ID Muallif Muhokamaga chiqarish sanasi Yakunlanish sanasi Takliflar soni
9567 Министерство физической культуры и спорта Республики Узбекистан 28/10/2019 12/11/2019 1

Muhokama yakunlandi

O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Qarori
Ўзбекистон миллий терма жамоалари таркибига спортчиларни саралаб олиш тизимини ривожлантириш тўғрисида
ID-9567

Республикада жисмоний тарбия ва спортни янада ривожлантириш, аҳолининг барча қатламларини, айниқса ёшларни жисмоний тарбия  ва оммавий спорт билан мунтазам шуғулланишга жалб қилиш, Ўзбекистон Республикасининг спорт терма жамоалари таркибини шакллантиришда шаффофликни таъминлаш, спорт турлари бўйича миллий терма жамоалари таркибига иқтидорли болаларни саралаш (селекция) методологиясини яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Ўзбекистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари, Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги ҳамда Халқ таълими вазирлигининг:

ҳудудлардаги мавжуд таълим муассасаларини хатловдан ўтказиб, спорт захирасини шакллантириш, саралаш (селекция) ва катта спортга иқтидорли спортчиларни танлаб олиш тизимини йўлга бўйича туман (шаҳар)ларни спорт турларига ихтисослаштиришни ташкил этиш;

ҳудудларнинг ўзига хос хусусиятлари, аҳолининг қизиқиши ва хоҳиш-истакларидан келиб чиқиб, ҳар бир туман (шаҳар)ни ҳамда олий таълим муассасаларини маълум бир спорт турларига ихтисослаштириш ва спорт инфратузилмасини ривожлантириш, шунингдек, иқтидорли спортчиларни Ўзбекистон миллий терма жамоалари таркибига саралаш (селекция) қилиш;

спорт турларига ихтисослаштирилган туман (шаҳар)ларнинг таълим муассасалари ўқувчилари ўртасида “мактаб лигаси” ҳамда олий таълим муассасалари талабалари ўртасида “талаба лигаси” мусобақаларини ташкил этиш ва ўтказиш бўйича таклифлари маъқуллансин.

2. Туман (шаҳар)ларни маълум бир спорт турларига ихтисослаштириш жадвали 1-иловага, олий таълим муассасаларини спорт турларига ихтисослаштириш рўйхати 2-иловага, спорт мусобақаларини ўтказиш орқали саралаш (селекция) ишларини амалга ошириш бўйича методология схемаси 3-иловага, спорт турлари бўйича спортчиларни саралаш (селекция) ва тайёрлаш методологияси 4-иловага, саралаш (селекция) ишларини амалга ошириш бўйича раҳбар-ходимлар ва масъулларнинг функционал вазифалари тўғрисида намунавий йўриқнома 5-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

3. Қуйидагилар спорт турларига ихтисослаштирилган туман (шаҳар) таълим муассасалари ҳамда олий таълим муассасаларининг асосий вазифалари этиб белгилансин:

спорт турлари бўйича юқори иқтидорга эга бўлган ёш спортчиларни саралаб олиш (селекция) тизимини йўлга қўйиш, уларни ўқитиш, тарбиялаш ва индивидуал хусусиятларини ривожлантириш, спорт соҳасидаги қобилиятини янада ошириш;

болалар-ўсмирлар спорт мактаблари ҳамда спорт турлари бўйича ихтисослаштирилган спорт мактабларини ривожлантириш учун ишончли спорт захирасини шакллантириш, иқтидорли болаларни спортга жалб этиш ва уларнинг салоҳиятини доимий равишда ошириб бориш;

профессионал спортчиларни тайёрлаш тизимини ташкил этиш, ривожланган мамлакатлар билан халқаро даражада рақобатлаша оладиган даражага етказиш, турли ёш тоифасидаги республика терма жамоаларга ва спорт турлари бўйича терма жамоаларига профессионал спортчиларни тайёрлаш;

спорт соҳасида ривожланган халқаро мамлакатларда ўтказиладиган мусобақалар ва ўқув-машғулот йиғинларида иштирок этиш орқали спорт турлари бўйича миллий терма жамоаси азоларининг савиясини ошириб бориш.

4. Белгилаб қўйилсинки, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари жисмоний тарбия ва спорт муассасаларининг моддий техник базасини қўллаб-қувватлаш ҳамда уларнинг инфратузилмасини ривожлантириш, хусусан:

ҳудудларда жисмоний тарбия ва спорт-соғломлаштириш муассасаларини моддий техник базасини мустахкамлаш чораларини кўриш, шу жумладан спорт таълими муассасалари ходимларининг жамиятдаги ўрнини оширишга қаратилган чора-тадбирларни белгилаш;

туман (шаҳар)ларнинг комплекс ижтимоий-иқтисодий ривожлантириш бўйича сектор раҳбарлари билан биргаликда спорт таълим муассасалари фаолиятини ривожлантириш ва уларни куз-қиш мавсумига самарали тайёрлаш тадбирларини амалга ошириш;

ҳудудларда жисмоний тарбия ва спортнинг оммавийлигини оширишга кўмаклашиш масалалари бўйича вазирликлар, идоралар ва бошқа ташкилотларнинг ҳудудий бўлинмалари раҳбарларининг ҳисоботларини белгиланган тартибда қабул қилиш;

Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳамда туман (шаҳар)лар бюджетлари даромадларининг аниқланадиган прогнозининг ошириб бажарилган қисмидан камида ўттиз фоизини ҳудудий оммавий спорт ва жисмоний тарбия тадбирларини ривожлантириш учун молиялаштиришга йўналтириш;

жисмоний тарбия ва спорт-соғломлаштириш муассасаларидаги мавжуд муаммоларни тез ва самарали ҳал қилиш бўйича тегишли чора-тадбирларни амалга ошириш;

ҳар чорак якунида туманлар ва шаҳарлар халқ депутатлари Кенгашлари иштирокидаги ҳудудий кенгаш мажлисларида қарорда назарда тутилган тадбирларнинг бажарилиши юзасидан фаолият натижадорлиги бўйича ҳисобот бериб бориш вазифалари юклатилсин.

5. Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси ва Ўзбекистон Миллий ахборот агентлигига мазкур қарорнинг мазмуни ва аҳамиятини оммавий ахборот воситаларида кенг ёритилиши ҳамда аҳолига етказиш вазифалари юклатилсин.

6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ижтимоий ривожлантириш масалалари бўйича ўринбосари А.А.Абдухакимов ҳамда Ўзбекистон Республикаси жисмоний тарбия ва спорт вазири Д.Х.Набиев зиммаларига юклансин.

 

 

 

                                 Ўзбекистон Республикасининг

                                                         Бош вазир                                                                                                                                                                                     А. Арипов

 

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил “___” ________даги ___ - сон қарорига

1-ИЛОВА

 

 Туман (шаҳар)ларни маълум бир спорт турига ихтисослаштириш

ЖАДВАЛИ

 

Т/р

Туман (шаҳар)
номи

Ихтисослаштириладиган

спорт турлари

Қорақолпоғистон Республикаси

 

Нукус шаҳри

қиличбозлик, гандбол

  1.  

Нукус тумани

стол теннис

 

Хўжайли тумани

эркин ва аёллар кураши

 

Тахиатош тумани

оғир атлетика

  1.  

Шуманай тумани

баскетбол

  1.  

Қонликўл тумани

теннис

  1.  

Қўнғирот тумани

бокс

  1.  

Мўйноқ тумани

сузиш

  1.  

Кегейли тумани

бадминтон

  1.  

Чимбой тумани

таэквондо WTF

  1.  

Бозатаў тумани

велоспорт

  1.  

Қораўзак тумани

юнон-рум кураши

  1.  

Тахтакўпир тумани

бадиий ва спорт гимнастикаси

  1.  

Амударё тумани

дзюдо

  1.  

Беруний тумани

волейбол

  1.  

Элликқалъа тумани

енгил атлетика

  1.  

Тўрткўл тумани

футбол

Андижон вилояти

 

Андижон шаҳар

стол теннис, бокс, чим устида хоккей, футбол, сузиш

 

Андижон туман

байдарка ва каноэда эшкак эшиш, бокс, каратэ WKF

 

Балиқчи тумани

оғир атлетика, волейбол, белбоғли кураш

 

Булоқбоши тумани

каратэ WKF, футбол, волейбол, баскетбол, белбоғли кураш, мини футбол

  1.  

Бўз тумани

бокс, волейбол, ўзбек жанг санъати турлари

  1.  

Жалақудуқ тумани

таэквондо WTF, дзю-до

  1.  

Избоскан тумани

бокс, юнон-рум кураши

  1.  

Қўрғонпета тумани

бокс, эркин кураш, гандбол, стол теннис, футбол

  1.  

Марҳамат тумани

волейбол, енгил атлетика турлари

  1.  

Олтинкўл тумани

бокс, таэквондо WTF, бадминтон, белбоғли кураш

  1.  

Пахтаобод тумани

бокс, стол теннис, белбоғли кураш

  1.  

Улуғнор тумани

бадиий гимнастика, эркин кураш

  1.  

Хонобод шаҳар

бокс, оғир атлетика, эркин кураш, юнон-рум кураши, стол теннис, футбол

  1.  

Ҳўжаобод тумани

футбол, белбоғли кураш

  1.  

Шаҳрихон тумани

каратэ WKF, бокс, футбол

Бухоро вилояти

 

Бухоро шаҳри

сузиш, бокс, дзю-до, кураш,енгил атлетика, баддий гимнастика

 

Когон шаҳри

бокс, футзал

 

Бухоро тумани

кураш, самбо, дзю-до, футбол

 

Вобкент тумани

турон, оғир атлетика, баскетбол, футбол

 

Когон тумани

каратэ, ўзбек жанг санъати, кураш, волейбол

 

Ромитан тумани

кураш, бокс, футбол, гандбол

 

Пешку тумани

футбол, волейбол, эркин кураш, кураш

 

Жондор тумани

кураш, дюз-до, футбол, гандбол, стол теннис

 

Олот тумани

дюз-до, кураш, футбол

 

Қоракўл тумани

кураш, дюз-до

 

Қоровулбозор тумани

дюз-до

 

Шофиркон тумани

гандбол, футбол, волейбол

 

Ғиждувон тумани

баскетбол,каратэ, футбол, дюз-до

Жиззах вилояти

 

Арнасой тумани

байдарка ва каноэда эшкак эшиш, футбол, кураш

 

Бахмал тумани

армрестлинг, эркин кураш, бадминтон

 

Зарбдор тумани

волейбол, белбоғли кураш, ўзбек жанг санъати

 

Зомин тумани

таэквон-до WTF, футбол, сузиш

 

Зафаробод туман

бокс, футбол,кураш

 

Дўстлик тумани

дзю-до, сузиш, кураш

 

Мирзачўл тумани

юнон-рум, самбо, каратэ WKF, кураш

 

Пахтакор тумани

бокс, дзю-до, самбо, кураш

 

Ғаллаорол тумани

футбол, баскетбол, енгил атлетика, бокс

 

Ш.Рашидов тумани

бокс, стол тенниси, таэквон-до WTF, футбол

 

Жиззах шаҳар

стол тенниси, бокс, футбол, сузиш

 

Янгиобод тумани

стол тенниси, футбол, баскетбол

 

Фориш тумани

таэквон-до WTF, кураш, волейбол

Қашқадарё вилояти

 

Қаршишаҳар

дзю-до, сузиш, таэквон-до WTF,
волейбол, отир атлетика, бокс

 

Ғузор тумани

кураш, гандбол

 

Деҳқонободтумани

волейбол, стол теннис

  1.  

Касбитумани

футбол, сузиш

  1.  

Нишонтумани

волейбол, енгил атлетика

  1.  

Қамашитумани

оғир атлетика, бокс

  1.  

Чиродчитумани

белбоғли кураш, шахмат

  1.  

Яккаботтумани

дзю-до, самбо

  1.  

Китобтумани

кураш, теннис, стол теннис

  1.  

Миришкортумани

кураш, стол тенниси, волейбол

  1.  

Шаҳрисабзтумани

енгил атлетика, кураш

  1.  

Шаҳрисабзшаҳри

эркинкураш, бокс

  1.  

Косонтумани

кураш, футбол

  1.  

Қаршитумани

волейбол, таэквон-до WTF,

  1.  

Муборактумани

футбол, волейбол

Навоий вилояти

 

Навоий шаҳар

ўзбек жанг санъати, эркин кураш, гимнастика, сузиш, енгил атлетика, якка кураш турлари

 

Зарафшон шаҳар

самбо

 

Кармана тумани

якка кураш турлари

 

Навбахор тумани

кураш

 

Хатирчи тумани

гандбол

 

Нурота тумани

кураш, дзюдо

 

Қизилтепа тумани

миллий спорт турлари

 

Конимех тумани

бокс

 

Учқудуқ тумани

каратэ

 

Томди тумани

якка кураш турлари

Наманган вилояти

 

Наманган  шаҳар

сув спорт турлари, футбол, карате WKF, эркин кураш, енгил атлетика, гимнастика

 

Наманган тумани

баскетбол, карате WKF, волейбол

 

Косон тумани

волейбол, футбол, баскетбол

 

Норин тумани

гандбол, юнон-рум кураши, эркин кураш, бокс

 

Тўрақўрғон тумани

карате WKF, футбол, дзюдо, белбоғли кураш

 

Учқўрғон тумани

чим устида хоккей, гандбол, эркин кураш

 

Поп тумани

бокс, дзюдо, юнон-рум кураши

 

Уйчи тумани

эркин кураш, баскетбол, волейбол

 

Чортоқ тумани

волейбол, футбол, волейбол

 

Чуст тумани

таэкван-до WKF, бокс, стол теннис

 

Янгиқўрғон тумани

волейбол, оғир атлетика, стол тенниси, бокс

Самарқанд вилояти

 

Самарқанд шаҳар

дзюдо,миллийкураш,чимустидахоккей,енгилатлетика,гимнастика,баскетбол

 

Каттақўрғон шаҳар

эркин кураш, футбол,

 

Булунғур тумани

қул тупи, юнон-рум

 

Оқдарётумани

юнон-рум кураши, эркин кураш

 

Жомбойтумани

баскетбол бокс, футбол

 

Иштихонтумани

қўл жанги, бокс,  юнон-рум кураши

 

Каттақўрғонтумани

бокс, юнон-рум кураши

 

Қўшработтумани

миллий кураш, эркин кураш

  1.  

Нарпай тумани

баскетбол, муай-тай,футбол

  1.  

Нуробод тумани

гандбол, армрестлинг,миллий кураш

  1.  

Пастдарғом тумани

дзюдо,миллий кураш, енгил атлетика

  1.  

Пайариқ тумани

гимнастика, белбоғли кураш

  1.  

Пахтачи тумани

стол теннис,футбол

  1.  

Самарқанд тумани

эшкак эшиш спорт турлари

  1.  

Тайлоқ тумани

таэквон-до WTF, волейбол, гандбол

  1.  

Ургут тумани

волейбол, гандбол

Сирдарё вилояти

 

Гулистон шаҳри

бокс, бадиий гимнастика, эркин кураш, сузиш

 

Янгиер шаҳри

футбол, баскетбол

 

Ширин шаҳри

академик эшкак эшиш

 

Боёвут тумани

шахмат, белбоғли кураш

 

Гулистон тумани

волейбол

 

Мирзаобод тумани

стол тенниси

 

Сардоба тумани

волейбол

 

Сайхунобод тумани

дзюдо, чим устида хоккей, шашка

 

Сирдарё тумани

гандбол, енгил атлетика

 

Ховос тумани

бадминтон,  бел олиш кураши

 

Оқолтин тумани

миллий кураш

Сурхондарё вилояти

 

Термиз шаҳар

спорт гимнастика, сузиш, теннис, бокс, гимнастика, футбол, шашка-шахмат

 

Термиз туман

дзю-до, кураш, футбол, гимнастика, стол тенниси, енгил атлетика, бокс, каратэ WKF

 

Ангор тумани

бадминтон, стол теннис, гимнастика, таэквандо, карате, енгил атлетика, кураш, дзю-до, оғир атлетика турлари.

 

Денов тумани

футбол, волейбол, баскетбол, белбоғли кураш, мини футбол, гимнастика

 

Бойсун тумани

ўзбек жанг санъати, бокс, волейбол, кураш, белбоғли кураш

 

Жарқурғон тумани

эркин кураш, таэквондо WTF, кураш, енгил атлетика, белбоғли кураш, юнон-рум кураши, дзю-до

 

Қумқурғон тумани

гандбол, волейбол, кураш, футбол, сузиш, бокс

 

Шўрчи тумани

белбоғли кураш, волейбол, бокс, эркин кураш, гандбол, стол теннис, футбол

 

Шерабод тумани

таэквондо WTF, волейбол, кураш, енгил атлетика, белбоғли кураш, юнон-рум кураши, эркин кураш, дзю-до, енгил атлетика

 

Сариосиё тумани

бокс, таэквондо WTF, бадминтон, белбоғли кураш, эркин кураш, дзю-до, енгил атлетика

 

Узун тумани

стол теннис, енгил атлетика, бокс, таэквондо WTF, бадминтон, белбоғли кураш, қўл жанги, волейбол, карате жеткундо

 

Музработ тумани

шахмат-шашка, қўл жанги, юнон-рум кураши, эркин кураш, бадминтон, белбоғли кураш, волейбол, карате, жеткундо

 

Олтинсой тумани

енгил атлетика, бокс, оғир атлетика, эркин кураш, юнон-рум кураши, стол теннис, футбол

 

Қизириқ тумани

баскетбол, кураш, енгил атлетика, футбол, белбоғли кураш

Фарғона вилояти

 

Фарғона шаҳар

теннис, гимнастика, сузиш

 

Марғилон шаҳар

баскетбол, бокс, волейбол

 

Қувасой шаҳар

эркин кураш, бокс

 

Қўқон шаҳар

бокс, сузиш, дзюдо

 

Бешариқ тумани

бокс, сузиш, бадминтон

 

Бағдод тумани

таэквондо вт, стол тенниси

 

Бувайда тумани

юнон рум кураши, аёллар кураши

  1.  

Данғара тумани

гандбол, енгил атлетика

  1.  

Ёзёвон тумани

чим устида хоккей, белбоғли кураш

  1.  

Олтиариқ тумани

эркин кураш, карате WKF, оғир атлетика

  1.  

Қўштепа тумани

чим устида хоккей, футбол

  1.  

Қува тумани

акробатика, самбо, футбол

  1.  

Риштон тумани

белбоғли кураш, футбол

  1.  

Сўх тумани

баскетбол, волейбол

  1.  

Тошлоқ тумани

эркин кураш, дзюдо

  1.  

Ўзбекистон тумани

байдарка ва каноеда эшкак эшиш, волейбол

  1.  

Учкўприк тумани

бадиий гимнастика, футбол

  1.  

Фарғона тумани

бокс, муай тай

  1.  

Фурқат тумани

бокс, футбол

Тошкент вилояти

 

Ангрен шаҳар

таэквандоWTF, бокс, футбол

 

Бекобод шаҳар

бокс, эшкак эшиш, каратеWKF

 

Нурафшон шаҳар

футбол, эшкак эшиш,бокс

  1.  

Олмалиқ шаҳар

гандбол, мини футбол, сузиш

  1.  

Оҳангарон шаҳар

волейбол, бадиий гимнастика, унверсал жанг

  1.  

Янгийўл шаҳар

футбол,бокс,кикбоксинг

  1.  

Чирчиқ шаҳар

дзюдо, каратэ WKF, бокс

  1.  

Бекобод туман

гандболволейболэшкакэшиш

  1.  

Бўстонлиқ туман

боксоғир атлетика, футбол

  1.  

Бўка туман

футбол, миллийкурашўзбекжангсанъати

  1.  

Тошкент туман

футбол, эркинкураш, каратэ WKF

  1.  

Зангиота туман

бокс, футбол, оғир атлетика

  1.  

Оҳангарон туман

ўзбекжангсанъати, белбоғликураш, таэкван-до WTF

  1.  

Оққўрғон туман

футбол, юнон-румкураш,бокс

  1.  

Паркент туман

белбоғликураш, бадиий гимнастика, футбол

  1.  

Пискент туман

белбоғли кураш, волейбол

  1.  

Ўрта Чирчиқ туман

футбол, волейбол, ўзбек жанг санъати

  1.  

Чиноз туман

оғир атлетика, футбол, бокс

  1.  

Юқори Чирчиқ туман

стол тенниси, футбол, волейбол

  1.  

Янгийўл туман

мини футбол, эркин кураш, қўл жанги

  1.  

Қибрай туман

футбол, волейбол, бокс

  1.  

Қуйи Чирчиқ туман

армрестлинг,таэквондо (ITF), кикбоксинг

Хоразм вилояти

 

Урганч шаҳри

якка курашлар ва сузиш

 

Боғот тумани

дзюдо, бадиий гимнастика

 

Гурлан тумани

велоспорт, пауэрлифтинг, юнон-рум

 

Урганч туман

Гандбол

 

Хива шаҳри

оғир атлетика

 

Хива тумани

Бокс

 

Хазорасп тумани

шахмат, каратэ WKF, таэквандо WTF.

 

Хонқа тумани

дзюдо, футбол

 

Қўшкўпир тумани

Волейбол

 

Шовот тумани

енгил атлетика

 

Янгиариқ тумани

дзюдо, пара дзюдо

 

Янгибозор тумани

кураш, белбоғли кураш

Тошкент шаҳри

 

Бектемир тумани

кураш, эркин кураш, таэквондо WTF

 

Миробод тумани

волейбол, гимнастика спорт турлари

 

Мирзо Улуғбек тумани

теннис, от спорти, регби, дзюдо

 

Сергели тумани

юнон-рум кураши,оғир атлетика

 

Олмазор тумани

велоспорт, сузиш

 

Учтепа тумани

стол тенниси,каратэ WKF

 

Чилонзор тумани

камондан отиш, футбол, таэквондо WTF

 

Шайхонтоҳур тумани

қиличбозлик, футбол

 

Юнусобод тумани

баскетбол, байдарка ва каноэда эшкак эшиш, академик ва слаломда эшкак эшиш, сузиш

 

Яккасарой тумани

гандбол, сузиш

 

Яшнобод тумани

самбо, эркин кураш

 

Бектемир тумани

кураш, эркин кураш, таэквон-до WTF

       

 

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил “___” ________даги ___ - сон қарорига

2-ИЛОВА

 

Олий таълим муассасаларини спорт турларига ихтисослаштириш

РЎЙХАТИ

 

Т/р

Туман (шаҳар)лар
 номи

Ихтисослаштириладиган спорт турлари

Қорақолпоғистон Республикаси

1.

Нукус давлат педагогика институти

кураш, гандбол, волейбол

2.

Қорақолпоқ давлат университети

баскетбол, футбол, волейбол

3.

Тошкент давлат аграр университети

Нукус филиали

шахмат, стол тенниси

4.

Тошкент ахборот технологиялари университети Нукус филиали

баскетбол, шахмат

5.

Тошкент педиатрия тиббиёт институти Нукус филиали

шахмат, волейбол

6.

Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университети Нукус филиали

бокс, дзюдо

7.

Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти Нукус филиали

стол тенниси, шашка

8.

Самарқанд ветеринария медицинаси институти Нукус филиали

кураш, мини футбол

9.

Навоий давлат кончилик институтининг Нукус филиали.

баскетбол, гандбол

Андижон вилояти

10.

Андижон давлат университети

бокс, белбоғли кураш, футбол

11.

Андижон давлат тиббиёт институти

волейбол, стол тенниси

12.

Андижон машинасозлик институти

волейбол

13.

Тошкент давлат аграр университети Андижон филиали

мини- футбол

14.

“Шарда” университети

гандбол, шахмат

Бухоро вилояти

15.

Бухоро давлат университети

гандбол, кураш, дзюдо

16.

Бухоро давлат тиббиёт институти

волейбол, шахмат

17.

Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти Бухоро филиали

кураш, дзюдо

18.

Бухоромухандислик-технология институти

футбол, кураш

Жиззах вилояти

19.

Жиззах давлат педагогика институти

волейбол, бокс, дзюдо

20.

Жиззах политехника институти

баскетбол

Қашқадарё вилояти

21.

Қарши давлат университети

футбол, кураш

22.

Қарши муҳандислик иқтисодиёт институти

кураш, дзюдо

23.

Тошкент ахборот технологиялари университети Қарши филиали

волейбол

24.

Тошкент давлат педагогика университетининг Шахрисабз филиали

баскетбол

25.

Тошкент кимё-технология институтининг Шахрисабз филиали

гандбол

26.

Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш муҳандислари институти Шахрисабз филиали

стол тенниси, шахмат

Навоий вилояти

27.

Навоий давлат педагогика институти

волейбол, баскетбол

28.

Навоий давлат кончилик институти

баскетбол, сузиш

Наманган вилояти

29.

Наманган давлат университети

волейбол, футбол, белбоғли кураш

30.

Наманган муҳандислик қурилиш институти

волейбол

31.

Наманган муҳандислик-технология институти

баскетбол

Самарқанд вилояти

32.

Самарқанд давлат университети

баскетбол, футбол

33.

Мухаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети Самарқанд филиали

шахмат, баскетбол

34.

Самарқанд давлат архитектура қурилиш институти

волейбол

35.

Самарқанд иқтисодиётва сервис институти

волейбол, стол тенниси

36.

Самарқанд ветеринария медицинаси институти

кураш, стол тенниси

37.

Самарқанд давлат чет тиллар институти

шахмат ва шашка

38.

Самарқанд давлат тиббиёт институти

мини футбол, стол тенниси

39.

Ипак йўли туризм халқаро университети

бадминтон, стол тенниси

40.

“Россия давлат жисмоний тарбия, спорт, ёшлар ва туризм университети” федерал давлат бюджети олий таълим муассасасининг Самарқанд филиали

волейбол, баскетбол

41.

Тошкент давлат иқтисодиёт университетининг Самарқанд филиали

шахмат, бадминтон

Сирдарё вилояти

42.

Гулистон давлат университети

гандбол, баскетбол, шахмат

Сурхондарё вилояти

43.

Термиз давлат университети

кураш, дзюдо, таеквондо

45.

Тошкент давлат техника университети Термиз филиали

кураш, дзюдо

46.

Тошкент давлат аграр университети Темиз филиали

кураш, дзюдо

47.

Тошкент давлат педагогика университети Термиз филиали

баскетбол, кураш

48.

Термиз давлат университети Денов филиали

кураш, дзюдо

49.

Тошкент тиббиёт академияси Термиз филиали

волейбол, бадминтон

Фарғона вилояти

50.

Фарғона давлат университети

белбоғликураш, мини футбол, сузиш

51.

Фарғона политехника институти

волейбол, мини футбол

52.

Қўқон давлат педагогика институти

гандбол, футбол шахмат

53.

Мухаммад ал-Хоразмий номидаги Тошкент ахборот технологиялари университети Фарғона филиали

баскетбол, стол тенниси

54.

Тошкент тиббиёт академияси Фарғона филиали

енгил атлетика, волейбол

55.

Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти Қўқон филиали

волейбол

56.

Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети Қўқон филиали

гандбол, мини футбол

57.

Латвиянинг Ахборот тизимлари менежменти Олий мактабининг Фарғона шахридаги филиали.

бадинтон, шахмат

Тошкент вилояти

56.

Тошкент давлат аграр университети

кураш, сузиш, таэквондо

57.

Тошкент вилояти Чирчиқ давлат педагогика институти

гандбол, волейбол, кураш

58.

Тошкент давлат техника университети Олмалиқ филиали

мини-футбол, стол тенниси

59.

Ўзбекистон давлат жисмоний тарбия ва спорт университети

футбол, сузиш, волейбол, гандбол, баскетбол, бадминтон.

60.

Миллий технологик тадқиқотлар университети “МИСИС”нинг Олмалиқ шаҳридаги филиали

мини-футбол, шахмат.

Хоразм вилояти

61.

Урганч давлат университети

дзюдо, кураш

62.

Тошкент ахборот технологиялари университети Урганч филиали

шахмат, баскетбол

63.

Тошкент тиббиёт академияси Урганч филиали

шахмат

Тошкент шаҳри

64.

Тошкент ахборот технологиялар университети

мини футбол, баскетбол

65.

Мирзо Улуғбек номидаги Ўзбекистон Миллий университети

таэквонда, футбол, гандбол

66.

Ислом Каримов номидаги Тошкент давлат техника университети

сузиш, баскетбол

67.

Тошкент молия институти

сузиш, мини футбол

68.

Тошкент давлат Иқтисодиёт университети

дзюдо, кураш

69.

Тошкент темир йўл транспорти мухандислар иинститути

волейбол, футбол

70.

Тошкент тўқимачилик ва енгил саноат институти

таэквонда, баскетбол

71.

Жаҳон иқтисодиёт ва дипломатия университети

сузиш, стол тенниси

72.

М.В.Ломоносов номидаги Москва давлат университетининг Тошкент филиали

баскетбол

73.

К.Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институти

волейбол, стол тенниси

74.

Ўзбекистон давлат санъат ва маданияти нститути

сузиш, волейбол

75.

Ўзбекистон давлат жахон тиллари университети

волейбол, дзюдо

76.

И.М.Губкин номидаги Россия давлат нефть ва газ университетининг Тошкент шаҳридаги филиали

баскетбол, стол тенниси

77.

Г.В.Плеханов номидаги Россия иқтисодиёт университетининг Тошкент шаҳридаги филиали

шахмат,мини-футбол,  футбол

78.

Тошкент автомобил йўлларини лойиҳалаш, қурилиш ва эксплуатация институти

шахмат, стол тенниси

79.

Тошкент архитектура-қурилиш институти

шахмат, футбол

80.

Тошкент шаҳридаги Инха университети

шахмат, баскетбол

81.

Тошкент давлат шарқшунослик институти

шахмат, стол тенниси

82.

Тошкент давлат юридик университети

шахмат, стол тенниси

83.

Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университети

футбол, волейбол, кураш

84.

Тошкент фармацевтика институти

мини-футбол

85.

Тошкент ирригация ва қишлоқ хўжалигини механизациялаш мухандислари институти

футбол, стол тенниси

86.

Ўзбекистон халқаро ислом академияси

шахмат ва шашка

87.

Тошкент кимё-технология институти

стол тенниси, баскетбол

88.

Тошкент педиатрия тиббиёт институти

волейбол, баскетбол

89.

Тошкент шаҳридаги Сингапур Менежментни ривожлантириш институти

мини футбол, стол тенниси

90.

Тошкент шаҳридаги Турин политехника университети

мини футбол, сузиш

91.

Тошкент шаҳридаги Халқаро Вестминстер Университети

баскетбол, стол тенниси

92.

Тошкент тиббиёт академияси

енгил атлетика, футбол

93.

Тошкент давлат стоматология институти

баскетбол, волейбол

94.

Алишер Навоий номидаги Тошкент давлат ўзбек тили ва адабиёти университети

шахмат ва шашка, стол тенниси

95.

Ўзбекистон журналистика ва оммавий коммуникациялар университети

шахмат, шашка, стол тенниси

96.

Ўзбекистон Давлат консерваторияси

стол тенниси, шашка

97.

Тошкент шаҳридаги “ММФИ” Миллий тадқиқот ядро университети филиали

бадминтон

98.

Тошкент шаҳридаги пучонг университети

мини-футбол

99.

Тошкент шаҳридаги Аджу университети

стол тенниси

100.

Тошкент шаҳридаги Амити университети

шахмат

101.

Тошкент давлат юридик университетининг ихтисослаштирилган филиали

баскетбол

102.

“АКФА” университети

теннис

103.

Тошкент шаҳридаги Вебстер университетининг таълим дастурларини амалга ошириш маркази

шахмат

 

104.

“МЕИ” Миллий тадқиқот университети” Федарал давлат бюджети олий таълим муассасининг Тошкент филиали.

мини-футбол

105.

“Д.И.Меделеев номидаги Россия кимё-технология университети” федерал давлат бюджети олий таълим муассасининг Тошкент филиали

бадминтон

106.

“Россия Федерацияси Ташқи ишлар вазирлигининг Москва давлат халқаро муносабатлар институти (университети)” Федерал давлат автоном олий таълим муассасининг Тошкент шаҳридаги филиали

волейбол

 

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил “___” ________даги ___ - сон қарорига

4-ИЛОВА

 

 

Спорт турлари бўйича спортчиларни саралаш
(селекция) ва тайёрлаш методологияси

 

1-боб. Умумий қоидалар

 

1. Мазкур Методология спорт турлари бўйича спортчиларни саралаб олиш (селекция қилиш) ва тайёрлашнинг методологик фаолияти тартибини белгилайди.

2. Мазкур Методологияда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

спорт танлови – бу педагогик, психологик, ижтимоий ва тиббий-биологик усулларни ўз ичига олган ташкилий-услубий тадбирлар тизими сифатида тушунилади, бунинг асосида ёш тоифасига қараб ўзига
хос хусусиятларидан келиб чиқиб, маълум бир спорт тури ёки турларини ихтисослаштиришни аниқлайди;

спорт йўналиши – бу ёш спортчининг муайян спорт турида ихтисослашув йўналишини белгилаш имконини берувчи ташкилий-услубий тадбирлар тизими;

терма жамоаларга номзодларни танлаш – спортда саралаш (селекция) тизмини такомиллаштиришнинг турли босқичларида энг яхши спортчиларни танлашни назарда тутувчи тадбирлар мажмуидир;

терма жамоаларни жамлаш – номзодларни танлаш ва Республика, халқаро мусобақаларда иштирок этиш;

тренер-селекционер – терма жамоага иқтидорли спортчиларни танлаш учун масъул бўлган тажрибали мутахассис.

 

2-боб. Саралаш ва тайёрлаш методологияси

амалга оширилиши

 

3. Саралаш ва тайёрлаш методологияси қуйидаги мустақил танлов турларидан иборат:

спорт йўналиши;

терма жамоаларга номзодларни танлаш;

терма жамоаларни жамлаш.

4. Саралаш ва тайёрлаш методологияси қуйидагича амалга оширилади:

идеал (чемпионнинг модели) аниқланади;

спорт ютуқларининг ўсиш суръатлари прогноз қилинади;

ташкилий ва услубий масалалар ҳал этилади (таснифлаш стандартлари ишлаб чиқилади, синов меъёрлари ёки тест, кузатиш, суҳбатдан ўтказилади).

5. Спортчиларни танлашнинг илмий асослари, ишончли ва объектив тестлардан иборатдир, бу эса эришилиши мумкин бўлган спорт ютуқларини тахмин қилиш имконини беради.

6. Спортчининг ўсиш динамикасини аниқлаш кўрсаткичлари асосан мусобақа даврида аниқланади.

Бунда биринчи навбатда:

педагогик кўрсаткичлар – бу ёши, ирси, жисмоний тайёргарлиги,
тез ривожланиши ва қисқа давр ичида жисмоний тикланиш қобилиятлари;

психологик кўрсаткичлар – бу ижобий характерли фазилатлар, мотивация, етакчилик ва бепарволик, ҳиссий барқарорлик, ихтиёрий фазилатлари, спорт агрессивлиги, шахснинг фаоллашуви (хотира, эътибор, фикрлаш, ахборотни қайта ишлаш тезлиги), сенсомоторика, темперамент, индивидуал фаолият услуби;

тиббий-биологик кўрсаткичлар – бу соғлиқ, анатомик хусусиятлар, нафас олиш, қон айланиши, эндокрин ҳолати аниқланади.

7. Танлов жараёни қуйидаги босқичларга бўлинади:

болалар ва ўсмирларни дастлабки (бирламчи) танлаш;

танланган спорт тури бўйича ихтисослашиш талабларига жалб қилинган контингентни талаб даражасида чуқур текшириш (иккиламчи танлов босқичи);

спортга йўналтириш;

терма жамоаларга саралаш.

8. Дастлабки танлашда болалар ва ўсмирларнинг спорт билан шуғулланишга яроқлилигини аниқлаш, уларнинг қобилиятларини аниқлаш ва харакат фаолиятининг даражасини баҳолаш аниқланади.

9. Иккиламчи танловда болаларнинг маълум бир спорт туридан бошланғич меъёри синовларни талаблари текширилади. Спортчининг махсус фазилатлари, унинг тайёргарлиги, спорт билан шуғулланиш даражаси, танланган спорт турини такомиллаштириш учун яроқлилигини аниқлаш имконини беради.

10. Спортга йўналтиришда маълум бир спорт туридаги фаолиятида намоён бўладиган қобилиятлар шаклланади, бунинг асосида асосий хамда захира таркибга терма жамоаларга номзодлар (мусобақа даврида) танлаб олинади. 

11.Терма жамоага саралашда маълум бир спорт туридан спорт қобилиятлари профессионал даражада ривожланади, спортчиларнинг маҳорат даражаси баҳоланади.

12. Спортда муайян ютуқларга эришган малакали спортчилар орасидан истиқболи спортчиларни саралаб олишнинг замонавий тизимига қуйидагилар киради:

шуғулланадиган спорт турида техник натижалар ва унинг сўнгги йилларда эришган ютуқлари динамикаси;

ёш тоифаси, антропометрик маълумотлар ва саломатлик (маълум
бир спортга мойиллиги
);

спорт машқларининг энг муҳим босқичлари ва элементларини бажаришда техник хатоларни аниқлаш даражаси;

узоқ муддатли махсус жисмоний тайёргалик сифатларнинг ривожланиш даражаси;

машғулотлар даврида жисмоний юкламаларга руҳий чидамлик сифатларини ривожланганлиги;

танланган спорт турида қатъиятлик мавжудлиги.

13. Юқори тоифали спортчиларни тайёрлаш ва тарбиялаш кўп йиллик мураккаб жараён бўлиб, спортчиларнинг сифати бир қатор омиллар билан белгиланади. Бундай омиллардан бири иқтидорли спортчиларни танлашда тўғри танланган спорт йўналишидир.

 

3-боб. Спорт танловини амалга оширилиши

 

14. Спорт танловида боланинг спорт фаолияти (спорт тури)га юқори даражада мослашувини (истеъдодини) аниқлаш имконини беради ва узоқ муддатли, кўп босқичли жараёнда ҳар бир тайёргарлик босқичи бўйича спортчининг турли тадқиқот усулларидан (педагогик, тиббий-биологик, психологик, ижтимоий ва бошқалар) фойдаланилган ҳолда тизимли амалга оширилади. Спорт танлови болаликда шаклланади ва мамлакат терма жамоаларида тугатилади.

15. Спорт танлови қуйидаги босқичларда амалга оширилади:

а) танловнинг биринчи босқичида асосан 6-10 ёшдаги бўлган умумтаълим мактаб ўқувчиларидан иборат бўлган контингентдан аниқланади. Жисмоний тарбия дарсларида спортнинг бир ёки бир нечта спорт туридан мойиллиги бор бўлган ўқувчилар орасидан танлаб олинади. Аниқланган иқтидорли ўқувчилар билан умумий ўрта таълим муассасаларининг дарс машғулотларига салбий таъсир қилмаган ҳолда спорт тўгараклари олиб борилади. Ушбу ўқувчилардан иборат бўлган жамоа умумий ўрта таълим муассасаларининг электрон тизимига киритилади. Бунда ушбу тизимдаги бўлажак спортчини кўрсатгичлари мактаб рахбарияти ҳамда жисмоний тарбия ўқитувчилари томонидан мунтазам равишда янгилаб борилади. Ушбу электрон тизим орқали болалар-ўсмирлар спорт мактабининг селекционер тренери томонидан болалар-ўсмирлар спорт мактабига ўқувчилар йўналтирилади. Бу жараён саралаш (селекция) тизимини биринчи босқичидир. Танлаб олинган ўқувчилар болалар-ўсмирлар спорт мактабларида бошланғич тайёргарлик гуруҳида машғулотларни олиб боришади. Бошланғич тайёргарлик гуруҳига жисмоний тарбия ўқитувчисини тавсияси, тиббий кўрик маълумотлари, антропометрик ўлчовлар бўлажак спортчини баҳоланиши мезони ҳисобланади. Шунинг учун, ушбу танлов босқичида олинган маълумотлар тахминий кўрсатгичлар сифатида ишлатилиши лозим.

Мазкур методологиянинг 1 ва 2-иловаларига мувофиқ
ёш спортчиларнинг спортнинг бир неча турлари бўйича шуғулланишлари учун талаб этиладиган кўрсаткичлар ва жисмоний тайёргарликни баҳолашнинг стандартлари асосида амалга оширилади.

б) танловнинг иккинчи босқичида болалар-ўсмирлар спорт мактаблари шуғулланувчилари ўртасида вилоят миқёсида мусобақалар ўтказилиб, спорт турлари бўйича ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактабларининг селекция бўйича тренери ҳамда спорт федерация (уюшма)ларининг мутахассислари томонидан иқтидорли спортчилар аниқланади ва улар ихтисослаштирилган болалар-ўсмирлар спорт мактабларига ҳамда ихтисослаштирилган олимпия захиралари
мактаб-интернатларига йўналтирилади. Бир вақтнинг ўзида вилоят миқёсида ўтказилган мусобақалар ғолибларидан иборат бўлган спорт турлари бўйича вилоят терма жамоаларининг асосий ва захира таркиби шакллантирилади.

в) танловнинг учинчи босқичида иқтидорли шаклланган терма жамоа (маълум бир спорт туридан) Республика мусобақаларида иштирок этади. Мусобақа даврида миллий терма жамоа бош тренери, катта тренерлари томонидан иқтидорди спортчини танлаш йўли билан миллий терма жамоа сафига таклиф этилади.

 

Бунда асосан:

спортчини физиологик, жисмоний имкониятлари, жисмоний сифатлари махсус тиббий марказ орқали текширилган ҳолда
ўқув-машғулотлар йиғинига таклиф этилади;

даслабки текширув даврида спортчида аниқланган камчиликлар, яъни антропометрик кўрсатгичларида маълум бир мушакни ривожланмаганлиги оқибатида етарли даражада машқларни бажарилмаётганлиги сабабли камчиликлар аниқланади. Ушбу камчиликларни бартараф этиш мақсадида миллий терма жамоа бош тренери, катта тренери (маълум бир спорт туридан) томонидан маҳсус машқлардан иборат бўлган дастур ишлаб чиқилади;

ўқув-машғулот йиғинларида спортчини асосан қобилияти, спорт маҳорати, жисмоний тайёргарлиги сифати аниқланади ва шунга кўра миллий терма жамоа сафига киртилади.

г) танловнинг тўртинчи босқичида танлаб олинган спортчи шаклланаётган профессионал даражадаги спортчи ҳисобланади.

Бунда биринчи навбатда миллий терма жамоа аъзоси сифатида мамлакатимизни халқаро ареналарда муносиб ҳимоя қилиши, спортчига керакли шарт-шароитлар яратиш, узлуксиз тарзда машғулотларни ҳамда ўқув-машғулот йиғинларини ташкил этиш назоратга олинади.

 

4-боб. Якуний қоида

 

16. Ушбу методология талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар амалдаги қонун ҳужжатларига мувофиқ жавобгар бўлади.

 

 

Спорт турлари бўйича

 спортчиларни саралаш (селекция)

ва тайёрлаш методологиясига

1-илова

 

Ёш спортчиларнинг спортнинг бир неча турларидан шуғулланиш учун талаб этиладиган

КЎРСАТКИЧЛАР

 

Спорт тури

Спортчига талаб эьтиладиган кўрсаткичлар

Талаб этилади

Иккиламчи кўрсаткичлар

Қўшимча

Баскетбол, волейбол

Бўй баландлиги, эпчиллик (эгилувчанлик ҳаракатлари)

Тезлик, чидамлилик, сакраш қобилияти

Эгилувчанлик, қўл кучи ва жисмоний куч

Бокс

Тезлик, эпчиллик (егилувчан ҳамда аниқ ҳаракатлар)

Қўл кучи, жисмоний куч, чидамлик, бўй ва оғирлик кўрсаткичлари

Эгилувчанлик, оёқ кучи

Кураш

Эпчиллик, (егилувчан ҳамда аниқ ҳаракатлар)

Қўл кучи, жисмоний куч, чидамлилик, бўй ва оғирлик кўрсаткичлари, тезлик

Эгилувчанлик

Сувга сакраш, конкида фигурали учиш

Эпчиллик, (егилувчанлик ва аниқ ҳаракатлар) бўй ва оғирлик кўрсаткичлари

Жисмоний куч, эпчиллик

Чидамлилик, тезлик

Эшкак эшиш

Бўй баландлиги, қўл ва оёқ узунлиги, чидамлилик, эпчилилик

Жисмоний куч, қўл ва оёқ кучи

Тезлик, эпчилилик

Қишки спорт турлари, енгил атлетика

Чидамлик, оёқ кучи, бўй ва оғирлик кўрсатгичлари

Эпчиллик, жисмоний куч, тезлик

Эгилувчанлик, қўл кучи

Сузиш спорт турлари

Чидамлик, эгилувчанлик (елка ва оёқ мушакларни ривожланганлиги) эпчилилик (ҳаракат координацияси), “сувни сезиш” ҳусусияти

Бўй баландлиги, куч, бўй ва оғирлик кўрсатгичлари

Тезлик

Камондан ҳамда бошқа ўқ отиш спорт турлари

Эпчиллик, (ҳаракатни координацияси)

Чидамлик

Куч, эгилувчанлик, тезлик

Қиличбозлик

Эпчиллик, (эгилувчанлик ҳамда ҳаракатлар аниқлиги) тезлик

Бўй баландлиги, оёқ кучи, чидамлилик

Эгилувчанлик

 

Спорт турлари бўйича

 спортчиларни саралаш (селекция)

ва тайёрлаш методологиясига

2-илова

 

Жисмоний тайёргарликни баҳолашнинг тахминий стандартлари

 

порт тури

Жисмоний сифатларни ва морфофункционал қўрсаткичларни баҳолаш

Мушакдаги куч

Чидамлилик

Тана тузилиши

Эгилувчанлик

Кординация

Тезлик

Вестибуляр сифати

Сувга сакраш

1

1

3

3

3

1

3

Сузиш:

Қисқа масофага

Узоқ масофага

2

2

3

3

3

2

2

 

2

2

2

2

2

1

2

Қисқа масофага югуриш

2

1

3

1

1

3

1

Бокс

3

3

1

1

2

3

1

Дзюдо, кураш спорт турлари

3

3

2

2

3

3

2

Қиличбозлик

2

3

1

2

3

3

2

Спорт гимнастикаси

3

2

3

3

3

1

1

Стол тенниси

1

2

1

1

2

2

1

Гандбол

2

3

2

2

3

3

2

Футбол

2

3

2

2

3

3

2

 

 

Шартли белгилар: 1-кичик таъсир, 2-ўртача таъсир, 3-юқори таъсир

Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил “___” ________даги ___ - сон қарорига

5-ИЛОВА

 

Спортчиларни саралаш (селекция) ишларини амалга ошириш

бўйича раҳбар-ходимлар ва масъулларнинг функционал
вазифалари тўғрисида намунавий

ЙЎРИҚНОМА

 

1-боб.Умумий қоидалар

 

Мазкур йўриқнома Ўзбекистон Республикасининг “Жисмоний тарбия ва спорт тўғрисида”ги қонунига мувофиқ масъул ходимларга жисмоний тарбия ва спортни ривожлантириш ва спортчиларни саралаш (селекция)
ва тайёрлаш ҳамда Ўзбекистон спортчиларини Олимпия ўйинларида, жаҳон ва Осиё чемпионатларида ва бошқа халқаро мусобақларида муваффақиятли иштирок этишини таъминлаш бўйича амалга оширилиши лозим бўлган долзарб вазифаларини ҳамда саралаш (селекция) ишларини амалга ошириш бўйича раҳбар-ходимлар ва маъсулларнинг функционал вазифаларини белгилайди.

 

2-боб.Маҳаллий давлат ҳокимияти органларининг

функционал вазифалари

 

1. Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари ҳудудларда жисмоний тарбия ва спорт соҳасини ривожлантириш, уларга маънавий ҳамда молиявий кўмак кўрсатувчи, жисмоний тарбия ва спортни ривожлантириш ва юксалтириш йўлларида барча мақсадларни бирлаштирувчи орган ҳисобланади.

2. Аҳолининг кенг қатламларини спорт билан шуғулланишга
ва соғлом турмуш тарзини юритишга шарт-шароитлар яратиш, жисмоний тарбия ва спорт иншоотларининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш
ва бюджетдан маблағ билан таъминлашнинг самарадорлигини оширади.

3. Спорт турлари бўйича федерация (уюшма)лар, маҳаллий ижро этувчи ҳокимият органларининг мазкур йўналишдаги вазифалари, функциялари ва ваколатларини аниқ белгилаб беради.

4. Жисмоний тарбия ва спорт соғломлаштириш муассасалари
ва иншоотларини бошқариш тизимига замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг жорий этади, шаффоф ва самарали жамоатчилик назоратини ўрнатади.

5. Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини
ўзи бошқариш органлари, таълим муассасалари, жамоат ташкилотлари билан биргаликда аҳоли, айниқса, ёшлар ўртасида жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишни оммалаштириш борасида кенг кўламли ишларни амалга оширади.

6. Жисмоний тарбия ва спорт соҳасида фаолият кўрсатишнинг жозибадорлигини ошириш мақсадида тренерларнинг меҳнатига ҳақ тўлаш, моддий рағбатлантириш ва ижтимоий ҳимоя қилиш даражасини
босқичма-босқич ошириб боради.

7. Оммавий спортни, шу жумладан спортнинг олимпия ва ноолимпия турларини ривожлантиришни рағбатлантириш ва қўллаб-қувватлайди.

8. Жойларда ёшлар орасидан иқтидорли спортчиларни танлаб олиш (селекция)нинг самарали ва шаффоф тизимини жорий этади.

9. Спорт турлари бўйича республика федерациялари (уюшмалар) билан биргаликда туман (шаҳар) ҳамда олий таълим муассасаларини ихтисослаштириш, шуғулланувчилар учун зарур шароит яратиш, эришилган натижалар, шунингдек, аҳолининг “Жисмоний тайёргарлик даражаси” спорт синовларини ўтказилиши, ёшларни жисмонан бақувват, баркамол ва соғлом бўлишига, уларнинг спорт билан чиниқишига, жисмоний тарбия ва спортни кундалик турмуш тарзига айлантириш бўйича олиб борилаётган самарадорлигини ҳар чоракда муҳокама этиб боради.

10. Жисмоний тарбия ва спорт соҳасидаги давлат дастурларини ҳамда мақсадли дастурларни ишлаб чиқиш ва амалга оширишда иштирок этади.

11. Жисмоний тарбия ва спорт соҳасидаги ҳудудий дастурларни ишлаб чиқади, тасдиқлайди ҳамда амалга оширади.

12. Жисмоний тарбия ва спорт соҳасидаги норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни ишлаб чиқади ҳамда амалга оширишда иштирок этади.

13. Спорт клублари ва мактаблари, спорт-таълим муассасалари,
шу жумладан ихтисослаштирилган спорт-таълим муассасалари,
спорт-соғломлаштириш оромгоҳлари, тиббий-жисмоний тарбия диспансерларининг моддий техник базасини ривожлантиради ва уларга шарт-шароитлар яратади.

14. Жисмоний тарбия ва спорт соҳасидаги тадбирлар, олимпия
ва миллий спорт турлари бўйича спорт мусобақаларини ва ўқув-машғулот йиғинларини ўтказиш учун маҳаллий бюджетдан молиялаштирилишини таъминлайди.

15. Спорт турлари бўйича Қорақалпоғистон Республикаси, Тошкент шаҳар, вилоятлар терма жамоаларига, шунингдек Ўзбекистон миллий терма жамоаларига ва спортчиларни етиштириб беришда жонбозлик кўрсатган раҳбар-ходимларни рағбатлантиради.

16. Нуфузли спорт мусобақаларида ғолибликни қўлга киритган спортчиларни моддий рағбатлантиради.

 

3-боб. Қорақалпоғистон Республикаси Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар жисмоний тарбия
ва спорт бошқармалари ва туман (шаҳар) бўлимларининг
функционал вазифалари

 

17. Таълим муассасалари таклифлари асосида ҳудудларнинг ўзига
хос хусусиятлари, аҳолининг қизиқиши ва хоҳиш-истакларидан келиб чиқиб, ҳар бир туман (шаҳар) ҳамда олий таълим муассасаларини маълум бир спорт турига ихтисослаштириш, уларни спорт турлари бўйича федерациялар (уюшмалар) томонидан методик таъминлаш ва спорт инфратузилмасини ривожлантиради.

18. Барча спорт турлари бўйича ҳудудий чемпионатлар даражаси
ва сифатини ошириш, ҳудудий мусобақалар ташкил этиш, носоғлом спорт рақобатига ва тақиқланган препаратлар ишлатилишига қарши тизимли чоралар кўришни ташкил этиш.

19. Жисмоний тарбия-соғломлаштириш ҳамда спорт ташкилотларини, таълим ва спорт-таълим муассасаларини юқори малакали тренерлар ва бошқа спорт мутахассислари билан таъминлайди.

20. Зарур ташкилий-ҳуқуқий ва техник-иқтисодий шароитларни яратиш йўли билан жисмоний тарбия ва спорт соҳасида нодавлат хизматларни кўрсатишга оид фаолият билан шуғулланувчи юридик шахслар (кейинги ўринларда - нодавлат жисмоний тарбия ва спорт турлари билан шуғулланувчи ташкилотлар деб аталади) тармоғини янада ривожлантириш, ушбу соҳага давлат-хусусий шерикликнинг турли шаклларини самарали жорий этади.

21. Ёшлар таълим-тарбияси учун қўшимча шароитлар яратишга қаратилган комплекс чора-тадбирларни амалиётга татбиқ этади.

22. Спортчиларни республика ва халқаро миқёсида ўтказиладиган нуфузли спорт мусобақалари ва спорт тадбирларида иштирокини таъминлайди.

23. Спорт турлари бўйича федерация (уюшма)ларнинг фаолиятини мувофиқлаштиб боради ва ҳамкорликда иш олиб боради.

24. Жисмоний тарбия-спорт ташкилотлари томонидан моддий-техника ва ахборот ресурсларидан, шунингдек илмий-тадқиқотга оид ва техник ишланмалар ҳамда технологиялардан фойдаланиш учун шарт-шароитлар яратади.

25. Спорт турлари бўйича федерация (уюшма)лар билан ҳамкорликда
ўқув-машғулот йиғинларини ташкил этади ва ўтказади, спорт мусобақаси низомлари, қоидалари ҳамда регламентларни тайёрланишини назорат қилади.

26. Спорт тайёргарлиги бўйича янги базалар ва марказларда,
спорт-таълим муассасаларида, шу жумладан ихтисослаштирилган
спорт-таълим муассасаларида, шунингдек спорт иншоотларида доимий равишда спорт тадбирларини ўтказилиши ҳамда тадбирлар жараёнида иқтидорли спортчиларни саралаш (селекция) ишларини амалга ошириш натижасида спорт турлари бўйича терма жамоаларга спортчиларни етказиб беришни таъминлайди.

27. Жисмоний тарбия ва спорт воситаларидан аҳолининг, шу жумладан аёллар ва ёшларнинг, шунингдек ногиронларнинг соғлиғини мустаҳкамлаш мақсадида фойдаланиш учун шарт-шароитлар яратади.

28. Ногиронларнинг ва жисмоний имкониятлари чекланган бошқа шахсларнинг паралимпия ҳамда сурдалимпия ўйинларида, ногиронлар ўртасидаги махсус олимпиадалар ва бошқа спорт тадбирларида иштирок этишини ривожлантириш ҳамда таъминлашга кўмаклашиш.

29. Жисмоний тарбия ва спорт ташкилотлари билан халқаро ҳамкорликни амалга оширади.

30. Иқтидорли спортчиларни саралаб олиниши ва миллий терма жамоаларга етказиб берилаётган спортчилар мониторингини олиб боради
ва бошқарманинг кенгайтирилган йиғилишларида мазкур масалани муҳокама қилиб боради.

 

4-боб. Спорт турлари бўйича федерация (уюшмаси)ларининг
функционал вазифалари

 

31. Спортнинг тегишли тури бўйича Ўзбекистон Республикасининг
ва ҳудудий спорт терма жамоалари аъзоларини тайёрлаш учун ташкил этилган ва давлат рўйхатидан ўтказилган нодавлат нотижорат ташкилоти хисобланади.

32. Миллий ва ҳудудий терма жамоалар таркибига иқтидорли спортчиларни саралаш (селекция) ишларини амалга оширишда
ва спортчиларни катта спортда муваффақиятга эришишлари йўлида спорт турлари бўйича бош тренер - селекционерлар билан амалга оширади.

33. Спорт турлари бўйича федерация (уюшма)лар вам унинг ҳудудий бўлимлари ўзларининг фаолиятларини Жисмоний тарбия ва спорт вазирлиги ва Миллий олимпия қўмитасининг асосий мақсадаларидан келиб чиққан ҳолда амалга оширади.

34. Ўзбекистон Республикасида жисмоний тарбия ва спортни
ҳар томонлама ривожлантиришда жонбозлик кўрсатади.

35. Спортчиларни тайёрлаш тизимини такомиллаштириш, Ўзбекистон миллий терма жамоаларини Олимпия ўйинларида, жахон ва Осиё чемпионатларида ва бошқа халқаро мусобақларида муваффақиятли иштирок этишини таъминлайди.

36. Республика ҳудудида спорт турлари бўйича спорт мусобақалари
ва ўқув-машғулот йиғинларини доимий равишда шоффофлик тамойиллари асосида ўтказиб боради.

37. Хорижий спортчи, тренер ва бошқа мутахассисларни олимпия тайёрлаш марказлари, спорт федерация (ассоциация)лари ва бошқа спорт ташкилотларнинг ўқув-машғулот жараёнларига кенг жалб қилишни таъминлайди.

 

5-боб. Спорт турлари бўйича ихтисослаштирилган
болалар-ўсмирлар спорт мактабининг селекционер тренерининг
функционал вазифалари

 

38. Терма жамоалар бош тренерлари билан келишган ҳолда Ўзбекистон миллий терма жамоалари ва уларнинг захираси таркибига жисмонан соғлом, иқтидорли, маҳорати юқори бўлган, истиқболли ёшларни саралаш ва бутлаш вазифаларини амалга оширади.

39. Спорт турлари бўйича федерация (уюшма)лари билан ҳамкорликда халқаро ўқув-машғулот йиғинларини ташкил этади ва ўтказади, мусобақа низомлари, қоидалари ҳамда регламентини тайёрлашда бевосита иштирок этади.

40. Миллий терма жамоалари билан замон талаблари асосида спорт машғулотлари, ўқув-машғулот йиғинлари ва мусобақалар ўтказишга кўмаклашади.

41. Доимий равишда иқтидорли спортчиларни миллий терма жамоалар ва уларнинг захирасига танлаб олиш билан боғлиқ ишларни амалга оширади ҳамда Республика, вилоят чемпионатлари, биринчиликлари ва бошқа мусобақаларда иштирок этади.

42. Танлаб олинган спортчиларни мунтазам маҳоратларини ошириб боришларини назорат қилади ва таҳлил асосида катта тренерларга тавсиялар бериб, селекция ишларини методик жиҳатдан асосланган тарзда олиб боради.

43. Селекция бўйича тренер ўз вазифасини замонавий, спорт
фан ютуқларига таянган ҳолда олиб борилишини таъминлайди ва доимий изланишда бўлади.

44. Спортчиларни тиббий назоратдан ўтказилишида бевосита иштирок этади.

45. Бутунжоҳон антидопинг агентлигининг (ВАДА) халқаро стандарт тестларига риоя этади.

 

6-боб. Спорт мактаби селекция бўйича тренерининг
функционал вазифалари

 

46. Спорт турлари бўйича умумтаълим мактабларида, спорт мактабларида бошланғич тайёргарлик босқичидан ўтган ўқувчилар орасидан танлаб олиш асосида спорт мактабларига спортчи-ўқувчиларни қабул қилишда иштирок этади.

47. Улар билан ўқув-спорт машғулотларини ва тарбиявий ишларни амалга оширади.

48. Спортчи-ўқувчиларнинг спорт маҳоратини ошириб бориш мақсадида истиқболли ёш иқтидорли спортчиларни танлаш ва саралаш ишларини олиб боради.

49. Доимий равишда иқтидорли спортчиларни спорт мактаб терма жамоаси ва уларнинг захирасига танлаб олиш билан боғлиқ ишларни амалга оширади ҳамда ҳудудий (вилоят, туман, шаҳар) чемпионатлари, биринчиликлари ва бошқа мусобақаларда иштирок этади.

50. Танлаб олинган спортчи-ўқувчиларни мунтазам маҳоратларини ошириб боришларини назорат қилади ва таҳлил асосида тренерларга тавсиялар бериб, селекция ишларини методик жиҳатдан асосланган тарзда олиб боради.

51. Спортчи-ўқувчиларнинг жисмоний, назарий техник-тактик, маънавий-иродовий ва спорт тайёргарликларини ўсиб боришини таъминлайди.

52. Ўқув-спорт машғулотлари жараёнида спортчи-ўқувчиларнинг соғлиғини сақлаш ва мустаҳкамлаш ишларини олиб боради.

53. Спортчиларнинг ҳар хил допинг воситаларини истемол қилиш ҳолатларини олдини олган ҳолда спорт машғулотлари жараёнининг хавфсизлигини таъминлайди.

54. Ўқувчи-спортчиларни назорат-меъёрий синовлардан ўтказишни спорт турлари тренерлари билан бирга олиб боради.

55. Ўтказилган назорат-меъёрий синовлари натижаларига кўра, спорт мактабидан четлаштирилган ўқувчиларнинг ўрнига истиқболли
ёш иқтидорли спортчиларни танлаш ва саралаш ишларини амалга оширади.

56. Спортчи-ўқувчиларнинг спорт тайёргарлиги бўйича йиллик
ва кундалик режаларини ишлаб чиқади, тизимли ҳисобга олиш, таҳлил
ва иш фаолиятини натижаларини умумлаштириш ишларини олиб боради.

 

7-боб.Спорт таълим муассасаларининг тренерининг
функционал вазифалари

 

57. Спорт мактабига жисмоний тарбия ва спорт билан шуғулланишни хоҳловчи ва тиббий соғлом бўлган болалар ва ўсмирларни қабул қилади.

58. Улар билан ўқув-чиниқтириш ва тарбиявий ишлар олиб боради, келажакда спорт соҳасида яхши истиқболга эга бўлиши мумкин бўлган болалар ва ўсмирларни танлаш ва уларни спортга қизиқтириш ишларини амалга оширади.

59. Ўқувчи-спортчиларни тиббий кўрикдан ва диспансер кўригидан
ўз вақтида ўтишини назорат қилади.

60. Ўқувчи-спортчиларнинг жисмоний, назарий, техник ва спорт тайёргарлигини оширишни, машғулотлар жараёнида уларнинг саломатлигини мустаҳкамлаш ва муҳофазалашни, ўқув-чиниқтириш жараёнининг хавфсизлигини таъминлайди.

61. Спорт турлари бўйича мактаб жамоасини тайёрлашнинг мажмуавий дастурларини ва жорий режаларини ишлаб чиқиш ҳамда уларнинг бажарилишини таъминлайди.

62. Ўқувчи-спортчилар учун уларнинг индивидуал хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда ўқув-машқ режаларини ишлаб чиқади.

63. Йиллик ва жорий иш режаларини ишлаб чиқади, ўз ишининг мазмуни ва натижаларини таҳлил қилиб боради ва умумлаштиради.

64. Ўз фаолиятида спорт тайёргарлиги ва ўқувчи-спортчиларни соғломлаштиришнинг самарали методларини қўллайди.

65. Санитария-гигиена талаблари, меҳнатни муҳофаза қилиш, техника ва ёнғин хавфсизлиги қоидалари талабларига риоя қилади.

 

7-боб. Якунловчи қоида

 

66. Мазкур Йўриқнома талабларини бузишда айбдор бўлган шахслар қонунчиликда белгиланган тартибда жавобгарликка тортилади

 

Umumiy takliflar

545