда камида 4 та мақола ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп этилиши лозим:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

1

2

3

4

Техника ва табиий фанлар

1

2

3

4

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

1

2

3

4

Ижтимоий-гуманитар фанлар

-

1

2

3

тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун қўшимча равишда 1 та монография ёки клиник қўлланма чоп эттирган;

д) педагогик амалиётда фойдаланилаётган ўқув адабиётлари, жумладан ОТМ ўқув дастурларига мос келадиган якка муаллифликда 4 та ўқув қўлланма нашр эттирган (ўқув қўлланма бўлмаганда нашр эттирилган дарслик 3 та ўқув қўлланма сифатида қабул қилиниши мумкин);

е) мутахассислик кафедрасида ишлаётган талабгор камида 4 нафар бакалавриатура таълим йўналишининг битирувчи талабасига илмий раҳбарлик қилган ёки давлат стипендиялари танловлари ёхуд халқаро ёки республика олимпиадалари ёки танловлари ғолибларини ёки жамоа (жамоалари)ни тайёрлаган.

201. Доцент илмий унвони истисно тариқасида, таълим муассасаларида муваффақиятли фаолият кўрсатаётган, жаҳон ёки минтақа даражасида ўтказилган нуфузли мусобақа (мусобақалар)нинг биринчи ёки иккинчи ёхуд учинчи ўрин совриндори (совриндорлари)ни тайёрлаган ёки республика  даражасида ўтказилган камида 2 та нуфузли мусобақанинг совриндорларига мураббийлик қилган мутахассисларга жисмоний тарбия ва спорт йўналиши бўйича ваколатли бошқарув органи ва тегишли спорт федерациясининг қўшма тавсиялари асосида тўғридан-тўғри берилиши мумкин.

 

5-§. ИТМ мутахассисларига катта илмий ходим илмий унвонини бериш

 

21. Катта илмий ходим илмий унвони мазкур низомнинг 7-бандида кўзда тутилган умумий ва қуйидаги талабларни бажарган мутахассисларга берилади:

а) фан доктори ёки фалсафа доктори (PhD) илмий даражасига эга бўлган;

б) камида 5 йиллик илмий ва педагогик, жумладан ИТМда 3 йиллик (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 5 йиллик) илмий иш стажига эга бўлган;

в) камида бир йил (тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун 3 йил) давомида ИТМ тўлиқ штатида илмий фаолият олиб бораётган ёхуд давлат гранти раҳбари, илмий-ташкилий тузилма раҳбари, бош илмий ходим, етакчи илмий ходим, катта илмий ходим лавозимларидан бирида камида 0,25 ставка илмий фаолият олиб бориб, ИТМ раҳбари, раҳбар ўринбосари, илмий котиби лавозимларидан бирида муваффақиятли ишлаётган (лавозимида ижобий ўзгариш бўлган ҳолларда аввалги лавозимида ишлаш муддати ҳам эътиборга олинади);

г)  якка муаллифликда 1 та илмий рисола, Рўйхатга киритилган нашрларда камида 4 та мақола ва Халқаро базалар рўйхатига киритилган нашрларда қуйидаги миқдорда илмий мақолалар чоп этилиши лозим:

 

Фан тармоғи

Йиллар

2020 й.

2021 й.

2022 й.

2023 й.

Физика-математика фанлари

1

2

3

4

Техника ва табиий фанлар

1

2

3

4

Тиббиёт ва фармацевтика фанлари

1

2

3

4

Ижтимоий-гуманитар фанлар

-

1

2

3

 

тиббиёт соҳасидаги талабгорлар учун якка муаллифликда монография ёки клиник қўлланма чоп этилиши керак.

22. Илмий даражасиз шахсларга катта илмий ходим илмий унвони берилмайди.

6-§. Ўриндошлик асосида ишлаётган

мутахассисларга илмий унвонлар бериш

 

23. Илмий унвонлар ўриндошлик асосида камида 0,25 ставкада ёки 240 соатдан кам бўлмаган меҳнатга соатбай ҳақ тўлаш асосида ишлаётган иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳаларнинг юқори малакали мутахассисларига мазкур бобнинг 1–5-параграфларида белгиланган талабларга риоя қилинган ҳолда берилади. Мазкур қоида асосий иш жойи ОТМ ва ИТМда бўлган мутахассисларга нисбатан татбиқ этилмайди.

24. Тақдимнома талабгорнинг ўриндошлик асосида ишлаётган иш жойидан берилади.

 

 

3-боб. Илмий унвонга тақдим этиш

 

25. Илмий унвонга тақдим этиш бўйича масала қуйидаги ҳолларда Кенгашга ёки Мустақил кенгашга киритилади:

      доцент ва катта илмий  ходим илмий  унвонларига – талабгорга илмий даража бериш тўғрисидаги қарор тасдиқланган ёки талабгорнинг илмий даража олгани тўғрисидаги дипломи нострификация қилинган кундан    эътиборан камида 3 ой ўтгач;

профессор илмий унвонига – талабгор доцент ёки катта илмий ходим илмий унвонини олган кундан эътиборан камида 3 ой ўтгач.

26. Талабгорнинг ҳужжатлари Кенгашга ёки Мустақил кенгашга у фаолият олиб бораётган муассасанинг тегишли тузилмаси томонидан кўриб чиқиш учун тақдим этилади.

27. Талабгорнинг ҳужжатлари Кенгаш ёки Мустақил кенгаш томонидан 2 ой ичида, мазкур Низом 2-бобининг 1–5-параграфлари талабларига асосан кўриб чиқилади ва тегишли қарор қабул қилинади. Кўриб чиқиш муддатини ҳисоблашда июль-август ойлари ҳисобга олинмайди.

28. Илмий унвонга тақдим этиш тўғрисидаги Кенгаш ёки Мустақил кенгашнинг қарори очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади.

Кенгаш ёки Мустақил кенгаш мажлиси унда кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этган тақдирда, ваколатли ҳисобланади. Кенгашнинг илмий унвонга тақдим этиш тўғрисидаги қарори мажлисда иштирок этган Кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми ёқлаб овоз берсагина қабул қилинган ҳисобланади.

29. Мазкур низомнинг 5б-банди бўйича талабгорнинг аттестация иши ушбу Низомнинг иловасидаги рўйхат бўйича Кенгаш томонидан илмий унвонга тақдим этиш тўғрисидаги қарор қабул қилинган кундан эътиборан 10 кун ичида ОАКга юборилади.

2020 йилнинг 1 январидан бошлаб илмий унвонлар бўйича аттестация ишлари электрон ҳужжат айланиш тизими орқали қабул қилинади, архивлаштирилади ҳамда ўрнатилган тартибда Давлат марказий архивига электрон ҳужжат айланиш тизими орқали ОАК томонидан тақдим этилади.

 

4-боб. Аттестация ишини ОАК ёки Мустақил кенгашда кўриб чиқиш

 

30. Аттестация иши ОАК ёки Мустақил кенгаш томонидан 3 ой ичида кўриб чиқилади. Кўриб чиқиш муддатини ҳисоблашда июль-август ойлари ҳисобга олинмайди.

30а. Мазкур низомнинг 5а-бандида кўзда тутилган ОТМ ва ИТМ талабгорга илмий унвон бериш бўйича қарор қабул қилинган кундан эътиборан 10 кун ичида аттестация ишларини сақлов учун ва эксперимент даври бўлган 2019-2021 йилларда аттестация ишлари мониторинги олиб бориш учун аттестация ишини ОАКга тақдим этади.

Мониторинг натижалари ОАК эксперт кенгашларининг тавсияси асосида ОАК Раёсатида кўриб чиқилиб, мазкур низом талабларига риоя қилинмаган ҳолларда тегишли қарор қабул қилинади. Аттестация ишлари мониторинги натижалари “ОАК Бюллетени” журналининг ҳар йилнинг 1-сонида ва ОАК веб-сайтида эълон қилинади. 

31. Кенгаш томонидан мазкур низомнинг 5б-банди бўйича тақдим этилган аттестация иши ОАКда рўйхатга олиниб, 7 иш куни ичида норматив-техник экспертизадан, унинг натижаси ижобий бўлган тақдирда, илмий экспертизадан ўтказилиб, якуний қарор қабул қилинади. Экспертиза жараёнида ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши томонидан аттестация ишининг мазмун-моҳияти ва унинг мазкур Низом талабларига мувофиқлиги илмий экспертизадан ўтказилади.

32. Норматив-техник экспертизадан ўтказиш жараёнида ушбу низомнинг 5б-бандида кўзда тутилган ататтестация ишида мазкур Низом талабларига риоя қилинмаганлик ҳолатлари аниқланса, ОАК Тартиб-қоида комиссияси қарори билан аттестация ишини кўриб чиқиш тўхтатилади ва аттестация иши расмий хат билан тегишли Кенгашга қайтариб юборилади. Кенгаш томонидан тегишли камчиликлар бартараф этилганидан сўнг, аттестация иши қайтадан расмийлаштирилиб, кузатув хати орқали ОАКга қайта тақдим этилади.

33. Мазкур низомнинг 5б-бандида кўзда тутилган аттестация иши норматив-техник экспертизадан ўтказилганидан кейин уни ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши кўриб чиқади. ОАК Раёсати ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши хулосасига асосан, илмий унвон бериш ёки илмий унвон беришни рад қилиш тўғрисида якуний қарор қабул қилади.

34. Талабгор аттестация ишини кўриб чиқиш жараёнининг ҳар қандай босқичида, Кенгаш ва Мустақил кенгашда яширин овоз бериш ўтказилгунга, ОАК Раёсати ва мустақил Кенгашнинг якуний қарори қабул қилингунга қадар ишни муҳокамадан олишга ҳақлидир. Аттестация иши талабгорнинг ёзма аризасига асосан, муҳокамадан олинганида, бу ҳақда ОАК Раёсати ва Мустақил кенгаш томонидан тегишли қарор қабул қилиниши лозим.

 

5-боб. Илмий унвонга қайта тақдим этиш

 

35. ОАК ва Мустақил кенгашда кўриб чиқилган ва илмий унвон бериш рад қилинган ёки кўриш жараёни тўхтатилган аттестация иши қуйидаги муддатларда ОАК ва Мустақил кенгашга қайта тақдим этилиши мумкин:

илмий унвон беришни рад қилиш тўғрисидаги қарор қабул қилинган кундан эътиборан камида бир йил ўтгач;

қарор юзасидан берилган апелляция бўйича рад жавобини бериш тўғрисидаги қарор қабул қилинган кундан эътиборан камида уч йил ўтгач;

талабгорнинг аризасига асосан муҳокамадан олиниб, кўришдан тўхтатилган аттестация иши бўйича тегишли камчиликлар бартараф этилгандан сўнг.

36. Илмий унвонга қайта тақдим этилганда мазкур Низом талаблари бажарилган ҳамда талабгор янги ўқув-услубий/илмий ишлар нашр эттирган бўлиши шарт.

 

6-боб. Аттестатларни расмийлаштириш  ва бериш

 

37. Илмий унвонлар аттестатларининг тайёрланиши ОАК томонидан ташкил қилинади.

37а. ОАК Раёсати ва Мустақил кенгашнинг илмий унвон бериш тўғрисидаги қарори қабул қилинган кундан эътиборан кучга киради ва 10 кун муддатда аттестат расмийлаштирилади.

38. Аттестат йўқолган ёки яроқсиз ҳолга келган тақдирда, манфаатдор шахсларнинг аризасига мувофиқ, тегишли равишда ОАК ва Мустақил Кенгаш томонидан унинг дубликати берилади.

Илмий унвон берилган шахснинг фамилияси, исми ва отасининг исми ўзгарган тақдирда, унинг талаби асосида аттестат янгисига алмаштириб берилади.

 

7-боб. Илмий унвондан маҳрум этиш ёки уни тиклаш

 

39. Аттестация иши экспертизадан нохолис ўтказилганда шахс ОАК Раёсатининг қарори асосида илмий унвондан маҳрум этилиши мумкин.

40. Шахсни илмий унвондан маҳрум этиш ёки уни тиклаш бўйича ОАКга ёки тегишли Кенгашга мурожаат қилинади. Бунда манфаатдор шахслар тегишли далиллар (ҳужжатлар)ни ўз мурожаатига илова қилган ҳолда тақдим этиши шарт.

Бундай масала билан мурожаат қилинганида, тақдим этилган далиллар тегишли равишда ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши ёки мустақил Кенгаш томонидан муҳокама қилиниб, масалани кўриб чиқиш учун тегишли қарор қабул қилинади.

41. Кенгаш томонидан Кенгаш аъзолари орасидан уч кишилик таркибда комиссия тузилади. Ушбу масала 1 ой ичида комиссия томонидан ўрганиб чиқилади ва Кенгашнинг тегишли қарор лойиҳаси тайёрланиб, Кенгаш мажлисида кўриб чиқилади.

Кенгаш мажлиси унда Кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этган тақдирда ваколатли ҳисобланади. Кенгаш мажлиси илмий унвондан маҳрум этилаётган шахс иштирокида ўтказилади. Шахс бу ҳақда мажлис ўтказилишидан камида 10 кун олдин огоҳлантирилиши шарт. Агар шахс мажлисга узрсиз сабабларга кўра келмаса ёки мажлисга келишдан бош тортса, Кенгаш томонидан унинг иштирокисиз мажлис ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинади. Мазкур шахс узрли сабабларга кўра мажлисга кела олмаслиги ҳақида олдиндан хабар қилганида, Кенгаш мажлиси бошқа кунга ёки бошқа вақтга қолдирилади. Зарур ҳолларда бошқа мутахассислар Кенгаш мажлисига таклиф этилиши мумкин.

42. Кенгашнинг илмий унвондан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисидаги қарори яширин овоз беришда иштирок этган Кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилган тақдирда қабул қилинган ҳисобланади.

Кенгаш томонидан Кенгаш қарори, Кенгаш мажлиси баённомаси ҳамда тегишли ҳужжатлар расмийлаштирилиб, 10 кун ичида ОАКга юборилади.

43. Кенгаш томонидан тақдим этилган ҳужжатлар ОАКнинг тегишли эксперт кенгашида муҳокама қилинади ва тегишли тавсия қабул қилинади. Кенгашнинг илмий унвондан маҳрум этиш ёки уни тиклаш тўғрисидаги қарори ҳамда ОАКнинг тегишли эксперт кенгашининг тавсияси ОАК Раёсатида кўриб чиқилиб, якуний қарор қабул қилинади.

44.  ОАК Раёсатининг илмий унвон бериш тўғрисидаги қарори 10 йил олдин қабул қилинган бўлса, илмий унвондан маҳрум этиш масаласи кўриб чиқиш учун қабул қилинмайди.

45. Кенгаш мурожаатномасига асосан илмий унвондан маҳрум этилган шахснинг илмий унвони ушбу Кенгашнинг мурожаатномасига мувофиқ,  ОАК Раёсати қарори билан тикланиши мумкин.

 

8-боб. Апелляцияни кўриб чиқиш

 

46. Манфаатдор шахслар илмий унвон бериш ёки илмий унвон беришни рад қилиш тўғрисидаги ОАК Раёсати ёки Кенгаш ёҳуд Мустақил кенгаш қарори юзасидан у қабул қилинган кундан эътиборан 2 ой ичида ОАК ва мустақил Кенгашда апелляция беришлари мумкин.

47. Апелляция Ўзбекистон Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари тўғрисида»ги Қонунида белгиланган тартиб ва муддатларда кўриб чиқилади.

48. ОАК Раёсати ёки Кенгаш қарори юзасидан берилган апелляция ОАК Тартиб-қоида комиссияси томонидан кўриб чиқилади. ОАК Тартиб-қоида комиссияси апелляцияни кўриб чиқишни ОАКнинг тегишли эксперт кенгашига топшириши мумкин. Зарур ҳолларда мазкур масалани кўриб чиқишнинг аввалги босқичларида иштирок этмаган мутахассис-олимлардан иборат Апелляция комиссияси тузилади.

48а. Мустақил Кенгаш қарори юзасидан берилган апелляция мазкур масалани кўриб чиқишнинг аввалги босқичларида иштирок этмаган мутахассис-олимлардан иборат Апелляция комиссияси тузилади.

49. ОАК Раёсати томонидан ОАК Тартиб-қоида комиссияси, ОАКнинг тегишли эксперт кенгаши ёки Апелляция комиссияси хулосаси кўриб чиқилади ва апелляция бўйича тегишли якуний қарор қабул қилинади.

49а. Апелляция комиссиясининг хулосаси мустақил Кенгашда кўриб чиқилади ва апелляция бўйича тегишли якуний қарор қабул қилинади.

50. Апелляция бўйича қабул қилинган ОАК Раёсатининг якуний қарори 5 иш куни ичида апелляция берган шахсларга, шунингдек Кенгашга тақдим қилинади.

50а. Апелляция бўйича қабул қилинган мустақил Кенгашнинг қарори 5 иш куни ичида апелляция берган шахсларга тақдим қилинади.

 

9-боб. Якуний қоида

 

51. Илмий унвонларда тасдиқланганлар тўғрисидаги маълумотлар ОАК веб-сайти ва “ОАК Бюллетени” журналида эълон қилиб борилади.

Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонларни ўтказиш

ҚОИДАЛАРИ

 

Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ малакавий имтиҳонларни ташкил этиш ва ўтказиш тартибини белгилайди.

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

1. Фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD) илмий даражасини олиш учун диссертация тадқиқотларини олиб бораётган изланувчилар, жумладан хорижий фуқаролар (бундан буён матнда имтиҳон топширувчи деб юритилади) диссертация мавзусига мувофиқ ихтисослик (ихтисосликлар) бўйича малакавий имтиҳонни топширади.

Математик моделлаштириш асослари фани бўйича саволлар аниқ ва табиий фанлар ҳамда Математик статистика асослари фани бўйича саволлар эса, иқтисодиёт, тиббиёт ва педагогика фанлари (ихтисосликлари) бўйича ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон саволлари таркибига киритилади.

2. Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон ҳузурида илмий даражалар берувчи илмий кенгаш (бундан буён матнда Илмий кенгаш деб юритилади) тузилган олий таълим ёки илмий-тадқиқот муассасалари (бундан буён матнда муассаса деб юритилади) томонидан ҳар 3-4 йилда (зарурат бўлганда қисқароқ муддатда) ишлаб чиқилган, муассаса кенгаши тасдиқлаган дастурлар асосида топширилади.

Агарда:

ихтисослик бўйича бир нечта Илмий кенгаш тузилган бўлса, дастур ҳузурида илмий кенгашлар тузилган муассасаларнинг қўшма қарори билан тасдиқланади;

ихтисослик бўйича ягона Илмий кенгаш бир нечта муассаса  иштирокида тузилган бўлса, биринчи турган муассаса бошқа муассасалар билан келишган ҳолда дастурни тасдиқлайди.

 

2-боб. Малакавий имтиҳонларни ташкил этиш

 

3. Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳон мазкур ихтисослик бўйича тузилган Илмий кенгаш фаолият кўрсатаётган муассасада ўтказилади.

Агарда:

ихтисослик бўйича ягона Илмий кенгаш бир нечта муассаса иштирокида тузилган бўлса, малакавий имтиҳон фақат биринчи турган муассасада ўтказилади;

ихтисослик бўйича бир нечта Илмий кенгаш тузилган бўлса, изланувчи малакавий имтиҳонни ўз хоҳишига қўра тегишли муассасада топшириши мумкин.

Илмий кенгаш ҳузурида тузилган биринчи муассаса раҳбариятига ўзлари раҳбарлик қилаётган муассасада, вазирлик ва идоралар раҳбариятига ўзлари раҳбарлик қилаётган ташкилот тизимидаги муассасаларда малакавий имтиҳонни топширишига рухсат этилмайди. Бунда ОАК томонидан муассаса раҳбарияти ёки вазирлик ва идоралар раҳбариятининг мурожаатига асосан, улар малакавий имтиҳонни топшириши мумкин бўлган муассасалар (малакавий имтиҳонларни қабул қилиш ҳуқуқига эга бўлган муассасалар орасидан) белгилаб берилади.

4. Малакавий имтиҳонни қабул қиладиган муассаса  раҳбарининг буйруғи билан 2 йил муддатга малакавий имтиҳонларни қабул қилиш комиссияси (бундан буён матнда комиссия деб юритилади) тузилади.

Илмий кенгаш бир нечта муассаса иштирокида тузилган бўлса, биринчи турган муассаса бошқа муассасалар билан келишган ҳолда комиссия таркибини тасдиқлайди.

Комиссия илмий даражага эга бўлган 5–7 нафар аъзодан, жумладан тегишли фан тармоғи бўйича фан доктори илмий даражасига ёки профессор илмий унвонига эга бўлган фан номзоди ёхуд фалсафа доктори (PhD) ёки унга тенглаштирилган хорижий давлатларда берилган бошқа илмий даражага эга бўлган мутахассис ҳисобланган раисдан иборат бўлади. Бунда комиссия аъзоларининг камида 2 нафари фан доктори бўлиши лозим.

Комиссия, агар унинг ишида комиссия аъзоларининг камида ярмидан кўпи иштирок этаётган бўлса, имтиҳон қабул қилишга ҳақли ҳисобланади.

 

3-боб. Малакавий имтиҳонларни ўтказиш

 

 5. Малакавий имтиҳонни қабул қилиш ўқув йили давомида ўтказилади.

6. Имтиҳон топширувчилар рўйхати муассаса раҳбарининг буйруғи билан тасдиқланади ва унда малакавий имтиҳон ўтказиш жойи ва вақти кўрсатилиши керак. Мазкур буйруқнинг матни у имзолангандан сўнг имтиҳон ўтказилишидан камида 10 иш кунидан олдин  муассасанинг расмий веб-сайтида эълон қилиниши лозим.

Бошқа ташкилотлар имтиҳон топширувчилар рўйхатига номзод киритиш учун малакавий имтиҳонлар ўтказиладиган муассасага номзодларнинг шахсини тасдиқловчи ҳужжати нусхасини илова қилган ҳолда ёзма равишда мурожаат қилади. Мурожаатда номзод билан боғланишнинг алоқа воситалари (телефон рақами, электрон почта манзили ва ҳоказо) аниқ ва тўлиқ акс эттирилиши лозим. Мазкур мурожаатга асосан муассаса томонидан имтиҳон топширувчилар рўйхатига киритилади.

7. Имтиҳон топширувчилар малакавий имтиҳонга ўз шахсини тасдиқловчи ҳужжати асосида киритилади. Имтиҳон топширувчилардан бошқа ҳужжатлар талаб қилинмайди.

8. Малакавий имтиҳонлар ўтказилишидан камида 5 кун олдин муассаса томонидан ОАК веб-сайтидаги махсус бўлимга малакавий имтиҳонни ўтказиш тўғрисидаги маълумотлар жойлаштиради.

 9. Малакавий имтиҳонларда муассаса ҳузуридаги Илмий кенгаш аъзолари, муассаса раҳбарияти ва тегишли вазирлик ёки идора ёхуд ОАК вакиллари иштирок этишлари мумкин.

10. Малакавий имтиҳон ёзма ва оғзаки шаклда ўтказилади. Ёзма шаклда жавоб тайёрлаш учун махсус белги қўйилган имтиҳон варақалари муассасалар томонидан аввалдан тайёрлаб қўйилади. Имтиҳон варақалари 3 ой давомида малакавий имтиҳон(лар) ўтказилган муассасада сақланади ва 3 ойдан сўнг далолатнома асосида йўқ қилинади.

Имтиҳон топширувчилар саволларга комиссия аъзолари олдида жавоб беради. Комиссия аъзолари томонидан имтиҳон топширувчиларга қўшимча саволлар берилиши мумкин. Комиссия аъзолари балл қўйишда мустақилдир.

Комиссия аъзолари қўйган баллари тўғрисида комиссия раисига маълум қилади ва комиссия раиси томонидан ўртача умумий балл чиқарилади.

11. Имтиҳон топширувчилар билим даражаси 5 баллик тизимда қуйидагича баҳоланади:

 5 балл — аъло;

 4 балл — яхши;

 3 балл — қониқарли;

2 балл — қониқарсиз.

12. Муассасалар томонидан малакавий имтиҳонни ўтказиш жараёнлари видеотасвирга олиниши лозим. Видеотасвирлар 3 ой давомида малакавий имтиҳон(лар) ўтказилган муассасада сақланади ва 3 ойдан сўнг далолатнома асосида йўқ қилинади.

13. Малакавий имтиҳонни қабул қилиш баённомаси ҳар бир имтиҳон топширувчи ва унга берилган имтиҳон саволлари алоҳида кўрсатилган ҳолда тўлдирилади. Малакавий имтиҳонларни қабул қилиш баённомаси унда иштирок этган комиссия аъзолари томонидан имзоланади ва муассаса раҳбари томонидан тасдиқланади.

14. Малакавий имтиҳонни муваффақиятли топширган изланувчиларга 10 кун ичида мазкур Тартибнинг иловасига мувофиқ шаклдаги гувоҳнома берилади. Гувоҳнома комиссия раиси ва муассаса раҳбари томонидан имзоланади.

Мазкур гувоҳнома беш йил муддатда амал қилади.

15. Малакавий имтиҳонни ташкил қилиш ва ўтказиш билан боғлиқ ҳужжатлар (имтиҳон варақалари ва видеотасвирлар бундан мустасно) имтиҳон ўтказилгандан кейин 3 ой давомида имтиҳон ўтказилган муассасада сақланади ҳамда 3 ойдан сўнг белгиланган тартибда муассаса архивига топширилади.

16. Малакавий имтиҳоннинг белгиланган талаблар асосида ўтказилмаганлиги ҳолати бўйича 5 иш куни ичида ОАКга шикоят қилиниши мумкин. ОАК томонидан шикоятни ўрганиш натижасида малакавий имтиҳонларнинг белгиланган талаблар асосида ўтказилмаганлиги тасдиқланган тақдирда, малакавий имтиҳон натижалари ОАК Раёсатининг қарорига асосан бекор қилинади.

Малакавий имтиҳон белгиланган талаблар асосида ўтказилмаганлиги ҳолати бўйича 5 иш куни ичида мурожаат қилинмаса, бу мурожаат ОАК томонидан кўриб чиқилмайди.

17. Имтиҳон топширувчи узрли сабабга кўра имтиҳонга келмаган ва узрли сабабни тасдиқловчи ҳужжати мавжуд бўлган тақдирда, муассаса раҳбарининг ёзма рухсати асосида малакавий имтиҳонни топшириш ҳуқуқига эга. Бунда муассаса раҳбари тегишли имтиҳон топширувчилар рўйхатига ўзгартириш киритади.

18.  Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонни қабул қилувчи муассасанинг кенгашида (илмий кенгаш ҳузурида тузилган бошқа муассасалар вакиллари иштирокида Комиссия (комиссиялар) фаолияти ва малакавий имтиҳонлар натажаларининг йиллик ҳисоботи муҳокама қилинади.

 19. Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонларни қабул қилувчи муассасалар ҳар йилнинг 10 январигача йиллик таҳлилий маълумотни электрон ҳужжат айланиш тизими орқали  ОАКга тақдим этади.

Ихтисослик бўйича малакавий имтиҳонлар натижалари ОАК Раёсатида муҳокама қилиниб, умумлаштирилган таҳлилий маълумотнома ОАК веб-сайти ва "ОАК Бюллетени" журналида чоп этилади.

 

4-боб. Якуний қоидалар

 

20. Мазкур Тартиб талаблари бузилган тақдирда, қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда шикоят қилиниши мумкин.

21. Муассаса раҳбари малакавий имтиҳонни ташкил этиш ва ўтказишда мазкур Тартиб талабларига риоя қилинишини таъминлаш учун масъулдир.

Эксперт кенгаши тўғрисидаги низом

 

Мазкур Низом Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссиясининг (бундан буён матнда ОАК деб юритилади) эксперт кенгаши фаолиятини тартибга солади.

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

1. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

       экспертиза – ҳужжатларнинг моҳияти ва амалга оширилган аттестация тадбирларининг олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ҳамда уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги юзасидан хулоса бериш;

илмий экспертиза – диссертация (тақдимнома) ва нашр қилинган ишлар илмий натижаларининг янгилиги, назарий ва амалий аҳамиятини баҳолаш, олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш ҳамда уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги юзасидан хулоса бериш.

2. Эксперт кенгаши ўз фаолиятида тегишли қонун ҳужжатлари талабларига амал қилади.

3. ОАК раҳбарияти эксперт кенгаши фаолиятини назорат қилиб боради ва унинг фаолият олиб бориши учун зарур шарт-шароитлар яратиб беришга масъулдир.

 

2-боб. Эксперт кенгашининг асосий вазифалари ва функциялари

 

4. Қуйидагилар эксперт кенгашининг асосий вазифалари ҳисобланади:

ташкилотларнинг олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрларни тайёрлаш ҳамда уларни аттестациядан ўтказиш соҳасидаги таклифларини кўриб чиқиш ҳамда уларга баҳо бериш;

фан ва техниканинг энг янги йўналишлари ҳамда халқаро тажрибани ҳисобга олган ҳолда олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар ихтисосликлари рўйхатини такомиллаштиришга оид таклифларни тайёрлаш ва кўриб чиқиш;

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашларнинг ва илмий унвонлар берувчи кенгашларнинг илмий даражалар ва илмий унвонлар бериш ишларини назорат қилиш;

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашлар тузиш бўйича таклифларни кўриб чиқиш;

диссертацияларнинг илмий савиясини, уларнинг илмий ва амалий аҳамиятини баҳолаш мезонларини ишлаб чиқиш;

илмий даража ва илмий унвон талабгорларига қўйиладиган талабларнинг ягоналигини таъминлаш;

диссертацияларни юқори даражада экспертизадан ўтказилишини таъминлаш; интернет тармоғига жойлаштирилган  диссертациялар матнининг илмий ва  меъёрий-техник экспертиза натижасига асосли хулосалар бериш;

диссертация натижаларини таҳлил қилиш ҳамда уларнинг фан ва техникани ривожлантириш, иқтисодиёт тармоқларини модернизация қилиш ва мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий ривожланиши йўналишларига мослигига баҳо бериш.

5. Эксперт кенгаши ўзига юклатилган вазифаларни бажариш учун қуйидаги функцияларни амалга оширади:

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашларнинг энг мақбул (оптимал) тармоғини шакллантиришда иштирок этади;

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашларни тузиш ва қайта тасдиқлашга оид ҳужжатларни кўриб чиқади ҳамда уларни тузиш (қайта тасдиқлаш)нинг мақсадга мувофиқ ёки мувофиқ эмаслиги тўғрисида хулосалар беради;

илмий даражалар ва илмий унвонлар берувчи кенгашларнинг иш тажрибасини таҳлил қилади ва умумлаштиради;

илмий даражалар ва илмий унвонлар бериш бўйича аттестация ишларини кўриб чиқади ва OAK Раёсати мажлисида кўриб чиқиш учун тегишли тавсиялар тайёрлайди;

талабгорларни илмий унвонларда бевосита тасдиқлаш ҳуқуқи берилган олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари кенгашлари қарори билан ҳамда бинар ҳимоя тизими асосида илмий даражаларда тасдиқланганлар аттестация ишлари мониторингини олиб боришда иштирок этиш ва тегишли хулоса ишлаб чиқиш;

нострификация қилиш бўйича мурожаатномаларни кўриб чиқади ва OAK Раёсати мажлисида кўриб чиқиш учун тегишли тавсиялар тайёрлайди;

илмий даражалар ва илмий унвонлардан маҳрум этиш ва уларни тиклаш масалаларини кўриб чиқади ва OAK Раёсати мажлисида кўриб чиқиш учун тегишли тавсиялар тайёрлайди;

илмий даражалар ва илмий унвонлар берувчи  кенгашларнинг қарорлари юзасидан берилган апелляцияларни кўриб чиқади ва OAK Раёсати мажлисида кўриб чиқиш учун тегишли тавсиялар тайёрлайди;

ҳимоя қилинган диссертацияларнинг илмий ва амалий натижаларини таҳлил қилади ва улар юзасидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси, вазирликлар, идоралар ва Фанлар академиясига тегишли материаллар тайёрлайди;

олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар ихтисосликлари рўйхатини такомиллаштиришга, янги ихтисосликлар паспортлари ва малакавий имтиҳонлар дастурларини тайёрлашга оид таклифларни кўриб чиқишда қатнашади;

фуқаролар ва ташкилотларнинг мурожаатларини, жумладан апелляцияларни кўриб чиқишда иштирок этади;

OAK Раёсатига илмий даражалар ва илмий унвонлар берувчи у ёки бу кенгаш фаолиятини давом эттириши мақсадга мувофиқлигига ёхуд кенгаш раҳбариятини ўзгартиришга доир тавсиялар тайёрлайди;

ОАК раҳбарияти топшириғига асосан таянч докторантура, докторантура ва мустақил тадқиқотчилик институтлари томонидан олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёрлаш сифатининг мониторингини ўтказишда иштирок этади;

олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрларни аттестациядан ўтказишга алоқадор бошқа масалаларни кўриб чиқади.

 

3-боб. Эксперт кенгашининг  ҳуқуқлари ва жавобгарлиги

 

6. Эксперт кенгаши қуйидаги ҳуқуқларга эга:

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашларга қўшимча хулоса олиш учун диссертацияларни юбориш;

етарлича асосланмаган хулосани қайта ишлаш учун илмий даражалар берувчи Илмий кенгашга қайтариш;

илмий даража талабгорларини, диссертация ҳимояси ёки унинг жамоавий тақризи ўтказилган илмий даражалар берувчи Илмий кенгаш раҳбарини, расмий оппонентларни, илмий раҳбарларни (маслаҳатчиларни) ўз мажлисларига таклиф қилиш;

ўз мажлисларида илмий даражалар берувчи Илмий кенгашлар ва илмий унвонлар берувчи кенгаш раҳбарларининг ҳисоботларини эшитиш;

ўз вакилларини илмий даражалар берувчи Илмий кенгашлар мажлисларига юбориш;

зарур ҳолларда диссертация бўйича расмий оппонентларни тавсия этиш;

илмий даражалар берувчи Илмий кенгашлар фаолиятини текширишда ОАК номидан иштирок этиш.

7. Эксперт кенгаши мазкур Низом ҳамда бошқа қонун ҳужжатлари билан зиммасига юклатилган вазифалар ва функцияларнинг бажарилиши учун жавоб беради.

 

4-боб. Эксперт кенгашини тузиш

 

8. Эксперт кенгашлари турли фан соҳалари ва иқтисодиёт тармоқларининг етакчи мутахассис-олимларидан иборат таркибда тузилади.

Эксперт кенгашининг раиси ва аъзолари ОАК Раёсати томонидан олий таълим ва илмий-тадқиқот муассасалари, вазирликлар, идоралар ва Фанлар академиясида фаолият юритаётган шахслар орасидан ОАК раҳбарияти тавсиясига асосан тасдиқланади.

9. Эксперт кенгаши таркибига камида 5 йиллик илмий ва педагогик иш тажрибасига эга бўлган ҳамда илмий даража олган мутахассис тайёрлаган фан докторлари киритилади. Фан номзоди ёхуд фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD) ёки унга тенглаштирилган бошқа илмий даражага эга мутахассиснинг эксперт кенгашининг илмий котиби этиб тайинланишига истисно тариқасида йўл қўйилади.

Эксперт кенгаши камида 9 нафар ва кўпи билан 21 нафар мутахассис-олимлардан иборат таркибда шакллантирилади.

10. Эксперт кенгаши таркиби фаолияти давомида таркибининг учдан бир қисмини янгилаш шарти билан ОАК Раёсати томонидан 3 йил муддатга тасдиқланади. Кечиктириб бўлмайдиган ҳолларда, эксперт кенгаши таркибига ОАК раисининг буйруғига асосан қисман ўзгартириш киритилиши мумкин, ушбу ўзгартириш ОАК Раёсатининг навбатдаги мажлисига тасдиқлаш учун киритилиши лозим.

Эксперт кенгаши таркибида сурункасига икки муддатдан ортиқ ишлаш мумкин эмас. Эксперт кенгаши таркибидан чиққан аъзолар эксперт кенгаши таркибига бир йил ўтгандан кейин қайта киритилиши мумкин.

Зиммасига юклатилган вазифаларни сифатли бажараётган эксперт кенгаши раиси, раис ўринбосари (ўринбосарлари) ва илмий котиби ўз вазифасини кейинги муддатда ОАК Раёсатининг қарори асосида давом эттириши мумкин.

11. Бир ташкилот ходимлари бир вақтнинг ўзида битта эксперт кенгашининг раиси, ўринбосари ва илмий котиби, шунингдек эксперт кенгаши аъзолари илмий даражалар берувчи Илмий кенгаш аъзоси бўлиши мумкин эмас.

Эксперт кенгашининг аъзоси мажлисларда фаол иштирок этмаганда, экспертиза (илмий экспертиза) жараёни, шу жумладан диссертация экспертизасига оид маълумотларни ошкор қилганда, у ОАК Раёсати томонидан эксперт кенгаши таркибидан чиқарилади.

 

5-боб. Эксперт кенгаши ишини ташкил этиш

 

12. Эксперт кенгаши ишига эксперт сифатида таҳлилий ишларни олиб бориш ҳамда диссертация ва аттестация ишларини кўриб чиқишда иштирок этиш учун тегишли фан соҳалари бўйича фан докторлари жалб қилиниши мумкин.

13. ОАК Раёсати аъзолари эксперт кенгаши ишида иштирок этишлари мумкин эмас.

14. Эксперт кенгаши мажлислари эксперт кенгаши раиси раҳбарлигида ўтказилади. Эксперт кенгаши раиси турли сабабларга кўра эксперт кенгаши мажлисида иштирок эта олмаган тақдирда, унинг вазифасини раис ўринбосари ёки ОАК раҳбарияти томонидан тайинланган эксперт кенгаши аъзоларидан бири бажаради.

Эксперт кенгаши мажлислари унинг ишида эксперт кенгаши аъзоларининг камида учдан икки қисми иштирок этганда ваколатли ҳисобланади.

15. Эксперт кенгашининг қарорлари (тавсиялари,   хулосалари) очиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади.

 

 

 

Эксперт кенгаши қарори мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган кенгаш аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилганда, қабул қилинган ҳисобланади.

16. Эксперт кенгаши қарорлари тавсиявий характерга эга бўлиб, эксперт кенгаши томонидан мустақил равишда қабул қилинади ҳамда ОАK Раёсати тасдиқлаган кундан эътиборан кучга киради.

17. Эксперт кенгашининг мажлиси мазкур Низом талабларига риоя этмаган ҳолда ўтказилган ва эксперт кенгаши томонидан асоссиз қарор қабул қилинган тақдирда, ОАK раҳбарияти диссертацияни мустақил ёпиқ экспертизага бериб, мустақил ёпиқ экспертиза натижаси асосида эксперт кенгашига масалани такроран кўриб чиқишни таклиф этишга ҳақли.

18. ОАK Раёсати ёки раҳбариятининг буйруқ шаклидаги топшириғига асосан зарур ҳолларда эксперт кенгашларининг қўшма мажлиси ташкил қилиниши мумкин.

19. Эксперт кенгаши бўйича ОАК масъул ходими эксперт кенгаши мажлисларида иштирок этиш ҳуқуқига эга бўлиб, эксперт кенгаши илмий котиби билан биргаликда аттестация ишлари ва диссертацияларнинг тўла-тўкис сақланиши ва ўз вақтида кўриб чиқилиши учун масъулдир. Эксперт кенгаши йиғилишларида ОАK раҳбарияти иштирок этиши мумкин.

20. Бошқа эксперт кенгашлари аъзолари ва мутахассис-олимлар ҳам кенгаш мажлисида эксперт кенгаши қарорига мувофиқ иштирок этишлари мумкин. Эксперт кенгашига таклиф қилинган мутахассислар эксперт кенгашида маслаҳат овози билан иштирок этади.

21. Эксперт кенгаши мажлисида тегишли диссертация бўйича расмий оппонент, илмий раҳбар (маслаҳатчи) тақризини имзолаган эксперт кенгаши аъзолари иштирок этиш ҳуқуқига эга эмас.

22. Эксперт кенгаши қарори (тавсияси, хулосаси) ва мажлиси баённомаси раислик қилувчи ва эксперт кенгаши илмий котиби томонидан имзоланади ҳамда 3 иш куни ичида эксперт кенгаши бўйича ОАК масъул ходимига топширилади.

23. Эксперт кенгаши томонидан фан доктори (Doctor of Sciences, DSc) илмий даражасини ва профессор илмий унвонини бериш бўйича мурожаатлар 2 ой ичида, фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини ҳамда доцент ва катта илмий ходим илмий унвонларини бериш бўйича мурожаатлар 1,5 ой ичида кўриб чиқилади.

Эксперт (экспертлар) тегишли равишда:

илмий даража бўйича аттестация иши, жумладан диссертацияга расмий оппонентлар томонидан берилган тақризларнинг, илмий даражалар берувчи илмий кенгаш қарорининг ва интернет тармоғига жойлаштирилган диссертация матнининг экспертизаси натижалари юзасидан улар томонидан берилган хулосаларнинг нечоғлиқ объективлигини баҳолаш ҳамда плагиат (кўчирмачилик) ҳолатини текшириш асосида талабгорни илмий даражада тасдиқлаш (рад жавобини бериш) юзасидан тавсия ишлаб чиқади;

илмий унвон бўйича аттестация иши, жумладан нашр ишларининг мазмун-моҳияти ва тегишли аттестация талабларининг мазмунан нечоғлиқ бажарилганлиги ҳамда плагиат (кўчирмачилик) ҳолатини текшириш асосида талабгорни илмий унвонда тасдиқлаш (рад жавобини бериш) юзасидан тавсия ишлаб чиқади, Мустақил кенгашлар қарорлари нечоғлик асослилиги юзасидан хулоса беради.

24. Эксперт кенгаши аъзолари ўзлари тайёрлаган хулосаларнинг белгиланган муддатда тақдим этилиши ҳамда эксперт кенгаши мажлисида кўрилган масалалар юзасидан қабул қилинган қарорларнинг (тавсияларнинг, хулосаларнинг) асослилиги ва холислиги учун масъулдир.

25. Диссертация ва аттестация ишлари юзасидан эксперт кенгаши қарорлари ОАК Раёсати мажлисида бош илмий котиб ва эксперт кенгаши раиси ёки ўринбосари томонидан тақдим этилади.

26. Июль-август ойлари эксперт кенгаши томонидан аттестация ишларини кўриб чиқиш муддатларини ҳисоблашда инобатга олинмайди.

27. Эксперт кенгаши ўтган йилдаги фаолияти тўғрисидаги ҳисоботни ҳар йили 10 январдан кечиктирмай ОАКга тақдим этади.

 

6-боб. Илмий даража ва илмий унвондан  маҳрум этиш

ёки уларни тиклаш масалаларини кўриб чиқиш

 

28. Эксперт кенгашига илмий даража ёки илмий унвондан маҳрум этиш ёки уларни тиклаш масаласини кўриб чиқиш учун асос бўладиган материаллар келиб тушган тақдирда, материаллар эксперт кенгаши томонидан тузилган камида 5 нафар аъзодан иборат комиссияга ўрганиш учун топширилади.

Комиссия томонидан ўрганиш натижалари бўйича хулоса чиқарилади ва мазкур хулоса тегишли материаллар билан бирга эксперт кенгаши мажлисида кўриб чиқиш учун топширилади. Комиссия хулосаси эксперт кенгаши томонидан 1 ой ичида кўриб чиқилади.

29. Эксперт кенгаши мажлиси илмий даража ёки илмий унвондан маҳрум этиш ёки уларни тиклаш масаласи қўйилган шахс иштирокида ўтказилади. Шахс бу ҳақда мажлис ўтказилишидан камида 5 кун олдин огоҳлантирилиши шарт. Агар шахс мажлисга узрсиз сабабларга кўра келмаса ёки мажлисга келишдан бош тортса, эксперт кенгаши томонидан унинг иштирокисиз мажлис ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилинади. Мазкур шахс узрли сабабларга кўра мажлисга кела олмаслиги ҳақида олдиндан хабар қилганда, кенгаш мажлиси бошқа кунга қолдирилади.

30. Эксперт кенгаши томонидан илмий даража ёки илмий унвондан маҳрум этиш ёки уни тиклаш юзасидан яширин овоз бериш ўтказилади. Эксперт кенгаши хулосаси мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган эксперт кенгаши аъзоларининг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилганда, қабул қилинган ҳисобланади.

31. Эксперт кенгаши қуйидаги хулосалардан бирини қабул қилади:

илмий даража ёки илмий унвондан маҳрум этиш ёки уларни тиклаш тўғрисида;

илмий даража ёки илмий унвондан маҳрум этмаслик ёки уларни тикламаслик тўғрисида.

Бунда эксперт кенгаши томонидан тегишли масала  бўйича асослар акс эттирилган хулоса тайёрланади.

Эксперт кенгашининг хулосаси кўриб чиқиш ва мазкур масала юзасидан якуний қарор қабул қилиш учун ОАК Раёсати мажлисининг кун тартибига киритилади ҳамда ОАК Раёсати томонидан тегишли қарор қабул қилинади.

 

7-боб. Апелляцияни кўриб чиқиш

 

32. Илмий даражалар берувчи Илмий кенгашлар ёки илмий унвонлар берувчи кенгашлар ёхуд ОАК Раёсати қарори юзасидан берилган апелляция эксперт кенгаши томонидан ОАК Тартиб-қоида комиссияси топшириғига асосан кўриб чиқилади.

33. Эксперт кенгаши апелляцияни кўриб чиқиш учун зарур бўлган материаллар ва ҳужжатларни апелляция берган шахслардан ва тегишли кенгашлардан сўраб олиш ҳамда улардан фойдаланиш ҳуқуқига эга.

34. Апелляция эксперт кенгаши мажлисида кўриб чиқилаётганда, унда манфаатдор шахслар, жумладан апелляция берган шахс, унинг илмий раҳбари (маслаҳатчиси) ва диссертация бўйича расмий оппонентлар ҳамда мажлис раиси таклиф этган мутахассис-олимлар иштирок этишлари мумкин.

Апелляция берган шахс ва бошқа манфаатдор шахслар мажлис ўтказиладиган жой, сана ва вақт ҳақида мажлис бўладиган кундан камида 5 кун олдин хабардор этилиши лозим.

35. Апелляцияни кўриб чиқиш натижалари бўйича хулоса ёпиқ овоз бериш йўли билан қабул қилинади. Эксперт кенгашининг хулосаси унинг мажлисда иштирок этган ва овоз бериш ҳуқуқига эга бўлган аъзоларнинг камида учдан икки қисми томонидан ёқлаб овоз берилган тақдирда, қабул қилинган ҳисобланади.

Эксперт кенгашининг хулосаси кўриб чиқиш ва апелляция бўйича якуний қарор қабул қилиш учун ОАК Раёсати мажлисининг кун тартибига киритилади ҳамда ОАК Раёсати томонидан тегишли қарор қабул қилинади.

Диссертация ва диссертация авторефератини расмийлаштириш

ҚОИДАЛАРИ  

 

Мазкур Қоидалар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ фалсафа доктори (Doctor of Philosophy, PhD) ҳамда фан доктори (Doctor of Sciences, DSc) диссертацияси (бундан буён матнда диссертация деб юритилади) ва диссертация авторефератини расмийлаштириш қоидаларини белгилайди.

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

1. Диссертацияни расмийлаштиришда қуйидаги умумий талабларга риоя қилиниши лозим:

матн таҳририй жиҳатдан равон, хатосиз ва уни расмийлаштиришга қўйиладиган талабларга мувофиқ ҳамда мантиқий боғлиқликда бўлиши;

диссертациянинг таркибий қисмлари бир-бири билан ўзаро боғлиқлик ва алоқадорликда ҳамда тушунарли равишда мантиқий изчилликда ёритилиши;

ҳар бир бобда ишнинг мазмун-моҳияти тадқиқотнинг мақсади ва вазифаларидан келиб чиққан ҳолда тизимли равишда очиб берилиши;

ҳар бир бобнинг охирида тадқиқ қилинган муаммолар бўйича хулоса ва таклифлар берилиши;

баён қилинган хулоса диссертация тадқиқотининг мантиқий ҳосиласи сифатида ишончли манбалар асосида аниқ ва қисқа ифодаланиши, чуқур фикр-мулоҳазалар, етарли илмий далиллар асосида исботланган бўлиши.

2. Диссертация авторефератида тадқиқотнинг мақсади ва вазифаларидан келиб чиққан ҳолда ишнинг илмий янгилиги, амалий ва илмий натижаларининг амалиётга жорий этилганлиги ҳамда ишнинг моҳияти очиб берилганлиги, шунингдек хулосалари баён этилиши лозим.

 

2-боб. Диссертацияни расмийлаштириш

 

1-§. Диссертацияга қўйиладиган талаблар

3. Диссертацияни расмийлаштириш докторант ёки мустақил изланувчининг хоҳишига кўра ўзбек, рус, қорақалпоқ ва инглиз тилларида ёхуд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси билан келишган ҳолда бошқа тилда амалга оширилади.

4. Диссертациянинг титул варағи мазкур Қоидаларнинг 1 ва 1а-иловаларига мувофиқ шаклда расмийлаштирилади.

5. Диссертация қуйидаги таркибий қисмлардан иборат бўлиши лозим:

мундарижа;

кириш (диссертация аннотацияси);

асосий қисм;

хулоса;

фойдаланилган адабиётлар рўйхати;

шартли белгилар ва атамалар рўйхати (мавжуд бўлса);

иловалар (мавжуд бўлса).

6. Диссертациянинг мундарижасида боблар ва параграфларнинг номланиши ҳамда уларнинг бети кўрсатилади.

7. Диссертациянинг кириш (диссертация аннотацияси) қисми тадқиқотнинг моҳияти тўғрисида қисқа, лекин яхлит тасаввур ҳосил қилишга имкон бериши керак. Мазкур қисмда диссертация тадқиқоти моҳиятини тавсифлайдиган асосий маълумотлар пухта таҳрир қилинган, қисқа, аниқ ва равон бўлиши керак.

8. Диссертациянинг кириш (диссертация аннотацияси) қисмида қуйидагилар ёритиб берилиши керак:

диссертация мавзусининг долзарблиги ва зарурати (ушбуда мавзу бўйича муаммонинг (масаланинг) жаҳондаги ҳолати, амалга оширилаётган устувор илмий тадқиқотлар ҳамда мамлакатимизда амалга оширилаётган тадбирлар ва унинг зарурати ҳақидаги маълумотларни келтириш тавсия этилади);

тадқиқотнинг республика фан ва технологиялари ривожланишининг устувор йўналишларига мослиги;

диссертация мавзуси бўйича хорижий илмий тадқиқотлар шарҳи (фақат фан доктори (DSc) диссертацияси учун (Ушбуда мавзу бўйича жаҳонда фаол илмий изланишларни амалга оширилаётган илмий марказлар, кейинги йилларда олинган муҳим илмий натижалар ва устувор даражада ташкил этилган йўналишлар (мавзулар) тўғрисида маълумотларни келтириш тавсия этилади);

муаммонинг ўрганилганлик даражаси;

диссертация тадқиқотининг диссертация бажарилган олий таълим ёки илмий-тадқиқот муассасасининг илмий-тадқиқот ишлари режалари билан боғлиқлиги;

тадқиқотнинг мақсади;

тадқиқотнинг вазифалари;

тадқиқотнинг объекти;

тадқиқотнинг предмети;

тадқиқотнинг усуллари;

тадқиқотнинг илмий янгилиги;

тадқиқотнинг амалий натижалари;

тадқиқот натижаларининг ишончлилиги;

тадқиқот натижаларининг илмий ва амалий аҳамияти;

тадқиқот натижаларининг жорий қилиниши;

тадқиқот натижаларининг апробацияси;

тадқиқот натижаларининг эълон қилинганлиги;

диссертациянинг тузилиши, ҳажми ва манбалардан фойдаланиш (Ушбуда,  жумладан қуйидагилар келтирилади: (1) фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси диссертацияси бўйича ўзга манбалардан олинган материалларнинг диссертация хажмига нисбатан улуши фоиз (бет) ҳисобида; (2) фан доктори (DSc) илмий даражаси диссертацияси бўйича ўзга манбалардан олинган материалларнинг ҳамда муаллифнинг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси ва фалсафа доктори (PhD) диссертация ҳимоясигача чоп этилган илмий ишларидан олинган материалларнинг диссертация хажмига нисбатан улуши фоиз (бет) ҳисобида.

Ўзга манбаадан олинган материал қўштирноқ (“...”) ичида, ўзининг фалсафа доктори (PhD) диссертацияси, мазкур (PhD) диссертация ҳимоясигача чоп этилган илмий ишларидан ҳамда ўзга манбалардан олинган материаллар асосидаги таҳлил матни {…} белгилар ичида келтирилади.

9. Диссертациянинг асосий қисмида ишнинг мазмун-моҳияти баён қилинади. Асосий қисм – боблар ва параграфлардан ташкил топади.

10. Фалсафа доктори (PhD) диссертациясининг асосий қисми камида учта бобдан, фан доктори (DSc) диссертациясининг асосий қисми эса, камида тўртта бобдан иборат бўлиши лозим.

11. Диссертация хулосасида диссертация тадқиқоти бўйича умумлаштирилган хулоса, фикр, таклиф ҳамда тавсиялар қисқа ва аниқ келтирилади. Хулоса таҳририй жиҳатдан пухта, қисқа, аниқ ва равшан ифодаланиб, бандланган (рақамланган) ҳолда расмийлаштирилади.

12. Фойдаланилган адабиётлар рўйхати диссертация матнида ҳавола қилинган барча илмий ва бошқа нашрлар рўйхатидан иборат бўлиши керак.

13. Фойдаланилган адабиётлар рўйхати қуйидаги уч қисмдан иборат бўлади:

норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва методологик аҳамиятга молик нашрлар;

монография, илмий журналлар,  патент, илмий тўпламлар;

фойдаланилган бошқа адабиётлар.

Фойдаланилган адабиётлар рўйхати алифбо, систематик ёки матнда ҳавола қилиниши кетма-кетлиги тарзида келтирилади.

Диссертацияда фойдаланилмаган ва ҳавола қилинмаган адабиётларни рўйхатга киритишга йўл қўйилмайди.

14. Диссертацияда фойдаланилган материаллар манбаи, унинг муаллифи ва номи тўлиқ кўрсатилиши лозим. Диссертацияда илмий иш ёзишда иштирок этган ҳаммуаллифларнинг ғоя ёки ишланмаларидан фойдаланилган тақдирда, улар диссертация ва диссертация авторефератида қайд этилиши шарт.

15. Диссертациянинг шартли белгилар ва атамалар рўйхати қисмида диссертация матнида нисбатан кўп учрайдиган махсус белгилар ва қисқартма сўзларга изоҳ берилиши керак.

16. Диссертациянинг иловалари диссертациянинг асосий матни билан бирга битта жилдга жамланган ёки алоҳида жилд шаклида расмийлаштирилиши мумкин. Иловаларга диссертация матнини тўлдирадиган ва тасвирлайдиган ёрдамчи материаллар киритилиши мумкин.

Иловаларнинг кетма-кетлиги диссертация матнида уларга ҳавола қилиш тартибига мос келиши керак.

 

2-§. Диссертация матнининг расмийлаштирилишига қўйиладиган талаблар

17. Фалсафа доктори (PhD) диссертациясининг ҳажми 50 варақдан, фан доктори (DSc) диссертациясининг ҳажми эса, 80 варақдан ошмаслиги керак (матн варақнинг олди ва орқа томонига 1 интервалда туширилади). Ижтимоий-гуманитар фанлар йўналишидаги диссертация ҳажми кўпи билан 30 фоизга оширилиши мумкин. Мундарижа, фойдаланилган адабиётлар рўйхати, шартли белгилар ва атамалар рўйхати ҳамда иловалар кўрсатилган ҳажмга кирмайди.

18. Диссертация матни А4 форматдаги стандарт қоғоз варағининг икки томонида жойлашиши ва қоида тариқасида, 1 қатор оралиғида (“одинарный”) ёзилиши лозим. Ҳар бир бет: юқоридан ва пастдан 2 см; чапдан 3 см; ўнгдан 1,5 см ҳошияга эга; хатбоши 1,25 см га тенг ва бир хилда бўлиши лозим.

Матнни компьютер воситасида босиб чиқаришда “Тimеs Nеw Rоmаn” 14 ўлчамли шрифтда “Мiсrоsоft Wоrd” матн редакторидан фойдаланиш тавсия қилинади.

19. Бетлар титул варағидан бошлаб охирги варақгача изчил кетма-кетликда рақамланади. Бетнинг тартиб рақами варақнинг пастки ўнг бурчагида 2 рақамидан бошлаб ёзилади. Титул варағига 1 рақами қўйилмайди.

20. Диссертациянинг мундарижаси, кириш қисми, ҳар бир боби, хулоса, фойдаланилган адабиётлар рўйхати ва бошқа таркибий қисмлари янги бетдан расмийлаштирилади.

21. Диссертация таркибий қисмларининг бош сарлавҳалари («Мундарижа», «Кириш», «Хулоса», «Фойдаланилган адабиётлар рўйхати» ва бошқалар) бош ҳарфларда ёзилади.

22. Боблар рим рақамлари билан рақамланади ва сарлавҳаларга эга бўлади. Параграфла𠫧» белгиси билан белгиланади, араб рақамлари билан рақамланади ва сарлавҳаларга эга бўлади.

Боблар ва параграфлар сарлавҳаларининг юқори ва пастки қисмидан 12 ўлчамли («пт») оралиқ қолдирилиши керак.

23. Диссертация матнида фойдаланилган адабиётлардан олинган материалга ҳавола сатр ости эслатмаларда келтирилади ёки унинг фойдаланилган адабиётлар рўйхатидаги тартиб рақами ва шу адабиётга иқтибос материал жойлашган бет қавс ичида, диссертация матнининг ўзида алоҳида кўрсатилади (масалан: [1; 25–26-б.]).

24. Сурат, фотосурат, график, чизма, диаграмма ва шу кабилар «расм» сўзи билан ифодаланиб, улар варақда кўриш учун қулай тарзда жойлаштирилиши керак.

25. Расмлар улар жойлашган боблар тартиб рақами кўрсатилган ҳолда, изчил кетма-кетликда, расмнинг пастида ўрта қисмида рақамланади (масалан: «1.1-расм.»), иловаларда келтирилган расмлар бундан мустасно.

Ҳар бир расм номланиши керак. Расмнинг номи унинг остига ёзилади.

Зарур ҳолларда расмга изоҳ берилиши мумкин ва у ҳам расмнинг остига қўйилади.

26. Рақамли материаллар жадвал кўринишида расмийлаштирилиши лозим. Жадваллар улар жойлашган боблар тартиб рақами кўрсатилган ҳолда, изчил кетма-кетликда, жадвалнинг тепа ўнг бурчак қисмида рақамланади (масалан: “1.1-жадвал.”).

Ҳар бир жадвал номланиши керак. Жадвалнинг номи унинг устига ёзилади.

27. Диссертация матнида бериладиган формулалар (тенгламалар) «Мiсrоsоft Wоrd» матн редакторининг «Формула» функцияси ёрдамида аниқ ёзилган бўлиши шарт. Катта ва кичик ҳарфлар, юқори ва пастки индекслар формулада аниқ берилиши керак.

Формула учун белгиларнинг ўлчами қуйидагича ифодаланиши тавсия этилади:

катта ҳарфлар ва рақамлар 5-6 мм;

кичик ҳарфлар 3 мм дан кам бўлмаган;

даража кўрсаткичлари ва индекслари 2 мм дан кам бўлмаган ҳажмда.

Формула ва тегишли материал «LaTeX» форматида берилиши мумкин.

Белгиларнинг маънолари бевосита формула остида уларнинг формуладаги кетма-кетлиги бўйича берилади. Ҳар бир белгининг маъноси янги қатордан берилиши лозим. Берилган маъноларнинг биринчи қатори «бунда» деган сўз билан икки нуқтасиз бошланади.

Формулалар матндан алоҳида бўш қаторлар билан ажратиб ёзилади. Ҳар бир формуланинг юқори ва пастки томонларидан 12 ўлчамли («пт») оралиқ қолдирилиши керак.

Агар тенглама битта қаторга сиғмаса, сиғмаган қисм тенглик белгиси «=» ёки қўшиш «+», айириш «–», кўпайтириш «х» ва бўлиш «:» белгиларидан кейин кўчирилиши керак.

Ҳар бир формула у жойлашган боб тартиб рақами кўрсатилган ҳолда, изчил кетма-кетликда, формуланинг ўнг томонида қавс ичида рақамланади (масалан: «(1.1)»).

28. Диссертация матнида кўрсатилган расм, жадвал ёки формулага ҳавола қилинганда, қавс ичида тегишли расм, жадвал ёки формуланинг рақами (белгиси) келтирилиб, «қаранг» деган сўз қўлланилади (масалан: «1.3-жадвалга қаранг»).

29. Диссертация матнида бериладиган изоҳлар изчил кетма-кетликда рақамланади (масалан: «Изоҳ 1.:»).

30. Диссертация матнида кўрсатилган шахсларнинг Ф.И.О. ҳамда ташкилот ва маҳсулотларнинг номлари ва бошқа атоқли отлар ўзгартирилиб ёзилишига йўл қўйилмайди.

31. Диссертациянинг иловалари алоҳида бетларда расмийлаштирилиб, изчил кетма-кетликда рақамланади ва «илова» деган сўз билан ифодаланади (масалан:
«1-илова»). Илова тегишли сарлавҳага эга бўлади.

Иловалар диссертациядан алоҳида жилдда расмийлаштирилганда, жилднинг титул варағида диссертация мавзусининг номи ва унинг остида бош ҳарфлар билан «Иловалар» деган сўз ёзилади.

 

3-боб. Диссертация авторефератини расмийлаштириш

 

1-§. Диссертация авторефератига қўйиладиган талаблар

32. Диссертация автореферати рисола кўринишида тайёрланиб, унинг муқоваси мазкур Қоидаларнинг 2 ва 2а-иловаларига мувофиқ шаклда расмийлаштирилади. Бунда асосий муқоваси оқ-ялтироқ қоғозда ва ички муқовалари (ўзбек, рус ва инглиз тилларида алоҳида) оқ қоғозда расмийлаштирилади.

33. Диссертация автореферати асосий муқовасининг орқа томонида диссертация авторефератининг мундарижаси кўрсатилади.

34. Ички муқоваларнинг орқа томони мазкур Қоидаларнинг 3 ва 3а-иловаларига мувофиқ шаклда, тегишлича рус ва инглиз тилларига таржима қилинган ҳолда расмийлаштирилади.

35. Диссертация автореферати қуйидагиларни эътиборга олган ҳолда икки шаклнинг бири бўйича расмийлаштирилади:

а) диссертация “Хизмат доирасида фойдаланиш учун” ва бошқа гриф остида бажарилган бўлса, диссертация автореферати тўлиқ (бундан буён матнда тўлиқ автореферат деб юритилади) ҳолда расмийлаштирилиб, қуйидаги таркибий қисмлардан иборат бўлади:

кириш (диссертация аннотацияси);

диссертациянинг асосий мазмуни;

хулоса;

эълон қилинган ишлар рўйхати.

б) диссертация матни интернет тармоғига меъёрий-техник ва илмий экспертизадан ўтказиш учун жойлаштирилган бўлса, диссертация автореферати қисқартирилган (бундан буён матнда қисқартирилган автореферат деб юритилади) ҳолда расмийлаштирилиб, қуйидаги таркибий қисмлардан иборат бўлади:

кириш (диссертация аннотацияси);

эълон қилинган ишлар рўйхати.

36. Диссертация авторефератининг кириш қисми диссертациянинг кириш қисми билан айнан бир хил бўлиши лозим.

37. Диссертациянинг асосий мазмуни қисмида диссертациянинг моҳияти қисқача баён қилиниб, тадқиқот мақсадига эришилганлиги ва вазифаларининг бажарилганлиги кўрсатиб берилиши керак.

38. Хулоса қисмида диссертация тадқиқоти бўйича хулосалар, таклиф ва тавсиялар ҳамда амалиётга жорий этилиши мумкин бўлган натижалар келтирилади.

39. Эълон қилинган ишлар рўйхатида диссертация мавзуси бўйича чоп этилган илмий ишлар рўйхати кўрсатилади. Улар хронологик тартибда келтирилиб, изчил кетма-кетликда рақамланади.

40. Нашр қилинган илмий ишлар рўйхати қуйидаги икки бўлимдан иборат бўлиши лозим:

биринчи бўлимда – Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Олий аттестация комиссияси томонидан диссертацияларнинг асосий илмий натижаларини чоп этиш тавсия этилган рўйхатдаги илмий нашрларда чиқарилган илмий ишлар ва олинган патентлар кўрсатилади. Бунда кўрсатилган ҳар бир илмий ишнинг фан тармоғи шифри ва чоп этиш учун тавсия этилган илмий нашрлар рўйхатидаги тартиб рақами қавс ичида ёзиб қўйилади (масалан: 01.00.00; № 15);

иккинчи бўлимда – бошқа илмий нашрлар.

41. Зарур ҳолларда, авторефератда муҳим бўлган расм, жадвал ҳамда формулалар ва шу кабилар кўрсатилиши мумкин. Улар бутун автореферат бўйича изчил кетма-кетликда рақамланади.

 

2-§. Диссертация автореферати матнининг расмийлаштирилишига қўйиладиган талаблар

42. Тўлиқ автореферат бўйича:

фалсафа доктори (PhD) диссертацияси автореферати ўзбек ва рус ёки инглиз тилларида 2 босма табоқ, ҳар бир тилда 1 босма табоқ ҳажмда тайёрланиб, унинг учинчи тилдаги (инглиз ёки рус) қисқача мазмуни ҳам берилади;

фан доктори (DSc) диссертацияси автореферати ўзбек ва рус ёки инглиз тилларида 3 босма табоқ (ҳар бир тилда 1,5 босма табоқ) ҳажмда тайёрланиб, унинг учинчи тилдаги (инглиз ёки рус) қисқача мазмуни ҳам берилади.

Ижтимоий-гуманитар фанлар соҳасидаги диссертация авторефератининг ҳажми кўпи билан 30 фоизга оширилиши мумкин.

421. Қисқартирилган авторефератнинг кириш қисми ўзбек ва рус тилларида (ҳар бир тилда айнан), инглиз тилидаги қисқача мазмуни ва эълон қилинган илмий ишлари рўйхати нашр қилинган тилда фалсафа доктори (PhD) ва фан доктори (DSc) илмий даражалари бўйича 1 босма табоққача ҳажмда тайёрланади.  

43. Диссертация автореферати қуйидаги техник талабларга мувофиқ тайёрланади ва рисола шаклида чоп этилади:

матн А4 форматдаги стандарт қоғоз варағининг бир томонида жойлаштирилади;

матн 1 қатор оралиғида (“одинарный”) ёзилиши лозим. Ҳар бир бет: юқоридан ва пастдан 2 см; чапдан 3 см; ўнгдан 1,5 см ҳошияга эга; хатбоши 1 см га тенг ва бир хилда бўлади;

рисоланинг ўлчами 21 х 14,5 см бўлади.

44. Бетлар асосий муқовадан бошлаб охирги варақгача изчил кетма-кетликда рақамланади. Бетнинг тартиб рақами варақнинг пастки ўнг бурчагида «5» рақамидан бошлаб ёзилади. Асосий муқова ва унинг орқа томони ҳамда ички муқовалар ва уларнинг орқа томонларига тегишли бетнинг рақами қўйилмайди.

45. Диссертация автореферати таркибий қисмларининг бош сарлавҳалари («Мундарижа», «Кириш (диссертация аннотацияси)», «Диссертациянинг асосий мазмуни», «Хулоса», «Эълон қилинган ишлар рўйхати») бош ҳарфларда ёзилади. Уларнинг тагидан 12 ўлчамли («пт») оралиқ қолдирилиши керак.

Диссертациялар илмий натижаларининг амалиётга жорий қилинишини баҳолаш бўйича услубий кўрсатмалар

 

Мазкур Услубий кўрсатмалар Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 16 февралдаги ПФ–4958-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш тўғрисида”ги Фармонига ҳамда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 22 майдаги 304-сон “Олий ўқув юртидан кейинги таълим тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарорига мувофиқ диссертациялар илмий натижаларининг амалиётга жорий қилинишини баҳолаш бўйича услубий кўрсатмаларни белгилайди.

1-боб. Умумий қоидалар

1. Илмий натижаларни амалиётга жорий этиш (фан докторлари (DSc) учун) ва амалиётга жорий этиш учун тақдим қила олиши (фалсафа докторлари (PhD) учун) олий малакали илмий ва илмий-педагог кадрлар тайёргарлигининг зарурий ва етарли даражасини белгилайдиган асосий талаблардан ҳисобланади.

2. Фан доктори (DSc) ва фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун бажарилган диссертация иш бажарилган муассасада дастлабки экспертизадан ўтказилгунга қадар унинг илмий натижалари амалиётга жорий этилган (жорий этиш учун тақдим қила олинган) (бундан буён матнда амалиётга жорий этиш деб юритилади) бўлиши лозим.

3. Талабгор бевосита ўзи ёки иш бажарилган ташкилотнинг кузатув хати асосида илмий натижаларни амалиётга жорий этиш учун тақдим қилишга ҳақли.

4. Иш бажарилган ташкилот илмий натижаларни амалиётга жорий этиш бўйича ишларни ташкиллаштиришда талабгорга ҳар томонлама ёрдам кўрсатиши зарур.

5. Барча турдаги ташкилотлар, шу жумладан давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари, корхоналар, муассасалар, жамоат бирлашмалари диссертациянинг илмий натижасини амалиётга жорий этиш объекти бўлиши мумкин.

 

2-боб. Назарий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаларини

амалиётга жорий этишнинг хусусиятлари

6. Талабгор томонидан ишлаб чиқилган (асосланган) ёки такомиллаштирилган қуйидаги натижалардан бири назарий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаси бўлиши мумкин:

назария, ғоя;

қонуният (категория) ва унинг ўзига хос хусусиятлари;

методология;

методика, тамойил ва усул (усуллар тизими);

илмий хулоса;

таҳлил қилиш ва прогнозлаштириш кўрсаткичлари (индикаторлари);

фан тармоғининг (ихтисосликнинг) хусусиятидан келиб чиққан ҳолда бошқа шакллар.

7. Назарий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилиши мумкин:

интеллектуал мулк объектига мутлақ ҳуқуқнинг эътироф этилиши – ихтирога, селекция ютуғига ва фойдали моделга патент, (фалсафа доктори (PhD) учун DGU), саноат намунасига патент олинган ва у бугунги кунда долзарб бўлганда;

илмий натижанинг нуфузли, шу жумладан хорижий илмий марказ (республика илмий семинари) ёки олий ўқув юртлари томонидан эътироф этилиши ёҳуд фан тармоғи ривожланган хорижий мамлакатларнинг импакт-фактори 0,5 дан юқори бўлган ва халқаро тизимга кирган илмий журналларда камида 3 та ҳавола берилиши;

илмий натижадан тугалланган давлат грантлари бўйича илмий лойиҳада фойдаланилиши;

таълим жараёнига татбиқ этилган давлат таълим стандарти, дарслик, ўқув қўлланма, ўқув-услубий мажмуа, услубий қўлланма, малака талаблари, педагогик технологиянинг мавжуд бўлиши;

ваколатли вазирлик ёки идора ёҳуд ташкилотнинг буйруғи (қарори) асосида таълим жараёнига татбиқ этилган натижа;

иш бажарилган ташкилот ва илмий маҳсулотнинг потенциал истеъмолчиси бўлган республика давлат органи ёки хўжалик бошқаруви органининг илмий-техникавий кенгаши, бундай кенгаш бўлмаган ҳолда тегишли ташкилий тузилмаси тавсияси асосида ушбу ташкилот (орган) томонидан эътироф этилиши;

ҳужжатли ва бошқа фильмлар, илмий кўрсатувлар ҳамда теле, кино ва театр асарларининг сценарийлари фойдаланилган бўлиши;

“O‘zbekiston tarixi” телеканали туркум кўрсатувлари сценарийларини шакллантиришда, илмий янгиликнинг тақдимоти амалга оширилган ва экспертнинг илмий янгилиги асосида тегишли тарихий материал ёки ходисани баҳолашда фойдаланилган бўлиши;

фан тармоғининг (ихтисосликнинг) хусусиятидан келиб чиққан ҳолда бошқа шакллар.

 

3-боб. Амалий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаларини амалиётга жорий этишнинг хусусиятлари

8. Талабгор томонидан ишлаб чиқилган (асосланган) ёки такомиллаштирилган, иқтисодиёт тармоқлари ва ижтимоий соҳанинг долзарб муаммоларининг илмий ечими бўла оладиган натижалар амалий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаси бўлиши мумкин.

9. Амалий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижалари қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилиши мумкин:

интеллектуал мулк объектига мутлақ ҳуқуқнинг эътироф этилиши – ихтирога, селекция ютуғига ва фойдали моделга патент, (фалсафа доктори (PhD) учун DGU), саноат намунасига патент олинган ва у бугунги кунда долзарб бўлганда;

илмий натижаларнинг Давлат реестрига киритилганлиги;

илмий таклифдан норма ижодкорлиги фаолияти жараёнида фойдаланилиши;

илмий таклифдан техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар лойиҳаларида фойдаланилиши;

фан ва технологияларнинг назарий-концептуал ва услубий асосларини ривожлантиришга хизмат қилувчи илмий ишланманинг мавжуд бўлиши;

таълим жараёнига татбиқ этилган давлат таълим стандарти, дарслик, ўқув қўлланма, ўқув-услубий мажмуа, услубий қўлланма, малака талаблари, педагогик технологиянинг мавжуд бўлиши;

олий таълим ёки илмий-тадқиқот муассасаси кенгаши қарори билан чоп этилган луғат, изоҳли луғат;

ваколатли вазирлик ёки идора ёҳуд ташкилотнинг буйруғи (қарори) асосида таълим жараёнига татбиқ этилган натижа;  

давлат, вазирликлар ва идоралар буюртмаси асосида чоп этилган илмий нашрлар;

илмий хариталар, корхоналар қуриш, уларни кенгайтириш, модернизация қилиш ҳамда техник ва технологик қайта жиҳозлаш лойиҳаларининг технологик қисмлари;

илмий натижадан тугалланган давлат грантлар бўйича илмий лойиҳада фойдаланилганлиги;

илмий маҳсулотнинг потенциал истеъмолчиси бўлган республика давлат органи ёки хўжалик бошқаруви органининг илмий-техникавий кенгаши, бундай кенгаш бўлмаган ҳолда тегишли ташкилий тузилмаси тавсияси асосида ушбу ташкилот (орган) томонидан эътироф этилиши;

инновацион ғоялар, технологиялар ва лойиҳалар Республика ярмаркасида имзоланган шартномалар;

инновацион ғоялар, технологиялар ва лойиҳалар Республика ярмаркаси натижасига кўра фахрий номинацияларга (“Энг яхши инновацион ишланма”, “Саноат йўналиши бўйича энг яхши инновацион ишланма”, “Қишлоқ хўжалиги йўналиши бўйича энг яхши инновацион ишланма”, “Ахборот технологиялари йўналиши бўйича энг яхши инновацион ишланма”, “Фан ва таълим йўналиши бўйича энг яхши инновацион ишланма”, “Ёш олимларнинг энг яхши инновацион лойиҳаси”) эга бўлганлар (фақат фалсафа доктори (PhD) илмий даражаси учун);

ҳужжатли ва бошқа фильмлар, илмий кўрсатувлар ҳамда теле, кино ва театр асарларининг сценарийлари фойдаланилган бўлиши;

“O‘zbekiston tarixi” телеканали туркум кўрсатувлари сценарийларини шакллантиришда, илмий янгиликнинг тақдимоти амалга оширилган ва экспертнинг илмий янгилиги асосида тегишли тарихий материал ёки ходисани баҳолашда фойдаланилган бўлиши;

    муайян фанларнинг хусусиятига кўра мазкур Услубий кўрсатмаларнинг 10–29-бандларида назарда тутилган бошқа шакллар;

     фан тармоғининг (ихтисосликнинг) хусусиятидан келиб чиққан ҳолда бошқа шакллар.

10. Физика-математика фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

техник-технологик, иқтисодий, ижтимоий ва илмий-услубий муаммони самарали ҳал этишда фойдаланилган илмий-техникавий ишланма, инновацион ғоя ва илмий (илмий-техникавий) ечим;

ишлаб чиқаришни техник ва технологик қайта жиҳозлаш ҳамда модернизация қилиш юзасидан фойдаланилган илмий ечим.

11. Кимё фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

апробациядан ўтказилган ва расмийлаштирилган ишлаб чиқариш технологияси;

маҳаллийлаштириш дастурига киритилган маҳсулотни ишлаб чиқиш;

тегишли ишланмани корхонага жорий этиш.

12. Биология фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

апробациядан ўтказилган ва расмийлаштирилган янги биологик технология, механизм, услуб ва бошқа ишланма;

апробациядан ўтказилган ва расмийлаштирилган дори воситаси, вакцина ва диагностикум ишлаб чиқаришнинг илмий ечими.

13. Геология-минералогия фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

геология, нефть-газ ва кон-металлургия соҳаларида ишлаб чиқаришга жорий этилган илмий ечим;

лойиҳа қидирув ташкилотининг ҳужжатларида фойдаланилган илмий ечим.

14. Техника фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

 

қурилма, асбоб, механизм, машина, дастур, методика, технология ва бошқа шаклда тажриба-синов жараёнидан ўтказилиб, ишлаб чиқаришга жорий этилган илмий ечим;

лойиҳа қидирув ташкилотининг ҳужжатларида фойдаланилган илмий ечим.

15. Қишлоқ хўжалиги фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

қишлоқ хўжалиги ишлаб чиқаришини самарали ривожлантириш, техник ва технологик қайта жиҳозлаш, модернизация қилиш, илғор технологияларни жорий этишда фойдаланилган илмий ечим.

16. Тарих фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

ваколатли давлат органининг қарори ёки муаллифлик ҳуқуқи асосида маданий мерос объектларида фойдаланилган натижа;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

17. Иқтисодиёт фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида (тасдиқланган ҳужжатларда) фойдаланилган таклиф;

вазирлик ва идора томонидан тасдиқланган прогноз;

муайян ташкилот фаолиятига татбиқ этилган ишланма.

18. Фалсафа, филология ва социология фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр;

ваколатли давлат органининг қарори ёки муаллифлик ҳуқуқи асосида маданий мерос объектларида фойдаланилган натижа.

19. География фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

муайян ташкилот фаолиятига татбиқ этилган ишланма.

20. Юридик фанлар бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида ёки норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқиш ва тайёрлашда фойдаланилган таклиф;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

21. Педагогика фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

ваколатли бошқарув органи қарори асосида таълим жараёнига татбиқ этилган педагогик технология;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

22. Тиббиёт фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

соғлиқни сақлаш амалиётига татбиқ этилган касаллик ташхиси, профилактика ва даволаш бўйича янги самарали ёндашув (усул) ва тренинг технология;

соғлиқни сақлаш амалиётига киритилган услубий тавсиянома;

клиникагача ва клиник синовлардан ўтказилган ҳамда расмийлаштирилган оригинал ва генерик доривор восита, вакцина ва диагностикум;

апробациядан ўтказилиб, соғлиқни сақлаш амалиётига жорий қилинган касаллик ташхиси, профилактикаси ва даволаш бўйича илмий ечим;     

 халқ табобатига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, даволаш стандарти ёки соҳага оид ҳужжатга киритилган илмий-табобат ечими.

23. Фармацевтика фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

фармацевтика корхонаси фаолиятини ҳамда дори воситаси, тиббий актлар сифат назоратининг синов усулини такомиллаштириш бўйича илмий ечим;

мавжуд дори воситасини янги технологик ва фармакологик жиҳатдан такомиллаштириш бўйича илмий ечим;

маҳаллий хомашё асосида оригинал ва генерик дори воситаси ишлаб чиқариш технологиясини яратиб, дори воситаси сифатида рўйхатдан ўтказиш;

      халқ табобатига оид норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, соҳа стандарти ва дори воситаларига хулоса хужжати ёки соҳага оид ҳужжатга киритилган илмий-табобат ечими.

24. Ветеринария фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

вазирлик ва идора томонидан тасдиқланган прогноз.

25. Санъатшунослик фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

ваколатли давлат органининг қарори ёки муаллифлик ҳуқуқи асосида маданий мерос объектларида фойдаланилган натижа;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

26. Архитектура бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида фойдаланилган таклиф;

ваколатли давлат органининг қарори ёки муаллифлик ҳуқуқи асосида архитектура, қурилиш ва маданий мерос объектларида фойдаланилган натижа;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

27. Психология фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

ваколатли давлат органининг қарори асосида таълим-тарбия жараёнига татбиқ этилган психологик тренинг дастури ҳамда шахснинг психологик-физиологик хусусиятларини аниқлаштириш ва тузатишлар киритишга қаратилган ишланма;

буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

28. Сиёсий фанлар бўйича диссертациянинг илмий натижаси қуйидаги шаклларнинг бири билан амалиётга жорий этилган бўлиши мумкин:

республика, иқтисодиёт тармоқлари ва ҳудуд даражасидаги давлат мақсадли дастурида ва бошқа ҳужжатларни ишлаб чиқишда фойдаланилган таклиф;

вазирлик ва идора томонидан тасдиқланган прогноз ва бошқа ҳужжатлар;

муайян ташкилот фаолиятига татбиқ этилган ишланма;

 буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр.

29. Исломшунослик фанлари бўйича диссертациянинг илмий натижаси соҳага оид йўналишларда фойдаланилган илмий ечим.

30. Дарслик барча фан тармоқларида илмий натижани амалиётга жорий этиш шакли сифатида қабул қилинади. Талабгор томонидан эълон қилинган, бироқ амалиётга киритилмаган ишланмалар, шу жумладан фан доктори (DSc) диссертацияси асосидаги монографиялар илмий натижани амалиётга жорий этиш шакли сифатида қабул қилинмайди.

4-боб. Диссертациянинг илмий натижаларини амалиётга жорий этишни расмийлаштириш

31. Диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлиги ҳужжатлар билан тасдиқланиши лозим.

32. Диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлигини бевосита тасдиқловчи ҳужжатлар (патент, дарслик, буюртма асосида тайёрланиб, чоп этилган йирик илмий нашр ва ҳ.к.) бўлмаган тақдирда, илмий натижаларнинг амалиётга жорий этилганлиги соҳа хусусиятини эътиборга олган ҳолда республика давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари томонидан расмийлаштирилган бошқа ҳужжатлар (далолатнома, мукаммал хулоса, таҳлилий маълумотнома, республика давлат органлари, хўжалик бошқаруви органлари томонидан тегишли таклиф ижобий баҳоланганлиги ва норма ижодкорлиги фаолияти жараёнида ёки техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар лойиҳаларини ишлаб чиқиш жараёнида фойдаланилишини назарда тутувчи ҳужжат ва ҳ.к.) билан тасдиқланиши лозим. Мазкур ҳужжатлар илмий натижалар амалиётга жорий этилган ташкилот раҳбари томонидан тасдиқланган, зарур ҳолларда мазкур масалада тегишли республика давлат органи ёки хўжалик бошқаруви органининг фикри олинган бўлиши зарур.

Фалсафа доктори (PhD) илмий даражасини олиш учун диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан тасдиқланиши мумкин.

33. Диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар аниқ, асосли ва амалиётга жорий этилганлиги ҳақидаги тегишли маълумотлар тўлиқ (илмий янгиликнинг моҳияти, у қачон ва қаерга жорий қилинган, жорий қилишнинг асоси (ҳужжат номи, санаси ва рақами) ва олинган (кутилаётган самара) келтирилган ҳолда расмийлаштирилиши керак.

34. Диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлигини тасдиқловчи ҳужжатлар талабгорнинг аттестация ишига киритилади.

35. Назарий аҳамиятга молик диссертациянинг илмий натижаси иш бажарилган ташкилот ва илмий маҳсулотнинг потенциал истеъмолчиси бўлган манфаатдор ташкилотнинг илмий натижани эътироф этиш ҳақидаги қўшма қарори ёки республика илмий семинари қарори билан эътироф этилганда, улар ушбу қарорнинг асослилиги учун жавобгар бўлади.

5-боб. Якуний қоида

36. Диссертациянинг илмий натижалари амалиётга жорий этилганлиги бўйича йиллик таҳлилий маълумотнома “ОАК Бюллетени” журналида чоп этиб борилади.

Умумий таклифлар

1293