ID Muallif Muhokamaga chiqarish sanasi Yakunlanish sanasi Takliflar soni
10225 Министерство здравоохранения Республики Узбекистан 15/11/2019 30/11/2019 0

Muhokama yakunlandi

O'zbekiston Respublikasining qonuni
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ АЙРИМ ҚОНУН ҲУЖЖАТЛАРИГА ЎЗГАРТИШ ВА ҚЎШИМЧАЛАР КИРИТИШ ТЎҒРИСИДА
ID-10225

ЛОЙИҲА

Ўзбекистон Республикаси

ҚОНУНИ

 

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ АЙРИМ ҚОНУН ҲУЖЖАТЛАРИГА ЎЗГАРТИШ ВА ҚЎШИМЧАЛАР КИРИТИШ ТЎҒРИСИДА

 

Қонунчилик палатаси томонидан ____да қабул қилинган

 

Сенат томонидан ___да маъқулланган

 

1-модда.Ўзбекистон Республикасининг2011 йил 5 октябрдақабул қилинган «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги ЎРҚ-302-сонли  Қонунига (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2011 й., 40-сон, 413-модда;
2020й., __-сон, ___-модда) қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилсин:

1) 3-модда қуйидаги қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«3-модда. Асосий тушунчалар

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

алкоголь маҳсулоти - коньяк спирти ёки тозаланган этил спиртидан, вино материаллари ва (ёки) таркибида спирт бўлган озиқ-овқат маҳсулотидан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган, ҳажмидаги этил спиртининг улуши бир ярим фоиздан ортиқ бўлган озиқ-овқат маҳсулоти;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси - алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ фуқаролар соғлиғига, аввало, ёшлар соғлиғига, уларнинг жисмоний, маънавий ривожланишига, жамиятнинг маънавий-ахлоқий негизларига таҳдидларнинг ҳамда бошқа таҳдидларнинг олдини олишга ва уларни камайтиришга қаратилган ижтимоий, ҳуқуқий, тиббий чора-тадбирлар ҳамда бошқа чора-тадбирлар мажмуи;

алкоголга қарамлик - алкоголь маҳсулотига патологик ружу қўйиш, алкоголдан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) ҳамда ижтимоий оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик (сурункали алкоголизм);

тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш – ҳар қандай чекиладиган (тутунли) ва чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш;

тамаки чекиш - чекиладиган (тутунли) тамаки маҳсулотидан уларнинг туташи, қизишидан пайдо бўладиган аэрозоль (тутун, буғ) билан нафас олиб ютиш ёки бошқа ҳаракатларни бажариш мақсадида фойдаланиш;

тамаки маҳсулоти – тўлиқ ёки қисман тамаки ёки унинг ўрнини босувчидан нарсадан тайёрланган, шунингдек таркибида никотин бўлган ҳар кандай маҳсулот ва бундай маҳсулотни истеьмол қилиш учун мўлжалланган мосламалар, жумладан, тамакини қиздириш тизимлари, никотин етказиб бериш электрон воситалари (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ рўйхатдан ўтказилган дори воситалари бундан мустасно) ва турли усулларда истеъмол қилишга мўлжалланган ҳар қандай маҳсулот;

атрофдаги тамаки тутуни –тамаки маҳсулотини чекаётган шахс нафас олиб ютаётган, тамаки маҳсулоти чекилаётган ёки олдинроқ чекилган жойнинг атмосфера ҳавосида мавжуд тамаки тутуни (аэрозоль, буғ);

тамакини қиздириш тизими (чекиш мосламаси) – истеъмолчининг ундан нафас олиши мақсадида тамаки маҳсулотини қиздиришга мўлжалланган ҳамда аэрозоль (тутун, буғ) пайдо қиладиган электрон мослама, шу жумладан мослама билан бирга фойдаланиш учун мўлжалланган, улар алоҳида ёки бирга сотилишидан қатъи назар, ҳар қандай буюм ёки қисм;

никотин етказиб бериш электрон воситалари – никотин етказиб берувчи электрон тизимлар учун суюқликни истеъмолчи нафас олиб ютадиган аэрозоль (буғ, тутун)га айлантириб беришга мўлжалланган электрон мослама;

никотин етказиб бериш электрон тизимлари учун суюқликлар – таркибида
0,1 мг/мл ҳажмда никотин бўлган ҳар қандай суюқлик ёки никотин етказиб бериш электрон тизимларида фойдаланишга мўлжалланган никотинсиз суюқлик;

чилим – чекиш мосламаси, яъни тамаки ёки бошқа тамакисиз чекиш қоришмаларини чекиш учун мўлжалланган чекиш асбоби бўлиб (одатда ўзаро бир-бирига герметик зич туташган асосий уч қисм: шахта, сувдон ва мундштукдан иборат), унда тутун фильтрланади ва сув билан совутилади;

носвой – шимиш учун мўлжалланган бўлиб, тамаки ва бошқа тамакисиз хом ашё (жумладан ишқор, оҳак, бўр)дан тайёрланган чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулоти тури;

хона – вақтинчалик ёки доимий бўлишидан қатъи назар, битта ёки ундан ортиқ томондан ҳар қандай материалдан тайёрланган деворлар билан чекланган томли жой;

иш жойи – ходим ўз ишига боғлиқ ҳолда бўлиши ёки келиши шарт бўлган, иш берувчининг бевосита ёки билвосита назоратида турадиган жой, шу жумладан, ходим меҳнат фаолиятини амалга ошириш вақтида фойдаланадиган (йўлаклар, лифтлар, зинапоялар, ҳожатхоналар, дам олиш хоналари, турли хизмат хоналари
ва ҳ.к.) жой, шу жумладан транспорт;

тамакини реклама қилиш ёки сотувини рағбатлантириш – мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай тижорат ахбороти, тавсияси, ахборот узатиш тури ёки ҳаракати;

тамакига ҳомийлик - мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай воқеа-ҳодиса, тадбирга ҳисса қўшишнинг ҳар қандай тури;

тамакига (никотинга) қарамлик - тамаки маҳсулотига патологик ружу қўйиш, никотиндан сурункали заҳарланиш оқибатидаги психосоматик (руҳий ва жисмоний) бузилишлар билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик;

тиббий огоҳлантиришлар - алкоголь маҳсулоти идиши, тамаки маҳсулоти истеъмол ўровида (бирламчи ўров, қутиси, блок), шу жумладан тамаки қиздириш тизими, никотин етказиб бериш электрон воситаларининг (улар учун суюқликлар) истеъмол ўровида, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сотиладиган жойларда жойлаштириладиган матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвирлар кўринишидаги алкоголь ёки тамаки маҳсулотлари (никотин)ни истеъмол қилишнинг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги ахборот».

2) 7-моддада:

биринчи қисми қуйидаги бешинчи хатбошиси билан тўлдирилсин:

«тиббий огоҳлантиришларни белгиланган тартибда тасдиқлайди»;

бешинчи хатбоши олтинчи хатбоши деб ҳисоблансин.

3) 8-модданинг еттинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«тиббий огоҳлантиришларни белгиланган тартибда кўриб чиқади».

4) 2-боб қуйидаги номдаги ва мазмундаги 101-модда билан тўлдирилсин:

«101-модда. Фуқароларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмолини чеклаш, шунингдек уларнинг салбий таъсирининг олдини олиш соҳасидаги ҳуқуқ ва бурчлари

Фуқаролар:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул муҳитга эга бўлишга ҳамда соғлиғини атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан муҳофаза қилишга;

атрофдаги тамаки тутуни таъсирини бартараф этиш ва тамаки истеъмолини қисқартиришга қаратилган тадбирларнинг амалга оширилиши устидан жамоатчилик назоратини ўрнатишга;

давлат ҳокимияти органлари, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларига алкоголсиз ва тамакисиз муҳитни таъминлаш юзасидан таклифлар киритишга;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тўхтатиш ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларига қарамликни даволашга қаратилган тиббий ёрдам олишга;

ўзларининг ҳаёти ёки соғлиғига алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсирини олдини олиш бўйича қонун ҳужжатларининг бошқа фуқаролар, юридик шахслар ва (ёки) якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан бузилиши оқибатида етказилган зарар қопланишига ҳақли.

Фуқароларнинг мажбуриятлари:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсирини олдини олиш бўйича қонун ҳужжатларига риоя этиш;

болаларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилишга нисбатан салбий муносабатни шакллантириш, шунингдек уларнинг тамаки (никотин) истеъмол қилишга жалб этилишига йўл қўймасликлари ҳақида қайғуриш;

бошқа фуқароларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул муҳитга эга бўлишга ҳамда соғлиғини атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан муҳофаза қилишга бўлган ҳуқуқларини бузилишига олиб келадиган ҳаракатларни амалга оширмаслик».

5) 11-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда алкоголь маҳсулотини реализация қилиш (мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий винолар бундан мустасно) юридик шахслар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

Тамаки маҳсулоти ҳамда мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган
ва табиий виноларни реализация қилиш юридик шахслар ва савдо залига эга стационар дўкони (ларёк ва киосклар бундан мустасно) бўлган юридик шахс ташкил этмасдан якка тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланадиган шахслар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади».

6) 12-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«12-модда.Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, шу жумладан уларни истеъмол қилиш мосламаларининг ўралиши, тамғаланишига доир талаблар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ўралишига, тамғаланишига доир талаблар қонун ҳужжатларида назарда тутилган техник регламентларга мувофиқ белгиланади.

Алкоголь маҳсулотининг идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотининг истеъмол ўровида, шу жумладан тамаки қиздириш тизими, никотин етказиб бериш электрон воситаларининг (улар учун суюқликлар) истеъмол ўровида олд томони юқорисида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини ҳамда орқа томони асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотининг блокида қутилар горизонтал жойлаштирилганда чап қисмининг олд ва орқа томонлари, тамаки маҳсулоти вертикал жойлаштирилганда юқори қисмида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Чилим мундштуги ва сувдонида улар юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулоти истеъмол ўровига, шу жумладан тамакини қиздириш тизимлари ва никотин етказиб бериш электрон тизимларининг (улар учун суюқликлар) ўзи ҳамда уларнинг истеъмол ўровига туширилган ахборотда тўғридан-тўғри
ёки билвосита тарзда ушбу тамаки маҳсулоти бошқа тамаки маҳсулотидан зарарсизроқ эканлиги ҳақида тасаввур ҳосил қиладиган ҳар қандай атамалар, таърифлар, белгилар, рамзлар ва бошқа белгилашлар, шу жумладан “қатрон миқдори кам”, “енгил”, “жуда енгил”, “юмшоқ”, “экстра”, “ультра”, “нозик” каби сўзлар ёки сўз бирикмалари, тамаки маҳсулотини озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчалари) билан айнанлаштирадиган
ёки тамаки маҳсулоти озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчаси) мазасига эгалиги ҳақида тўғридан-тўғри ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган, бундай сўзлар билан умумий маъного эга бўлган сўзлар, бундай сўзларнинг чет тиллардаги аналоглари бўлмаслиги керак».

7) 13-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«13-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация
қилишга доир чеклашлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини:

йигирма ёшга тўлмаган шахсларга;

йигирма ёшга тўлмаган шахслар томонидан;

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланганда;

савдо автоматлари орқали;

Интернет тармоғи орқали;

алкоголь маҳсулоти идишида ёки тамаки маҳсулоти истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш инсон соғлиғига салбий таъсир кўрсатиши ҳақида тиббий огоҳлантириш бўлмаганда;

муклчилик шаклларидан қатъи назар спорт, таълим, тиббиёт муассасалари ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида;

улар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга, қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа талабларга мувофиқ бўлмаса;

акциз маркалари билан тамғаланмаган ҳолда (пиводан ташқари) ёки акциз маркалари қалбаки бўлганда;

уларнинг ишлаб чиқарувчисини аниқлаш имконини берадиган тарзда аниқ тамғаланмаган бўлса;

доналаб, қутисиз (ўровсиз) — тамаки маҳсулотига нисбатан;

уларни ишлаб чиқариш учун лицензияга эга бўлмаган Ўзбекистон Республикаси ишлаб чиқарувчиси томонидан ишлаб чиқарилган бўлса;

уларни етказиб бериш ҳуқуқига эга бўлмаган ёки етказиб беришни қонун ҳужжатларини бузган ҳолда амалга оширган маҳсулот етказиб берувчидан олинган бўлса, реализация қилиш мумкин эмас.

Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар, ёки одамлар бўладиганбошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотишга йўл қўйилмайди.

Чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотиш қонун ҳужжатларига мувофиқ ихтисослаштирилган объектларда амалга оширилади.

Чакана савдо ва умумий овқатланиш корхоналарининг пештахталарида, бошқа савдо ускуналарида тамаки маҳсулоти (унинг намуналари)ни қўйиш ва намойиш этишга йўл қўйилмайди.

Чакана савдо учун таклиф этиладиган тамаки маҳсулоти ҳақидаги ахборот, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ, сотувчи томонидан, сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхатини савдо залида жойлаштириш йўли билан харидорлар эътиборига етказилади, бу рўйхат оқ фонда қора рангдаги бир хил ўлчамли харфларда ёзилган, алфавит тартибида тузилган бўлиб, сотиладиган тамаки маҳсулотининг нархи ҳеч қандай график тасвирлар ва фототасвирларсиз кўрсатилади. Савдо объектида тамаки маҳсулоти харидорга унинг талабига биноан, у сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхати билан таништирилгандан кейин намойиш этилиши мумкин.

Бевосита сотув жойида тамаки маҳсулоти истеъмолчи ололмайдиган  ёпиқ жовонларда сақланади. Ёпиқ жовонлар конструктив жиҳатдан шундайишланган бўлиши керакки, уларни очганда тамаки маҳсулоти харидорларга кўринмасин.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланиши мумкин».

8) 14-модда қуйидаги мазмундаги иккинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотаётган сотувчи кўриниши йигирма ёшдан кичик кўринган харидордан унинг ёшини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатишни талаб қилиши, ҳужжат мавжуд бўлмаган тақдирда эса алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рад этиши шарт».

9) 15-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойларда уларни йигирма ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилишга йўл қўйилмаслиги ҳақидаги, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги тиббий огоҳлантириш жойлаштирилган бўлиши керак».

10) қуйидаги мазмундаги 151-модда билан тўлдирилсин:

«151-модда. Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва савдо қилишга жалб этиш

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва реализациясига жалб этиш тақиқланади».

11) 18-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«18-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийликка йўл қўймаслик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилишнинг ҳар қандай турлари, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш, шу жумладан:

ҳар қандай усулда, шу жумладан купонлар ва талонлар чиқариш йўли билан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари нархидан чегирмалар қилиш;

савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарида тамаки маҳсулотини чиқариб қўйиш ва намойиш этиш;

ушбу Қонун қабул қилинишидан олдин яратилган, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнларини намойиш этадиган аудиовизуал асарларни, шу жумладан теле- ва видеофильмларни намойиш этаётганда сўзловчи ёки намойиш ташкилотчиси бундай асарни ёки дастурни бевосита намойиш қилишни бошлашдан олдин ёки намойиш вақтида матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвирлар тарзида ёки аудиовизуал асар шаклида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ҳақида ижтимоий реклама кўрсатилишини таъминлаш;

янги яратилган аудиовизуал асарларда, шу жумладан теле- ва видеофильмларда, театр-томошаларда, радио, теле-, видеохроника дастурларида, шунингдек оммавий ижро, эфирга узатиладиган хабарларда, кабель бўйича ҳамда кўрсатилган асарлар, томошалар, дастурлардан бошқача ҳар қандай фойдаланишда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш қилиш;

аудио, визуал ва аудиовизуал воситалар: босма нашр (шу жумладан газеталар, журналлар, рисолалар, варақалар, афишалар, бланклар, баннерли реклама, плакатлар, белгилар), телевидение ва радио (шу жумладан ер устидаги ва йўлдошли), фильмлар, рақамли видеодисклар, видеоматериаллар ва компакт-дисклар, ўйинлар (компьютер ўйинлари, видеоўйинлар ёки онлайн-ўйинлар) ҳамда бошқа рақамли коммуникация платформалари (шу жумладан Интернет ва мобиль телефонлар), театр қўйиш ва ёзувда кетмайдиган бошқа постановкалар ёрдамида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақида ахборот бериш, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақидаги товар белгиларини автотранспорт воситаларига жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари
ва товар белгиларини, жумладан, кўнгилочар тадбирларни ўтказиш жойларига ва чакана савдо жойларига, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сақлаш ускуналари устига жойлаштириш, хусусан, бундай маҳсулот логотиплари ва савдо ёрлиқларига ўхшатиладиган фирма ранги ёки ранглар бирикувидан фойдаланиш;

чакана савдо жойларида тамаки маҳсулоти ёки истеъмол ўрови макетини
(шу жумладан катталаштирилган) жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари ва товар белгиларини бошқа товар турларига жойлаштириш, шунингдек бундай товарларни реализация қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари бўлмаган бошқа турдаги товарларни ишлаб чиқаришда, уларнинг улгуржи ва чакана савдосида алкоголь ва тамаки маҳсулотларидан фойдаланиш ва унга ўхшатиш;

аудиовизуал асарлар (бадиий фильмлар, телевизион кўрсатувлар, компьютер ўйинлари, мусиқали клиплар), китоблар, суратлар ва иллюстрациялар яратишда
ёки ахборот беришда фойда олиш мақсадида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, хизмати ёки савдо ёрлиғи ҳақида ахборотни қўшиш;

иштирок этиш шарти алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сотиб олиш бўлган тадбирларни (шу жумладан лотереялар, танловлар, ўйинларни) ташкил қилиш
ва ўтказиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олганлик учун совғалар ёки чегирмали маҳсулотлар (калитлар учун халқачалар, футболкалар, бейсбол каскалари, ўтолдиргичлар ва бошқалар) тақдим этиш;

аҳолига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини бепул тарқатиш, шу жумладан совға тариқасида;

бозорга рағбатлантириш асосида чиқариш ёки содиқлик учун тақдирлаш тизимлари, хусусан тўлов учун купонларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олиш билан бирга ёки алоҳида бериш;

мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишга ва (ёки) алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга тўғридан-тўғри ёки билвосита истак ҳосил қилиш бўлган маданий, жисмоний, спортга оид ва бошқа оммавий тадбирларни (шу жумладан тамаки маҳсулотлари мукофот сифатида бериладиган оммавий тадбирларни), шу жумладан алкоголь
ва тамаки маҳсулотлари ёки ишлаб чиқарувчиларнинг фирма номлари билан боғлиқ мусобақаларни, улар алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишни талаб қиладими йўқ-ми, бундан қатъи назар, ташкил қилиш ва ўтказиш;

чакана сотувчиларни маҳсулотни пасайтирилган нархларда сотишни рағбатлантириш ёки қизиқтириш учун уларни тўғридан-тўғри тўловларга ёки бошқа тўлов турларига тўғридан-тўғри йўналтириш, шу жумладан чакана сотувчиларни рағбатлантириш дастурларини ишлаб чиқиш, уларни муайян сотувлар ҳажмига эришганлик учун рағбатлантириш;

чакана савдо шохобчасида, бирорта жойда ёки қандайдир тадбир ўтказилаётганда фақат конкрет маҳсулотни ёки конкрет ишлаб чиқарувчи маҳсулотини сотиш
ёки маҳсулотнинг осон кўринадиган қилиб тасвирлаш эвазига тўлов ёки бошқа афзалликларни бериш;

ўқув муассасаларига, меҳмонхоналарга, спорт, кўнгилочар, мусиқавий тадбирлар, рақс тадбирлари ва ижтимоий тадбирлар ўтказиладиган жойларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини етказиб бериш, жойлаштириш ёки тасвирлаш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар, фаолият, алоҳида шахс ёки гуруҳлар, хусусан, спорт тадбирлари ёки артистлар иштирокида тадбирлар, алоҳида спортчилар ёки жамоалар, алоҳида артистлар
ёки артистлар гуруҳларига, ҳайрия ва жамоат ташкилотларига, сиёсатчиларга, сиёсий номзодлара ва сиёсий партияларга молиявий ва бошқа ёрдам кўрсатиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар ўтказиш жойларидан, хусусан, умумий овқатланиш корхоналари, клублар ёки бошқа дам олиш жойларидан фойдаланиш учун жавобгар шахслар ва ташкилотларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш учун бинолар қуриш
ёки таъмирлаш эвазига молиявий ёки бошқа ёрдам кўрсатиш, ёки тентлар ва қуёшдан ҳимоя қилувчи зонтлардан фойдаланиш ёхуд тақдим этиш.

Ахборот кампанияларини ўтказишда оммавий ахборот воситаларида алкоголь
ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ва атрофдаги тамаки тутунининг зарарли таъсири ҳақида аҳолига ахборот бераётганда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш этишга йўл қўйилади».

12) 19-моддада:

иккинчи қисм қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш тақиқланади»;

қуйидаги мазмундаги учинчи -бешинчи қисмлар билан тўлдирилсин:

«Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда (ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлар бундан мустасно), хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланган бўлиши мумкин.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўйилмайдиган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш йўл қўйилмаслиги ҳақида график белгидан иборат кўргазмали ахборот ўрнатилган бўлиши керак».

13) қуйидаги мазмундаги 191-модда билан тўлдирилсин:

«191-модда. Тамаки маҳсулотини истъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга талаблар

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар корхоналар, муассасалар, ташкилотлар раҳбарлари томонидан ёхуд бинолар
ва объектлардан фойдаланувчи юридик ва жисмоний шахслар томонидан ташкил этилиши мумкин.

Корхоналар, муассасалар, ташкилотлар жамоасида тамаки маҳсулотини истеъмол қилувчи шахслар бўлмаса, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни ташкил қилиш шарт эмас.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бинога ва объектга кириш жойидан, иш жойларидан ёки очиладиган деразалардан камида 10 метр масофада, вентиляция қурилмалари учун ҳаво тортиш жойларида маҳаллий ва олис йўналишдаги поездларнинг ҳамда шаҳар атрофида қатновчи поездларнинг иш ҳолатида бўлмаган тамбурларида, шунингдек дарё кемалари палубаларининг орқа тарафида ташкил этилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга тамаки маҳсулоти қолдиғи учун ёнмайдиган урналар ўрнатилади, шунингдек қонун ҳужжатларига мувофиқ тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қаердалиги ҳақида ахборот берувчи белги қўйилади.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни хоналарда ташкил қилишга йўл қўйилмайди».

14) қуйидаги мазмундаги 192-модда билан тўлдирилсин:

«192-модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган

 жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича ваколатли

органлар ва шахслар мажбуриятлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарлари ёхуд юридик
ва жисмоний шахслар ўзлари фаолият олиб бораётган бинога киришдаги кўринадиган жойларда, объектлар ва ҳудудларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари лозим.

Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг раҳбарлари ёки бошқа мансабдор шахслари, шунингдек бинолар, объектлар ёки ҳудудлардан фойдаланувчи юридик
ва жисмоний шахслар тақиқланган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилаётган шахсларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги бузилаётганлиги ҳақида огоҳлантириши, ҳуқуқбузарликни содир этиш давом эттирилган тақдирда эса, ички ишлар органларига ва бошқа ваколатли органларга хабар бериши шарт.

Йўловчиларни ташиш билан шуғулланувчи ташувчилар транспортда кўринадиган жойда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақида огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари шарт».

 

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 16 сентябрда қабул қилинган «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги ЎРҚ-407-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2016 йил, № 9,
272-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда; 2020 йил №__, -модда)
17-моддаси биринчи қисми қуйидаги таҳрирда қирқ учинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги назоратни амалга ошириш».

қирқ учинчи ва қирқ тўртинчи бандлар тегишлича қирқ тўртинчи ва қирқ бешинчи бандлар деб ҳисоблансин.

 

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 29 августда қабул қилинган «Давлат солиқ хизмати тўғрисида»ги 474-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1997 йил, № 9, 232-модда; 1998 йил, № 5-6,
102-модда; 1999 йил, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 7-8, 217-модда; 2001 йил, № 5,
89-модда, № 9-10, 182-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 5, 67-модда; 2004 йил, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 5, 152-модда, № 9, 312-модда, № 12,
415-модда; 2006 йил, № 10, 536-модда; 2007 йил, № 12, 608-модда; 2008 йил, № 12,
640-модда; 2009 йил, № 12, 474-модда; 2010 йил, № 9, 336-модда; 2012 йил, № 4,
105-модда; 2014 йил, № 9, 244-модда; 2015 йил, № 12, 452-модда; 2016 йил, № 12,
385-модда; 2017 йил, № 6, 300-модда, № 12, 773-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4-моддалар; 2019 йил, № 1, 1, 5-моддалар, 2020 йил №__, -модда) 4-моддаси биринчи қисми қуйидаги таҳрирда ўн тўртинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«чакана савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиш қоидалари назоратини амалга ошириш».

 

4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1995 йил 21 декабрда қабул қилинган 161-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, 1-сонга илова; 1997 йил, № 2, 65-модда; 1998 йил, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1, 20-модда, № 5, 112, 124-моддалар, № 9, 229-модда; 2001 йил, № 5, 89-модда, № 9-10, 182-модда; 2002 йил, № 1, 20-модда, № 9, 165-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил, № 9, 312-модда; 2009 йил, № 12, 470, 471-моддалар; 2010 йил, № 12, 472-модда; 2012 йил, № 9/1, 238-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10, 263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда; 2015 йил, № 8, 312-модда; 2016 йил, № 4, 125-модда, № 12, 383-модда; 2017 йил, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4-моддалар, № 4, 224-модда, № 7, 431-модда, № 10, 677-модда; 2019 йил, № 1, 3-модда, 2020 йил №__, -модда) қуйидаги қўшимча
ва ўзгартишлар киритилсин:

1) 37-моддасининг иккинчи қисми қуйидаги таҳрирда олтинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул бўлган шароитларни таъминлаш ҳамда иш жойларида атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан ва тамакини истеъмол қилиш оқибатларидан соғлиқни сақлаш».

2) 77-моддаси тегишинча қуйидаги таҳрирда тўртинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни ишга қабул қилиш ушбу Кодекснинг
2411 моддасида назарда тутилган талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади».

3) 2- параграф қуйидаги таҳрирда 2411-моддаси билан тўлдирилсин:

«2411-модда. Йигирма ёшга тўлмаган шахслар меҳнатидан фойдаланиш тақиқланадиган ишлар

«Йигирма ёшга тўлмаган шахслар меҳнатидан алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва сотиш билан боғлиқ ишларда фойдаланиш тақиқланади».

 

5-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2015-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгашининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 3, 6-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1995 йил, № 9, 193-модда, № 12, 269-модда; 1996 йил, № 5-6, 69-модда, № 9, 144-модда; 1997 йил, № 2, 56-модда, № 4-5, 126-модда, № 9,
241-модда;1998 йил, № 3, 38-модда, № 5-6, 102-модда, № 9, 181-модда; 1999 йил, № 1,
20-модда, № 5, 124-модда, № 9, 229-модда; 2000 йил, № 5-6, 153-модда, № 7-8,
217-модда; 2001 йил, № 1-2, 23-модда, № 9-10, 165, 182-моддалар; 2002 йил, № 1,
20-модда, № 9, 165-модда; 2003 йил, № 1, 8-модда, № 5, 67-модда, № 9-10, 149-модда; 2004 йил, № 1-2, 18-модда, № 5, 90-модда, № 9, 171-модда; 2005 йил, № 1, 18-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2005 йил,
№ 9, 312-модда, № 12, 413, 417, 418-моддалар; 2006 йил, № 6, 261-модда, № 9,
498-модда, № 10, 536-модда, № 12, 656, 659-моддалар; 2007 йил, № 4, 158, 159, 164,
165-моддалар, № 9, 416, 421-моддалар, № 12, 596, 604, 607-моддалар; 2008 йил, № 4, 181, 189, 192-моддалар, № 9, 486, 488-моддалар, № 12, 640, 641-моддалар; 2009 йил,
№ 1, 1-модда, № 9, 334, 335, 337-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-моддалар; 2010 йил, № 5, 175, 179-моддалар, № 6, 231-модда, № 9, 335, 339,
341-моддалар, № 10, 380-модда, № 12, 468, 473, 474-моддалар; 2011 йил, № 1, 1-модда, № 4, 104, 105-моддалар, № 9, 247, 252-моддалар, № 12/2, 365-модда; 2012 йил, № 4,
108-модда, № 9/1, 242-модда, № 12, 336-модда; 2013 йил, № 4, 98-модда, № 10,
263-модда; 2014 йил, № 1, 2-модда, № 5, 130-модда, № 9, 244-модда, № 12, 341,
343-моддалар; 2015 йил, № 6, 228-модда, № 8, 310, 312-моддалар, № 12, 452-модда;
2016 йил, № 1, 2-модда, № 4, 125-модда, № 9, 276-модда, № 12, 383, 385-моддалар; 2017 йил, № 4, 137-модда, № 6, 300-модда, № 9, 510-модда, № 10, 605-модда; 2018 йил, № 1, 1, 4, 5-моддалар, № 4, 224-модда, № 7, 430, 431, 432-моддалар, № 10, 671, 673,
679-моддалар; 2019 йил, № 1, 1, 3, 5-моддалар, № 3, 161, 165, 166-моддалар, № 5, 259, 261, 267, 268-моддалар, № 7, 386-модда, 2020 йил №__, -модда) қуйидаги қўшимча
ва ўзгартишлар киритилсин:

1) 561-модда қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда, хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади».

2) VI боб қуйидаги мазмундаги 562-модда билан тўлдирилсин:

«562- модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича қонун ҳужжатларига риоя қилмаслик

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, муассасалар, ташкилотлар, корхоналар, шу жумладан савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарининг раҳбарлари
ва бошқа мансабдор шахслари томонидан белгиланмаган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилишига йўл қўйилиши, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан беш бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Худди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил давомида такроран содир этилган бўлса, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан
ўн бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади».

3) 122-модданинг санкцияси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади».

 

 

 

 

4) XIII боб қуйидаги мазмундаги 1641,1782-моддалар билан тўлдирилсин:

«1641. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилиш
қоидаларини бузиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга сотиш тақиқланганлиги ҳамда унинг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан
беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланган, идишида ёки истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини Интернет тармоғи, савдо автоматлари орқали реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга ҳамда тамаки маҳсулотини доналаб, қути (ўров)сиз реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - беш бараваридан етти бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишга жалб қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар,
ёки одамлар бўладиган бошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, спорт, таълим, тиббиёт муассасалари
ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини (мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий винолар бундан мустасно) юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ишлаб чиқариш ҳамда алкоголь маҳсулотини реализация қилиш, -

савдо предметларини мусодара қилган ҳолда базавий ҳисоблаш миқдорининг
ўн бараваридан йигирма бараваригача жарима солишга сабаб бўлади.

1782-модда. Реклама, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш

Фуқаролар ва мансабдор шахслар томонидан қонун ҳужжатларида тақиқланган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувларини рағбатлантириш
ва ҳомийлик қилиш, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан етти бараваригача жарима солишга сабаб бўлади».

5) 245-модданинг биринчи қисмида:

«164, 165» рақамларни «164, 1641, 165» рақамлар билан;

«1781, 189» рақамларни «1781, 1782, 179» рақамлар билан алмаштирилсин».

6) 248-модданинг:

биринчи қисмидаги «561-моддасида» деган сўзлар «561, 562- моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисми:

1-бандидаги «561-моддасида» деган сўзлар «561, 562- моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

2-бандидаги «561-моддасида» деган сўзлар «561, 562- моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

3-бандидаги «ушбу Кодекснинг 225-моддасининг» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 561, 562, 122-моддалари ва 225-моддасининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

4-бандидаги «561-моддасида» деган сўзлар «561, 562- моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

5-бандидаги «ушбу Кодекснинг 125-моддасида» деган сўзлар ушбу Кодекснинг 122, 125-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

6-бандидаги «ушбу Кодекснинг 125-моддасида» деган сўзлар ушбу Кодекснинг 122, 125-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

7-бандидаги «ушбу Кодекснинг 125-моддасининг» деган сўзлар «ушбу Кодекс 122-моддаси, 125-моддасининг» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

7) 250-модданинг:

биринчи қисмида «53, 121,» рақамларни «53, 561, 562, 121,» рақамлар билан алмаштирилсин».

8) 251-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекснинг 53-моддасида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 53, 561, 562-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

 

9) 252-модданинг:

биринчи қисмида «53, 121,» рақамларни «53, 561, 562, 121,» рақамлар билан алмаштирилсин».

10) 253-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекс 119-моддасининг биринчи қисмида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 561, 562, моддаларида, 119-моддасининг биринчи қисмида,
122-моддасида» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

11) 254-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекснинг 121» деган сўзлар ушбу Кодекснинг 561, 562, 121” деган сўзлар билан алмаштирилсин».

12) 256-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекснинг 125-моддасида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 561, 562-моддаларида, 122, 125-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин;

иккинчи қисмининг 2-хатбошидаги «ушбу Кодекснинг 125-моддасида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 561, 562, 122, 125-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

13) 257-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекснинг 53, 54, 55-моддаларида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 53, 54, 55, 56-1, 56-2-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

14) 258-модданинг:

биринчи қисмида «ушбу Кодекснинг 53, 54, 55-моддаларида» деган сўзлар «ушбу Кодекснинг 53, 54, 55, 561, 562-моддаларида» деган сўзлар билан алмаштирилсин».

 

6-модда.Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 2 июлда қабул қилинган «Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида»ги 478-сонли Қонуни (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.07.2018 й., 03/18/478/1423-сон) ўз кучини йўқотган деб топилсин.

 

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

давлат бошқаруви органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

 

8-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан уч ой ўтгач кучга киради.

 

 

            Ўзбекистон Республикаси

              Президенти                                                 Ш. Мирзиёев

 

Ўзбекистон Республикасининг “Ўзбекистон Республикасининг айрим

қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш
тўғрисида”ги қонуни лойиҳасининг

КОНЦЕПЦИЯСИ

 

Ушбу қонун лойиҳаси Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил
18 декабрдаги ПҚ-4063 сонли “Юқумли бўлмаган касалликлар профилактикаси, соғлом турмуш тарзини қўллаб-қувватлаш ва аҳолининг жисмоний фаоллиги даражасини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори ижросини таъминлаш мақсадида ишлаб чиқилган.

Ушбу қонун лойиҳасининг мақсади фуқаролар, биринчи навбатда ёшлар, саломатлигини алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг ижтимоий-иқтисодий оқибатларидан муҳофаза қилишга қаратилган амалдаги қонунчиликни ижро этишнинг ташкилий-ҳуқуқий механизмларини такомиллаштиришдан иборат.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини тарқатиш ва истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш механизмларини такомиллаштириш ушбу қонун лойиҳасининг ҳуқуқий тартибга солиш предметидир.

Таклиф қилинаётган ўзгартиш ва қўшимчаларнинг объекти аҳолининг, биринчи навбатда ёшларнинг саломатлигидир.

Алкоголь истеъмол қилишнинг тарқалганлиги. Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг (ЖССТ) баҳолашига кўра, 2016 йилда дунё бўйича алкоголь истеъмол қилиш 15 ёшдан катта бўлган ҳар бир одамга 6,4 литр соф спирт даражасида (рўйхатдан ўтган ва рўйхатдан ўтмаган) баҳоланди ва бу кўрсаткич 2010 йилдан буён барқарор бўлиб қолмоқда. Ушбу давр мобайнида ЖССТнинг Европа минтақасида алкоголь истеъмол қилиш 12 фоизга қисқарган бўлса-да, дунё бўйича 2016 йилда энг юқори даражада қайд этилди (15 ёшдан катта бўлган ҳар бир одамга 9,8 литр соф спирт).[1] Ўзбекистонда эса ушбу даврда алкоголь истеъмол қилиш аксинча 9,8 фоизга ошди (15 ёшдан катта бўлган ҳар бир одамга 3,8 литрдан 4,6 литргача соф спирт).[2],[3]

Охирги 15 йил ичида мамлакатимизда алкоголь истеъмол қилиш динамикаси ўсишда давом этмоқда. Агар 2003 йилда алкоголнинг чакана савдоси ўртача 1,2 литр соф спиртни
(18 ёшдан катта бўлган ҳар бир одамга) (рўйхатдан ўтмаган) ташкил қилган бўлса,
2018 йилга келиб, бу кўрсаткич тахминан 2,6 литрни (икки мартадан кўпга ўсиш) ташкил қилди.
[4] Бунда алкоголнинг чакана савдоси ҳажми тахминан 2,4 мартага ўсди
(2003 йилда – 23 776 декалитр, 2018 йилда – 56 477 декалитр соф спирт ҳисобида).
[5]

2014 йилда ўтказилган текширув эркакларнинг тахминан учдан бир қисми
(30,7 фоиз) ва аёлларнинг 5,7 фоизи бугунги кунда алкоголь истеъмол қилишини кўрсатди (охирги 30 кун ичида ҳеч бўлмаганда бир марта). Шунингдек, ҳар тўққизинчи эркакда (11,4 фоиз) алкоголни зарарли истеъмол қилиш (охирги 30 кун ичида ҳеч бўлмаганда бир марта 60 ва ундан кўп тоза спирт грамм (ёки 180 грамм арақ) ҳисобида) ҳолати кузатилди. Бу кўрсаткич аёллар орасида анча кам (0,4 фоиз).
[6]

Тамаки истеъмол қилишнинг тарқалганлиги. Ўзбекистонда
2006-2014 йилларда ўтказилган текширувлар тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш аёлларга (1,5-1,6 фоиз, ёки ушбу маҳсулотларни истеъмол қилиш факти ҳар доим ҳам аёллар томонидан тан олинавермайди) нисбатан кўпроқ даражада эркаклар (38-42 фоиз) орасида тарқанлигини кўрсатди. Кейинги йилларда тамаки маҳсулотларининг чилим, электрон сигареталар каби турларининг оммалашиб бориши кузатилмоқда. Эркаклар орасида ҳам тутунли тамаки маҳсулотлари (27 фоиз, асосан сигареталар), ҳам тутунсиз тамаки маҳсулотларини (22-23 фоиз, асосан носвой) истеъмол қилиш тарқалган.
[7],[8] Бунда маҳаллий ишлаб чиқарилган сигареталарнинг чакана савдоси ҳажми 2018 йилда
2015 йилга нисбатан 2 маротабадан ортиқ (238,5 дан 502 млн. қутигача) даражада ўсди.
[9]

Алкоголь ва тамаки истеъмол қилишнинг аҳоли саломатлигига таъсири. Алкоголь ва тамакини истеъмол қилиш нотўғри овқатланиш, етарлича бўлмаган жисмоний фаоллик билан бир қаторда юқумли бўлмаган касалликларнинг олдини олиш мумкин бўлган асосий хавфли омиллар сарасига кирди.

ЖССТнинг маълумотларига кўра, ҳар йили бутун дунёда юқумли бўлмаган касалликлардан 41 млн. инсон вафот этади, бу дунё бўйича ўлим ҳолатларининг
71 фоизини ташкил қилади, улар орасидан 15 млн. одам барвақт оламдан ўтади
(30 дан 69 ёшгача). Барвақт ўлимларнинг асосий улуши ривожланиб бораётган мамлакатлар (жумладан Ўзбекистон) ҳиссасига тўғри келади.
[10]

2017 йилда Ўзбекистонда ўлим ҳолатларининг умумий тузилмасида биринчи ўринни қон айланиш тизими касалликлари (68,9 фоиз), шу жумладан юрак ишемик касаллиги, артериал гипертония ва уларнинг асоратлари (миокард инфаркти, бош мияга қон қуйилиши) эгаллади. Улардан кейин хавфли ўсмалар (8,7 фоиз), нафас олиш аъзоларининг сурункали касалликлари (3,6 фоиз) ва қандли диабет (3,6 фоиз) жой олди.[11]

Алкоголни зарарли истеъмол қилиш натижасида ҳар йили бутун дунёда 3,3 миллион ўлим ҳолати юз беради, бу эса барча ўлим ҳолатларининг 5,3 фоизини ташкил қилади. Касалликлар ва жараҳотлар юкининг 5,1 фоизини алкоголь истеъмол қилиш натижасида юз беради. 20-39 ёшдаги одамлар орасида барча ўлим ҳолатларининг тахминан 13,5 фоизи алкоголь истеъмоли билан боғлиқ.[12]

Ўзбекистонда алкоголь истеъмоли билан боғлиқ бўлган барвақт ўлим ҳолатлари кўпроқ эркаклар орасида учрайди, чунки улар орасида алкоголь истеъмол қилиш кўпроқ тарқалган. Масалан, 2014-2017 йилларда жигар ва жигар ичи ўт йўллари хавфли ўсмалари келтириб чиқарган ўлим ҳолатлари 30-69 ёшдаги эркакларда шу ёшдаги аёлларга нисбатан 1,4-1,5 марта, алкоголь сабабли жигар касаллиги келтириб чиқарган ўлим ҳолатлари эса 4-7 марта кўпроқ юз берган.[13]

Тамаки уни истеъмол қилаётган одамларнинг ярмини ўлдиради. Ҳар йили тамаки деярли 8 миллион ўлим ҳолатларига сабабчи бўлади, шундан 7 миллион ўлим ҳолатлари тамаки истеъмолчилари ёки илгари тамаки истеъмол қилганлар орасида
ва 1,2 миллиондан ортиғи тамакининг иккиламчи тутуни таъсирига дуч келадиган чекмайдиган одамлар орасида юз беради. Агар шошилинч чора-тадбирлар кўрилмаса, 2030 йилга келиб ҳар йили тамаки таъсиридан юз берадиган ўлим ҳолатларининг сони
8 миллиондан ортиб кетиши мумкин.
[14]

2005 йилда Ўзбекистонда ўтказилган текширув натижаси тамаки истеъмол қилиш натижасида оламдан кўз юмган одам ўртача 12 йил потенциал ҳаётини йўқотганлигини кўрсатди.[15]

Республикада 2014-2017 йилларда нафас олиш аъзоларининг сурункали касалликлари туфайли барвақт ўлим ҳолатлари 30-59 ёшдаги эркакларда шу ёшдаги аёлларга нисбатан 1,5-1,7 марта, милк хавфли ўсмаларидан 2,4-4,3 марта, лаб, оғиз бўшлиғи, ҳалқум, ҳиқилдоқ, қизилўнгач ва ошқозоннинг хавфли ўсмаларидан барвақт ўлим ҳолатлари 1,5-1,6 марта кўпроқ учради, бу эса тутунли ва тутунсиз тамаки маҳсулотларини (носвой) истеъмол қилиш билан бевосита боғлиқ.[16]

Ушбу давр мобайнида 30-59 ёшдаги эркакларда юрак-томир касалликлари, хусусан қон босимининг ортиши билан характерланадиган касалликлардан барвақт ўлим ҳолатлари шу ёшдаги аёлларга нисбатан 1,6-1,7 марта, ўткир миокард инфарктидан
2,9-3,1 марта, мия инсультидан 1,8-2,0 марта, атеросклероздан 1,5-1,9 марта кўпроқ учради, чунки эркаклар орасида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш кўпроқ тарқалган.
[17]

Шундай қилиб, юқори айтиб ўтилганлар алкоголь ва тамаки истеъмол қилиш аҳоли саломатлигига салбий таъсир кўрсатишининг исботи бўлиб хизмат қилади,
бу эса касаллик ва ногиронликлар, барвақт ўлимлар сонининг ортишида акс этади.

Алкоголь ва тамаки истеъмол қилинишининг бошқа оқибатлари. Аҳоли саломатлигига таъсир кўрсатишдан ташқари алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш бошқа оқибатларга ҳам олиб келади.

2016 йилда Европа Иттифоқи мамлакатларида йўл-транспорт ҳодисалари келтириб чиқарган ўлим ҳолатларининг 42 фоизи ва жароҳатлар туфайли юз берган ўлим ҳолатларининг 23 фоизи алкоголь билан боғлиқ бўлган. Бунда 15 ёшдан 19 ёшгача бўлган одамлар орасида шу даврда юз берган ўлим ҳолатларининг ҳар бешинчисининг сабабчиси алкоголь истеъмол қилиш билан боғлиқ.[18]

Республикамизда йўл-транспорт ҳодисаларининг 2-3 фоизи маст ҳолатда ҳолатда юз беради. 2014-2016 йилларда ҳар йили маст ҳолатда транспорт воситасини ҳайдаш билан боғлиқ бўлган ўртача 229-235 йўл-транспорт ҳодисаси қайд қилинган. Бунда ҳар йили ўртача 94 нафар одам барвақт ҳаётдан кўз юмган ва 272 нафар одам турли оғирликдаги жароҳатлар олган.[19]

2014-2016 йилларда ҳар йили тутунли тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган 1483дан 1814 тагача ёнғинлар қайд этилган. Бунда ҳар йили ўртача 53 нафар одам ҳаётдан барвақт кўз юмган ва 31 нафар одам турли оғирликдаги жароҳатлар олган.[20]

Алкоголь ва тамаки истеъмол қилишнинг иқтисодиётга таъсири. ЖССТнинг иқтисодий баҳолаши 2016 йилда Ўзбекистоннинг юқумли бўлмаган касалликларни даволаш учун харажатлари (2,1 трлн.сўм) фақат айсбергнинг чўққиси эканлигини кўрсатди: меҳнат унумдорлигининг пасайиши, вақтинча меҳнатга лаёқатсизликдан йўқотишлар, ишда юзаки иштирок этиш ва барвақт ўлим билан боғлиқ бўлган яширин йўқотишлар юқоридаги харажатлардан 3,5 марта ортиқ ва 7,3 трлн сўмни ташкил қилади. Умуман олганда, юқумли бўлмаган касалликларнинг Ўзбекистон иқтисодиётига келтираётган умумий зарари 9,3 трлн сўмни ташкил қилади, бу эса мамлакат ялпи ички маҳсулотининг 4,7 фоизига тенг.[21]

Агар маст ҳолатда содир этилган йўл-транспорт ҳодисалари, ёнғинлар
ва жароҳатлар, ушбу фалокатлар туфайли юз берган барвақт ўлимларнинг иқтисодий зарари, уй хўжаликларининг алкоголь ва тамаки сотиб олишга харажатлари каби кўрсаткичларни ҳисобга олиш имкониятига эга бўлганимизда эди, юқоридаги рақамлар анча юқори бўлар эди.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилинишини чеклаш соҳасида ҳуқуқий тартибга солишнинг ҳолати. Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь
ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги, «Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида»ги қонунлари, Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик
тўғрисидаги Кодекси ва бошқа норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг қоидаларига риоя қилиниши паст даражада қолмоқда.

2013-2014 йилларда ўтказилган текширув натижалари шуни кўрсатдики, 13-15 ёшли ўқувчиларнинг 21 фоизи ёпиқ жамоат жойларида, 16,8 фоизи эса очиқ жамоат жойларида тамаки тутунининг таъсирида бўлганлар. Энг ачинарлиси шундаки, ўқувчиларнинг
14,7 фоизи мактабнинг биносида ёки ҳудудида кимдир чекаётганини кўрганлар.
[22]
18-64 ёшдаги аҳолининг 15,6 фоизи ёпиқ иш жойларида тамаки тутуни таъсирига дуч келганлар.[23] Бинобарин, ҳар бешинчи-еттинчи ўқувчи ва катта ёшдаги аҳоли жамоат жойларида тамаки тутуни таъсирида бўладилар, бу эса тамаки маҳсулотларини истеъмол қилинишини чеклаш нормасининг амалиётда тўлақонли ижро этилмаётганлигидан далолат беради.

Шунингдек, охирги 30 кун ичида 13-15 ёшдаги мактаб ўқувчиларининг 15,3 фоизи ва 18-64 ёшдаги катталарнинг 9,6 фоизи савдо объектларига борганларида сигарета сотишни рағбатлантиришга мўлжалланган махсус вивескаларга кўзлари тушган. Мактаб ўқувчиларининг 63,3 фоизи охирги 30 кун ичида телевидение эшиттиришлари
ва фильмларда тамаки чекилаётган кадрларни кўрганлар.
Охирги 30 кун ичида 18-64 ёшдаги аҳолининг
2,3 фоизи сигарета чекишни ундашга қаратилган реклама ёки фаолиятни пайқаганлар. Мактаб ўқувчиларининг 1,7 фоизи, катта ёшдаги аҳолининг 1 фоизига тамаки ишлаб чиқарувчи компания вакиллари сигареталарни қачондир текинга таклиф этганлар. Мактаб ўқувчиларининг 3 фоизи, катта ёшдаги аҳолининг 1,1 фоизи эса сигареталарнинг логотипи/бренди туширилган предметларга эга эканликларини айтдилар.
[24]

2018 йилда мамлакатимиз туманларидан (ҳудудларидан) бирида ўтказилган жамоат мониторингининг натижалари қуйидагиларни кўрсатди:

1)  ташкилот, муассаса, корхоналарнинг 26 фоизида ҳамда жамоат транспортининг
33 фоизида тамакидан холи муҳит яратиш қоидаларига риоя қилинмаган;

2) умумтаълим ёки спорт муассасаларининг 31 фоизи яқинида ёки чакана савдо объектлари, ёки умумий овқатланиш корхоналари, ёки якка тадбиркорлар томонидан тамаки маҳсулотлари сотилган;

3) тамаки маҳсулотларини сотиш билан шуғулланадиган чакана савдо объектларининг 41 фоизи умумтаълим ва спорт муассасалари яқинида жойлашган;

4) тамаки маҳсулотлари сотиладиган чакана савдо объектларида қуйидагилар кузатилган:

объектларнинг 39 фоизида йигирма ёшга етмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотиш ёки тамаки маҳсулотларини доналаб сотиш ҳоллари; 

объектларнинг 61 фоизида 20 ёшга етмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишга йўл қўйилмаслиги ҳамда тамаки маҳсулотининг инсон саломатлигига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзувларнинг йўқлиги;

объектларнинг 50 фоизида тамаки маҳсулотлари савдосини рағбатлантирувчи махсус вивескалар осиш ёки сигареталар, уларнинг номлари ва улар ҳақида бошқа маълумотларни намойиш қилиш ҳоллари.

5) тамаки маҳсулотларини сотувчи умумий овқатланиш корхоналарида қуйидагилар аниқланган:

йигирма ёшга етмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотиш ёки тамаки маҳсулотларини доналаб сотиш ҳоллари – корхоналарнинг 17 фоизида;

20 ёшга етмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишга йўл қўйилмаслиги ҳамда тамаки маҳсулотининг инсон саломатлигига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзувларнинг йўқлиги – корхоналарнинг 61 фоизида;

жамоат жойларида тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тақиқловчи белгиларнинг йўқлиги – корхоналарнинг 43 фоизида;

иш жойлари, хоналар, коридорлар, пиллапоялар, ҳожатхоналарда чекиб ташланган тамаки маҳсулотлари, тамаки тутуни, чекиб ташланган тамаки маҳсулотлари учун ахлатдонларнинг мавжудлиги – корхоналарнинг 87 фоизида.[25]

Юқорида келитирилган текширув ва жамоатчилик мониторинги натижалари алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги қонунчиликни ҳамда ижро этиш механизмларни такомиллаштириш заруриятини белгилайди.

Қонун лойиҳасини ишлаб чиқиш зарурати. Аҳоли орасида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини камайтириш мақсадида мамлакатда охирги саккиз йил ичида уч қонун қабул қилинган:

Ўзбекистон Республикасининг « Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Қонуни (2011 й.);  

Ўзбекистон Республикасининг «Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг Тамакига қарши курашиш бўйича Ҳадли конвенциясига (Женева, 2003 йил 21 май) Ўзбекистон Республикасининг қўшилиши тўғрисида»ги Қонуни (2012 й.);

Ўзбекистон Республикасининг «Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида» Қонуни (2018 й.).

2015 йилда Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексига қуйидаги ўзгартиш ва қўшимчалар киритилди:

жамоат жойларида тамаки маҳсулоти истеъмол қилганлиги учун маъмурий жавобгарликни белгилаш;

махсус белгилаб қўйилмаган жойларда, транспортда тамаки маҳсулотини истеъмол қилганлиги ҳамда жамоат жойларида алкоголь истеъмол қилганлиги учун солинадиган жарима миқдорини орттириш.

Лекин, 2018 йилда жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чекловчи Қонун қабул қилинганидан сўнг, Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодексига тегишли қоидалар киритилмади.

Бугунги кунда қонунчиликда белгиланган талаблар ва чекловларга амалиётда риоя қилиниш даражаси, аҳоли орасида тамаки ва алкоголь маҳсулотларини истеъмол қилиш, аҳоли саломатлиги ҳолатлари ҳисобга олган ҳолда амалдаги қонун ҳужжатларини қайта кўриб чиқиш зарур.

Бундан ташқари, қайта кўриб чиқиш зарурияти алкоголь ва тамаки истеъмол қилинишини камайтириш соҳасидаги энг яхши халқаро амалиётнинг пайдо бўлиши ва Ўзбекистоннинг 2030 йилгача БМТнинг Барқарор ривожланиш мақсадларига эришиши зарурияти туфайли юзага келди. У ерда қуйидаги кўрсаткичларга эришиш мақсад қилиб  белгиланаган:

2030 йилгача 30 ёшдан 70 ёшгача бўлган аҳоли орасида юрак-томир касалликлари, хавфли ўсмалар, қандли диабет ва нафас олиш аъзоларининг сурункали касалликларидан барвақт ўлим ҳолатларини 30 фоизга қисқартириш;

ЖССТнинг Тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли конвенциясини амалга оширишни фаоллаштириш.[26]

Қонун лойиҳасининг асосий қоидалари. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидага қонунчилик амалиёти механизмларини такомиллаштириш мақсадида қуйидаги қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш таклиф қилинмоқда:

Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Қонуни (2011 й.);

Ўзбекистон Республикасининг «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги Қонуни (2016 й.);

Ўзбекистон Республикасининг «Давлат солиқ хизмати тўғрисида» ги Қонуни (1997 й);

Ўзбекистон Республикасининг «Меҳнат Кодекси» (1995 й.);

Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги Кодекси (1994 й.).

Шу билан бирга, қонун лойиҳаси билан Ўзбекистон Республикасининг «Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида»ги (2018 й.) Қонунини ўз кучини йўқотган деб топиш таклиф қилинмоқда, чунки мазкур қонуннинг асосий қоидалари Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Қонунига киритилмоқда.

Хусусан, ўзгартишлар ва қўшимчалар киритиш қуйидаги мақсадларни кўзда тутади:

тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш учун ажратилган махсус жойлар
ва хоналарга талаблар ўрнатиш:

савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарида тамаки маҳсулотларини қўйиш ва намойиш қилинишига йўл қўймаслик;

алкоголь маҳсулотларининг идиши ва тамаки маҳсулотларининг ўровига (қутиси) тиббий огоҳлантиришларни жойлаштириш учун ажратилган майдон ўлчамларини орттириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмол қилинишини чеклаш соҳасида фуқароларнинг ҳуқуқ ва бурчларини белгилаш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиш қоидаларига риоя қилинишини назорат қилувчи ваколатли давлат органлари рўйхатини ва бундай назоратни амалга ошириш механизмларини аниқлаш;

жамоатчилик жойлари ва транспортда белгиланмаган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилганлиги учун жавобгарликни орттириш;

ваколатли шахслар (корхоналар, муассасалар, ташкилотларнинг маъмуриятлари, шу жумладан тасарруфида жамоатчилик жойларидаги жойлашган ҳудудлар, бинолар (хоналар), иншоотлар ва бошқа объектлар ҳамда транспорт воситалари бўлган) томонидан жамоатчилик жойлари ва транспортда махсус ажратилмаган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотлари истеъмол қилиниши чеклаш бўйича чора-тадбирлар кўрмаганлиги учун жавобгарлик киритиш.

Мазкур қонун лойиҳаси ЖССТнинг Алкоголни зарарли истеъмол қилинишини қисқартириш бўйича глобал стратегияси (2010 й.), 2011-2020 йилларга мўлжалланган алкоголни зарарли истеъмол қилиниши қисқартириш бўйича Европа ҳаракатлар дастури (2011 й.), ЖССТнинг Тамакига қарши курашиш бўйича Ҳадли конвенцияни амалга оширишнинг асосий принциплари (2011 й.), Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси, Ўзбекистон Республикасининг «Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида», «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида», «Истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида» қонунлари ҳамда
МДҲ мамлакатлари ва ҳорижий давлатларнинг қонунлари асосида ишлаб чиқилди.

Қонун лойиҳасини қабул қилинишининг ижтимоий-иқтисодий оқибатлари. ЖССТнинг баҳолашига кўра, Ўзбекистонда тамакига қарши кураш бўйича самарали чора-тадбирлар қўлланилганида аҳоли орасида тамаки истеъмол қилинишининг тарқалганлигини 5 йил мобайнида 41 фоизга, 15 йил мобайнида 53 фоизга ва 40 йил мобайнида 63 фоизга қисқартириш мумкин.[27] Шу туфайли узоқ муддатли келажакда 900 000та барвақт ўлим ҳолатларининг олдини олиш мумкин.

ЖССТнинг текширув натижаларига биноан, Ўзбекистонда алкоголь ва тамаки истеъмол қилинишини қисқартириш бўйича чора-тадбирлар иқтисодий манфаатлидир. Бунда тамакига қарши курашишга сарфланган ҳар бир сўм учун биринчи 5 йилда 7,3 сўм ва 15 йилда 13,0 сўм фойда олиш мумкин. Алкоголга қарши курашиш бўйича чора-тадбирлар ҳар бир сўм учун15 йиллик даврда 1,9 сўм фойда келтиради.[28]

Миллий экспертлар ҳисоб-китобларига кўра, тамакига қарши курашиш бўйича самарали чора-тадбирлар амалга оширилганида Ўзбекистон қисқа муддатли келажакда
(5 йил) ҳар йили бевосита 206,6 млрд. сўм, жумладан аҳолининг фаровонлигини орттиришга йўналтирилаётган бўшаётган маблағлари, ўрта муддатли келажакда (10 йил) – 219,8 млрд. сўм, узоқ муддатли келажакда 233,0 млрд. сўм фойда олиши мумкин. Натижада тамаки истеъмолчиларида қўшимча маблағлар пайдо бўлади, бу эса ўз навбатида халқ истеъмол моллари ва хизматларга талабни орттиради (иловага қаранг).

Ҳар қандай эҳтимолий сценарийларда қонун лойиҳасининг қоидалари ва ЖССТнинг тавсияларини жорий қилишдан келадиган фойда иқтисодий жиҳатдан ҳам, ижтимоий жиҳатдан ҳам ҳаражатлардан ортиб кетади.

Қонун лойиҳасининг қоидаларини жорий этиш ҳамда маъмурий жазо чораларини қўллаш давлат бюджетидан қўшимча маблағларни талаб қилмайди.

Пировардида шуни айтиш мумкинки, мазкур қонун лойиҳасининг қабул қилиниши инсонларнинг ҳаёти ва фаолияти учун алкоголь ва тамаки маҳсулотлари истеъмол қилинишининг салбий оқибатларидан холи муҳит яратиш, аҳоли саломатлигини атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан муҳофаза қилишга қаратилган амалдаги қонунчиликни тўлдиради, барвақт касалланиш, ногиронлик ва ўлим ҳолатларининг камайишига имконият туғдиради ва пировард натижада Ўзбекистон Республикаси Президентининг ҳар томонлама баркамол авлодни тарбиялаш ишида қўйилган мақсадларга эришишга хизмат қилади.

 

 

 

 

 

Вазир                                                                         А.Шадманов

 

[1] WHO Global Information System on Alcohol and Health (GISAH) [online database]. Global Health Observatory (GHO) data. Geneva: WHO (http://www.who.int/gho/alcohol/en/)

[2] Global status report on alcohol and health 2014. World Health Organization 2014. Page 247.

[3] Мировая статистика здравоохранения, 2017 г.: Мониторинг показателей здоровья в отношении Целей устойчивого развития, Всемирная организация здравоохранения, 2018. стр. 93.

[4]Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасининг маълумотлари асосида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ҳисоб-китоблари (2018 й.07.10.даги 01/2-02-17/2-185-сонли хат)

[5] Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси (2019 й.11.06. 01/2-02-17/2-160-сонли хат)

[6] Проект «Совершенствование системы здравоохранения (Здоровье-3)» Министерства здравоохранения и Всемирного банка, Всемирная организация здравоохранения, 2015 г. «Распространенность факторов риска неинфекционных заболеваний в Республике Узбекистан» (STEPS ВОЗ, 2014 г.). Отчет. Ташкент, Узбекистан. (https://www.minzdrav.uz/projects/detail.php?ID=55520)

[7] Последствия курения для здоровья населения и экономики Узбекистана (результаты социологического исследования домохозяйств и пациентов медицинских учреждений). Исследование проведено в рамках проекта «Здоровье-2» Министерства здравоохранения и Всемирного банка при финансовой поддержке Трастового фонда. Ташкент, 2007 г.

[8] Проект «Совершенствование системы здравоохранения (Здоровье-3)» Министерства здравоохранения и Всемирного банка, Всемирная организация здравоохранения, 2015 г. «Распространенность факторов риска неинфекционных заболеваний в Республике Узбекистан» (STEPS ВОЗ, 2014 г.). Отчет.  Ташкент, Узбекистан. (https://www.minzdrav.uz/projects/detail.php?ID=55520)

[9] «Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компанияси акциядорлик жамияти (2019 й.14.06.даги АК/07-853-сонли хат), «Tashkent Tobacco» МЧЖ (2019 й.28.05.)

[10] Основные факты. Неинфекционные заболевания. ВОЗ. 1 июня 2018 г. http://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/noncommunicable-diseases

[11] Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитаси (2019 й.11.06.даги 01/2-02-17/2-160-сонли хат)

[12] Основные факты. Алкоголь. ВОЗ. 21 сентября 2018 г. https://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/alcohol

[13] Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасининг маълумотлари асосида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ҳисоб-китоблари (2018 й.07.10.даги 01/2-02-17/2-185-сонли хат)

[14] Основные факты. Табак. Информационный бюллетень 9 марта 2018 г. http://www.who.int/ru/news-room/fact-sheets/detail/tobacco

[15] Последствия курения для здоровья населения и экономики Узбекистана (результаты социологического исследования домохозяйств и пациентов медицинских учреждений). Исследование проведено в рамках проекта «Здоровье-2» Министерства здравоохранения и Всемирного банка при финансовой поддержке Трастового фонда. Ташкент, 2007 г.

[16] Ўзбекистон Республикаси Давлат статистика қўмитасининг маълумотлари асосида Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг ҳисоб-китоблари (2018 й.07.10.даги 01/2-02-17/2-185-сонли хат).

[17] Шу манба.

[18] Alcohol consumption, harm and policy response fact sheets for 30 European countries. World Health Organization 2018. http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0005/393107/achp-fs-eng.pdf?ua=1

[19] Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги (2017 й.08.11.даги 23/2179-сонли хат).

[20] Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги (2017 й.08.11.даги 23/2179-сонли хат).

[21] Профилактика неинфекционных заболеваний и борьба с ними в Узбекистане. Аргументы в пользу инвестирования. Подготовлено для Министерства здравоохранения Узбекистана Европейским региональным бюро ВОЗ и Программой развития Организации Объединенных Наций. Всемирная организация здравоохранения 2018 г.

[22] Глобальное обследование употребления табака среди молодежи (GYTS). Фактические данные. Узбекистан. 2013 г. Министерство здравоохранения Республики Узбекистан, ВОЗ/CDC.

[23] Проект «Совершенствование системы здравоохранения (Здоровье-3)» Министерства здравоохранения и Всемирного банка, Всемирная организация здравоохранения, 2015 г. «Распространенность факторов риска неинфекционных заболеваний в Республике Узбекистан» (STEPS ВОЗ, 2014 г.). Отчет. Ташкент, Узбекистан. (https://www.minzdrav.uz/projects/detail.php?ID=55520)

[24] Глобальное обследование употребления табака среди молодежи (GYTS). Фактические данные. Узбекистан. Министерство здравоохранения Республики Узбекистан, ВОЗ/CDC.

[25]2018 йилда Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги ва Жаҳон банкининг «Соғлиқни сақлаш тизимини такомиллаштириш» («Саломатлик-3») лойиҳаси доирасида ўтказилган жамоатчилик мониторинги натижалари.

[26]Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 й.20.10.даги 841-сонли “2030 йилгача бўлган даврда барқарор ривожланиш соҳасидаги миллий мақсад ва вазифаларни амалга ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори

[27] Ист.: Информационный бюллетень по борьбе против табака. Узбекистан. ВОЗ, 2017 г. http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf _file /0004/340258/Fact-Sheet-Tobacco-Control-Uzbekistan-RU.pdf?ua=1

[28] Профилактика неинфекционных заболеваний и борьба с ними в Узбекистане. Аргументы в пользу инвестирования. Подготовлено для Министерства здравоохранения Узбекистана Европейским региональным бюро ВОЗ и Программой развития Организации объединенных наций. Всемирная организация здравоохранения 2018 г.

 

Концепцияга илова

Тамаки истеъмол қилинишини камайтиришнинг мамлакат иқтиосидиётига таъсири

 

Моддаларнинг номи

Ўлчов бирлиги

Қатор тартиб рақами

Формула

Кўрсат-кичлар

Изоҳ

1

Ички бозорда сотилган тамаки маҳсулотининг ҳажми

млн. қути

(1)

 

513,0

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компаниясининг маълумотлари бўйича охирги 6 йил учун ўртача миқдори

2

Тамаки маҳсулотларининг импорти

млн. қути

(2)

 

18,9

Давлат божхона қўмитасининг маълумотлари бўйича охирги 2 йил учун ўртача миқдори

3

Акциз солиқдан тушумлар

млрд. сўм

(3)

 

622,6

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компаниясининг маълумотлари бўйича охирги 2 йил учун ўртача миқдори

4

Бир қутининг ўртача нархи

сўм /қути

(4)

 

10 000,0

2019 йилнинг 1 август ҳолатига чакана савдо сотувчилари билан сўров ўтказиш натижалари бўйича

5

Аҳолининг сигарета сотиб олиши учун ҳаражатлари

млрд. сўм

(5)

5 = (1+2)/4

5 319,0

 

6

Солиқлар кўринишида давлат бюджетига тушумлар

млрд. сўм

(6)

 

847,3

Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компаниясининг маълумотлари бўйича охирги 6 йил учун ўртача миқдори

7

Божхона тўловлари, акциз солиғи, ҚҚС

млрд. сўм

(7)

 

96,4

«Ўзбекозиқовқатхолдинг» холдинг компаниясининг маълумотлари бўйича охирги 2 йил учун ўртача миқдори

8

Бюджетга тўловларнинг жами

млрд. сўм

(8)

8=6+7

943,7

 

9

Соғлиқни сақлаш соҳасининг тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган касалликларни даволаш учун ҳаражатлари

млрд. сўм

(9)

 

637,51

2018 йил маълумотлари

10

Бюджетга соф тушумлар

млрд. сўм

(10)

10=8-9

306,2

 

 

Чекишни камайтиришнинг таъсири

 

1. Чекишни 30%га камайтирилганида қисқа муддатли келажакда (5 йил)

1.

Фаровонликни орттиришга йўналтирилаётган аҳолиннг бўшаётган маблағлари – халқ истеъмол моллари, болаларни ўқитиш ва бошқаларга талабнинг ортиши

млрд. сўм

(11)

11=5*30%

1 595,7

 

 

шундан солиқлар

млрд. сўм

(12)

12=11*7%

111,7

7% ставкада

2.

Бюджетга соф тушумлар

млрд. сўм

(13)

13=10*70%

214,34

 

3.

Акциз солиғини орттириш ҳисобига бюджетга тушумларнинг ортиши

млрд. сўм

(14)

14=3*30%

186,82

Акциз солиғини 30%га кўпайтириш

4.

Бюджетга қўшимча тушумлар

млрд. сўм

(15)

15=(13-10)+11+14

206,6

 

 

2. Чекишни 50%га камайтирилганида – ўрта муддатли келажакда (10 йил)

1.

Фаровонликни орттиришга йўналтирилаётган аҳолиннг бўшаётган маблағлари – халқ истеъмол моллари, болаларни ўқитиш ва бошқаларга талабнинг ортиши

млрд. сўм

(16)

15=5*50%

2 659,5

 

 

шундан солиқлар

млрд. сўм

(17)

17=16*7%

186,2

7% ставкада

2.

Бюджетга соф тушумлар

млрд. сўм

(18)

18=10*50%

153,1

 

3.

Акциз солиғини орттириш ҳисобига бюджетга тушумларнинг ортиши

млрд. сўм

(19)

19=3*30%

186,7

Акциз солиғини 30%га кўпайтириш

4.

Бюджетга қўшимча тушумлар

млрд. сўм

(20)

20=(18-10)+17+19

219,8

 

 

2. Чекишни 70%га камайтирилганида – узоқ муддатли келажакда (20 йил)

1.

Фаровонликни орттиришга йўналтирилаётган аҳолиннг бўшаётган маблағлари – халқ истеъмол моллари, болаларни ўқитиш ва бошқаларга талабнинг ортиши.

млрд. сўм

(21)

21=4*70%

3 723,3

 

 

шундан солиқлар

млрд. сўм

(22)

22=21*7%

260,6

7% ставкада

2.

Бюджетга соф тушумлар

млрд. сўм

(23)

23=10*30%

91,86

 

3.

Акциз солиғини орттириш ҳисобига бюджетга тушумларнинг ортиши

млрд. сўм

(24)

24=3*30%

186,7

Акциз солиғини 30%га кўпайтириш

4.

Бюджетга қўшимча тушумлар

млрд. сўм

(25)

25=(23-10)+22+24

233,0

 

 

Изоҳ:

1Ўтказилган тадқиқотлар 2005 йилда тамаки истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган касалликларни даволаш учун давлат ҳаражатлари умуман  соғлиқни сақлаш соҳаси учун ажратилган маблағларининг 6,65 фоизини ташкил қилганлигини кўрсатди. [1]  2018 йилда тамаки истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган касалликларни даволаш учун давлат ҳаражатлари 9585,8 млрд. сумни ташкил қилди. 2018 йил учун соғлиқни сақлаш соҳасининг тамаки истеъмол қилиш билан боғлиқ бўлган касалликларни даволаш учун ҳаражатлари қуйидаги усулда ҳисобланган: 9585,8 млрд сўм х 6,65% = 637,5 млрд. сўм.

2 – Баҳолаш бўйича 2018 йилда тамаки маҳсулотининг чакана баҳосида акциз солиғининг ўртача улуши 22,3 фоизни ташкил қилган. Аҳоли, айниқса ёшлар орасида, чекишнинг тарқалганлигини қисқартириш учун ЖССТ акциз солиғининг сигаретанинг  чакана нархидаги улуши 75 фоиздан кам бўлмаслиги кераклигини тавсия қилади. [2]  МДҲ давлатларидаги вазиятни ҳисобга олган ҳолда, Ўзбекистонда акциз солиғининг сигаретанинг  чакана нархидаги улуши 50 фоизга етказилади.

 

Бажарувчилар:

1. Адҳамжонов Ойбек, главный менеджер компании «Global Business Services» компаниясининг бош менежери.

2. Шукуров Шуҳрат, Соғлиқни сақлаш вазирлигининг тамакига қарши курашиш бўйича координатори.

 

[1] Чекишнинг аҳоли саломатлиги ва Ўзбекистон иқтисодиёти учун оқибатлари (уй хўжаликлари ва тиббиёт муассасаларининг пациентларини ижтимоий ўрганиш натижалари). Ҳисобот Соғлиқни сақлаш вазирлигининг  «Саломатлик-2» лойиҳаси доирасида Жаҳон банкининг кўмагида тайёрланган. Тошкент 2007 йил.

[2] Информационный бюллетень по борьбе против табака. Узбекистан. ВОЗ, 2017 г. http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0004/340258/Fact-Sheet-Tobacco-Control-Uzbekistan-RU.pdf?ua=1

 

«Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонуни лойиҳаси юзасидан

халқаро ҳужжатлар ва чет эл мамлакатлари қонун ҳужжатларини ўрганиш бўйича

ҚИЁСИЙ ЖАДВАЛ

Халқаро ҳужжатлар ва чет эл мамлакатлари қонун ҳужжатлари

Амалдаги таҳрир

Таклиф этилаётган таҳрир

Асослантириш

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ «АЛКОГОЛЬ ВА ТАМАКИ МАҲСУЛОТЛАРИНИНГ ТАРҚАТИЛИШИ ҲАМДА ИСТЕЪМОЛ ҚИЛИНИШИНИ ЧЕКЛАШ ТЎҒРИСИДА»ГИ ҚОНУНИ

Халқаро келишув. “Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг Тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли конвенцияси” (ЖССТнинг ТҚКҲК) (Женева, 2005 й.)

1-модда. Атамалардан фойдаланиш

(с) Тамакини реклама қилиш ва сотувини рағбатлантириш» - мақсади, натижаси ва кутилган натижаси тамаки маҳсулотини сотишни ёки истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ахборот узатишнинг ҳар қандай тури, тавсия ёки ҳаракатни англатади.

(f) Тамаки маҳсулотлари» - чекиш, шимиш, чайнаш ёки нафас олиб ютиш учун ишлатиш мумкин бўлган тарзда хом ашё материали сифатида тамаки баргидан тўлиқ ёки қисман тайёрланган маҳсулотларини англатади.

(g) Тамакига ҳомийлик - мақсади, натижаси ва кутилган натижаси тамаки маҳсулотини сотишни ёки истеъмол қилинишини тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай воқеа, тадбирга ҳар қандай ҳиссани ёки алоҳида шахсни англатади.

ЖССТнинг ТҚКҲ Конвенциясида қўлланиладиган атамалар рўйхати ва унинг воситалари, (2015 й.).

Хона ичи ёки ёпиқ жой (иш жойлари ёки жамоат жойлари) – хона ичида ёки берк жойда (иш жойлари ёки жамоат жойларидаги) – қандай материаллардан фойдаланилгани, қурилганлиги ва конструкциясининг доимий ёки вақтинчалигидан  қатъий назар, томи бор ёки бир неча девор билан чекланган ҳар қандай жой.

Чекиш - тутунини ичига тортиш, тортмаслигидан қатъий назар қўлидаги тутатилган тамаки маҳсулотига эгалик қилиш ёки у билан турли ҳаракатлар қилиш.

Иш жойиодамлар хизматда ёки ишда фойдаланадиган ҳар қандай жойБунга нафақат ҳақ тўланадиган ишлар, балки, одатда ҳақ тўланадиган ихтиёрий ишлар ҳам киритилиши керак. Бундан ташқари, “иш жойларинафақат ишлар бажариладиган жойни, балки унга туташган ёки унга боғлиқ, ишловчилар ўз меҳнат фаолиятида кўп фойдаланадиган жойларни, масалан, йўлаклар, лифтлар, зинапоялар, вестибюллар, туташ хоналар, кафетерийлар, ҳожатхоналар, дам олиш хоналари, буфетлар, шунингдек бараклар ва омборхоналар каби хизмат қурилмаларини ҳам ўз ичига олади. Ишда қўлланиладиган автотранспорт воситалари ҳам иш жойлари бўлиб, иш жойлари сифатида аниқ кўрсатилиши керак.

Ахборот хати. Инновацион ва янги тамаки маҳсулотлари таснифи тўғрисида, ЖССТнинг ТҚКҲК Котибияти (2019 йил март)

Қиздириладиган тамаки маҳсулоти (ҚТМ) – чекувчилар нафас олиб ютадиган никотинли ва таркибида бошқа кимёвий моддалар бўлган аэрозолларни ҳосил қиладиган маҳсулот. Уларда кучли қарамликни келтириб чиқарадиган субстанция – никотин (тамаки таркибига кирадиган модда) бўлиб, бу ҚТМни юқори аддиктивлик даражасидаги моддаларга айлантиради. Уларда тамаки ҳисобланмайдиган қўшимчалар ва кўпинча ароматизаторлар бўлади. ҚТМ оддий сигаретани чекишга хос хулқ-атворни келтириб чиқаради, уларнинг баъзиларида махсус ишлаб чиқилган, таркибида қиздириладиган тамаки бўлган сигареталар ишлатилади.

ЖССТ маърузаси, ТҚКҲК Томонларининг 6- сессияси, 2014 йил июль, FCTC/COP/6/11

Дунёнинг аксарият бурчакларида чекиш тамаки истеъмол қилишнинг асосий шакли бўлса-да, бутун дунёда тамаки истеъмол қилишда сув найидан (СН) фойдаланишнинг салмоғи тобора ортиб бормоқда.   СН шунингдек шиша, наргиле, аргиле, хука, бульбулятор ва гоза каби номлар билан ҳам маълум. СНнинг дизайни ва ташқи кўриниши ҳар хил бўлиши мумкин, аммо моҳиятан, кашанданинг оғзига шланг орқали тушишдан олдин тамаки тутуни сувли най (база, бутилка) орқали ўтади.

Чилим орқали тамаки чекиш ва унинг саломатликка таъсири ҳақида ахборотнома. ЖССТ, (2015 й.)

Тамакини чилим орқали чекиш – бу ароматлаштирилган ва ароматлаштирилмаган бир стволли ёки кўп стволли мослама орқали истеъмол қилиш шакли бўлиб, у шундай ишланганки, тутун чекувчи нафас йўлларига тушишдан олдин сув ёки бошқа суюқликдан ўтади.

ЖССТ маърузаси, ТҚКҲК Томонларининг 7- сессияси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/6/11

Барча электрон никотинни етказиб бериш тизимлари ҳамда никотин бўлмаган маҳсулотларни етказиб бериш электрон тизимлари (ЭНЕБТ/НБЭЕБТ) аэрозолни ишлаб чиқариш учун эритмани қиздиради (е-суюқлик), унда кўпинча ароматизаторлар, одатда, пропиленгликоль ва/ёки глицерин эритмасида бўлади. Ҳамма ЭНЕБТда (аммо НБЭЕБТда эмас) никотин бўлади. Бу маҳсулотлар, умуман олганда, битта туркумга кирса-да, токсик моддаларнинг ҳосил бўлиши ва никотин етказиб бериш хоссаларига кўра жиддий фарқ қиладиган турли гуруҳларни ташкил қилади.

 

ЖССТ маърузаси, ТҚКҲК Томонларининг 5- сессияси, 2012 йил ноябрь, FCTC/COP/5/12

17. (б) Қўлбола тутунсиз тамаки маҳсулотларига одатда, ноанъанавий ишлаб чиқариш шароитларида (масалан, бозор пештахталарида, дўконларда ва ҳ.к.ларда) қўлда тайёрланган ҳамда сотишга мўлжалланган маҳсулотлар киради. Улар кўпинча нотижорат ўрамига қадоқланади ва ёрлиқланмайди.  Мисол учун уларга дохра, туибур, носвой, наас/насвар, шамма, бетель квид, тумбак киради.

21. Тутунсиз тамаки маҳсулотлари таркибидаги никотин уларнинг аддиктивлигини белгиловчи компонентдир. Тамакидан ташқари, тутунсиз тамаки маҳсулотларида шунингдек ишқорий бирикмалар (масалан, сўндирилган охак, бўр, натрий бикарбонат, ишқорий кул), каттеху ёнғоғи, тонка дуккаги, камфора ва бошқа ўсимлик моддалари бўлиб, уларда соғлиққа қўшимча таъсир кўрсатадиган токсинлар ва канцерогенлар бор.

3-модда. Асосий тушунчалар

3-модда. Асосий тушунчалар

Асосий тушунчалар рўйхати Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг (ЖССТ) Тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли конвенцияси (ТҚКҲК)нинг 1-моддаси, ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари 8-моддаси, 2018 йил октябрдаги ЖССТнинг ТҚКҲК Томонларининг 7-, 8-сессия маърузалари ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Молдова, Украина, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) ва хорижий мамлакатлар (Грузия, Финляндия, Исроил, Канада) тажрибасидан келиб чиққан ҳолда шакллантирилди.

Шунингдек охирги йилларда мамлакатимиз аҳолиси, айниқса ёшлар  ўртасида тамаки маҳсулотининг янги турларини истеъмол қилиш кенг оммалашиб бормоқда. Ушбу маҳсулотлар ишлаб чиқариш ва савдо-сотиғини тартибга солиш мақсадида асосий тушунчалар тамаки маҳсулотининг янги турлари билан тўлдирилмоқда.

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

1) Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

 

тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш – ҳар қандай чекиладиган (тутунли) ва чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш;

Тўлдирилмоқда

тамаки чекиш - чекиладиган (тутунли) тамаки маҳсулотидан уларнинг туташи, қизишидан пайдо бўладиган аэрозоль (тутун, буғ) билан нафас олиб ютиш ёки бошқа ҳаракатларни бажариш мақсадида фойдаланиш;

тамаки маҳсулоти — тамакидан ёки унинг ўрнини босувчи нарсадан тайёрланган ҳар қандай маҳсулот;

тамаки маҳсулоти – тўлиқ ёки қисман тамаки ёки унинг ўрнини босувчидан нарсадан тайёрланган, шунингдек таркибида никотин бўлган ҳар кандай маҳсулот ва бундай маҳсулотни истеьмол қилиш учун мўлжалланган мосламалар, жумладан, тамакини қиздириш тизимлари, никотин етказиб бериш электрон воситалари (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ рўйхатдан ўтказилган дори воситалари бундан мустасно) ва турли усулларда истеъмол қилишга мўлжалланган ҳар қандай маҳсулот;

 

Тўлдирилмоқда

атрофдаги тамаки тутуни –тамаки маҳсулотини чекаётган шахс нафас олиб ютаётган, тамаки маҳсулоти чекилаётган ёки олдинроқ чекилган жойнинг атмосфера ҳавосида мавжуд тамаки тутуни (аэрозоль, буғ);

ЖССТ ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

тамакини қиздириш тизими (чекиш мосламаси) – истеъмолчининг ундан нафас олиши мақсадида тамаки маҳсулотини қиздиришга мўлжалланган ҳамда аэрозоль (тутун, буғ) пайдо қиладиган электрон мослама, шу жумладан мослама билан бирга фойдаланиш учун мўлжалланган, улар алоҳида ёки бирга сотилишидан қатъи назар, ҳар қандай буюм ёки қисм;

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 8- сессия маърузаси, 2018 йил октябрь, FCTC/COP/8/22

 

никотин етказиб бериш электрон воситалари – никотин етказиб берувчи электрон тизимлар учун суюқликни истеъмолчи нафас олиб ютадиган аэрозоль (буғ, тутун)га айлантириб беришга мўлжалланган электрон мослама;

ЖССТнинг ТҚКҲК Томонларининг 7- сессия маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/11

 

никотин етказиб бериш электрон тизимлари учун суюқликлар – таркибида 0,1 мг/мл ҳажмда никотин бўлган ҳар қандай суюқлик ёки никотин етказиб бериш электрон тизимларида фойдаланишга мўлжалланган никотинсиз суюқлик;

ЖССТнинг ТҚКҲК Томонларининг 7- сессия маърузаси маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/11

 

чилим – чекиш мосламаси, яъни тамаки ёки бошқа тамакисиз чекиш қоришмаларини чекиш учун мўлжалланган чекиш асбоби бўлиб (одатда ўзаро бир-бирига герметик зич туташган асосий уч қисм: шахта, сувдон ва мундштукдан иборат), унда тутун фильтрланади ва сув билан совутилади;

ЖССТнинг ТҚКҲК Томонларининг 7-сессия маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/10 ҳамда Россия, Молдова, Қирғистон, Тожикистон, Грузия, Финляндия, тажрибасидан келиб чиққан ҳолда шакллантирилди.

 

носвой – шимиш учун мўлжалланган бўлиб, тамаки ва бошқа тамакисиз хом ашё (жумладан ишқор, оҳак, бўр)дан тайёрланган чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулоти тури;

Қонунчиликда носвой тушунчасининг йўқлиги уни ҳар қандай чекловларсиз ишлаб чиқариш ва сотиш имкониятини бермоқда. Ўзбекистонда энг оммавий бўлган тамаки маҳсулотини ишлаб чиқариш ва савдо-сотиғини тартибга солиш мақсадида асосий тушунчаларга ушбу тушунча киритилмоқда.

Бундай атама

ЖССТнинг ТҚКҲК Томонларининг 7-сессия маърузаси, 2012 йил, FCTC/COP/5/12 ҳамда Беларусь, Қирғистон, Тожикистон, Финляндия, тажрибасидан келиб чиққан ҳолда шакллантирилди.

 

хона – вақтинчалик ёки доимий бўлишидан қатъи назар, битта ёки ундан ортиқ томондан ҳар қандай материалдан тайёрланган деворлар билан чекланган томли жой;

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

иш жойи – ходим ўз ишига боғлиқ ҳолда бўлиши ёки келиши шарт бўлган, иш берувчининг бевосита ёки билвосита назоратида турадиган жой, шу жумладан, ходим меҳнат фаолиятини амалга ошириш вақтида фойдаланадиган (йўлаклар, лифтлар, зинапоялар, ҳожатхоналар, дам олиш хоналари, турли хизмат хоналари ва ҳ.к.) жой, шу жумладан транспорт;

ЖССТннг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

тамакини реклама қилиш ёки сотувини рағбатлантириш – мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай тижорат ахбороти, тавсияси, ахборот узатиш тури ёки ҳаракати;

ЖССТнинг ТҚКҲК 1-модда

 

тамакига ҳомийлик - мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай воқеа-ҳодиса, тадбирга ҳисса қўшишнинг ҳар қандай тури;

ЖССТнинг ТҚКҲК 1-модда.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли Конвенцияси (Женева 2005 йил)

11-модда Тамаки маҳсулотларини ўраш ва тамғалаш

(a) тамаки маҳсулотларининг ўрови ва ўровига туширилган ёзувлар, шу жумладан ҳар қандай термин, тавсифи, савдо маркаси, рамзий ёки бошқа белгилари, тамаки маҳсулотларининг характеристикалари, саломатликка зарарли таъсири, хавфи ва ажратиб чиқараётган моддалари ҳақида    нотўғри, чалғитадиган ёки ёлғон маълумотлар маълум тамаки маҳсулотлари бошқаларига нисбатан анча зарарсиз деган таассурот ҳосил қилмаслиги лозим. Бундай терминлар жумласига “таркибида қатрон даражаси паст”,”енгил”, “жуда енгил” ёки “юмшоқ” каби терминлар киради;

(b) тамаки маҳсулотининг ҳар бир қутиси ва ўрови ҳамда  бундай маҳсулотларнинг ташқи ўрови ва унга қўйилган белгиларда тамакининг саломатлик учун зарарли экани, тамаки истеъмол қилишнинг зарарли оқибатларини тавсифловчи огоҳлантиришлар бўлиши шарт. Бундай огоҳлантиришлар ва маълумотлар:

(iv) асосий белги туширилган майдоннинг 50 ва ундан ортиқ фоизини, нима бўлганда ҳам 30 фоиздан кам бўлмаган  майдонини эгаллаши лозим,

(v) расм ёки пиктограммалар шаклида тайёрланиши ёки уларни ўз ичига олиши мумкин.

 

 

 

ЖСССнинг маърузаси, ЖССТнинг ТҚКК томонларининг 7- сессияси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/10

20. …

Огоҳлантирувчи ёзувлар сув найчалари учун мўлжалланган тамаки маҳсулотларининг ўрамларига ҳамда найчалар ва уларнинг барча қисмларига жойлаштирилиши лозим. Сув найчалари учун мўлжалланган тамаки маҳсулотларининг ўрамларига огоҳлантирувчи ёзувларни жойлаштириш етарлича эмас, чунки чекувчилар кўпчилик ҳолларда, айниқса тамаки маҳсулоти бар ёки кафе ичида чекилса, тамаки маҳсулотининг ўрамини кўрмайдилар. Сув найчаларининг таркибий қисмлари, писта кўмир ва мундштуклар алоҳида сотилганлиги сабабли, огоҳлантирувчи ёзувлар таркибий қисмларининг ҳар қандай ўровига (ўрамига) жойлаштирилиши лозим.

 

 

    Евросиё иқтисодий ҳамжамияти Кенгашининг 2014 йил 12 ноябрдаги 107-сонли Қарори. Божхона иттифоқининг техник регламенти “Тамаки маҳсулоти бўйича техник регламент” (ТР ТС 035/2014)

29. …

Тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш зарарли эканлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзув тамаки маҳсулоти ўрамининг (қутиси) ҳар томони майлонининг 50 фоиздан кам бўлмаган қисмини эгаллаши лозим.

12-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ўралишига, тамғаланишига доир талаблар

12-модда.Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, шу жумладан уларни истеъмол қилиш мосламаларининг ўралиши, тамғаланишига доир талаблар

 

(2-қисм) Алкоголь маҳсулотининг идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида қирқ фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Алкоголь маҳсулотининг идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Халқаро тажрибада тиббий огоҳлантиришнинг ўлчами ошиб бориши билан, унинг таъсир кучи ҳам шунчалик ошиб бориши исботланган. Каттароқ ўлчамдаги ҳамда расм ва фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантиришлар алкоголни истеъмол қилмасликка қаратилган рағбатлантириш кучини янада оширади. Бундай ёндашув аҳоли, айниқса ёшлар ва ўсмирлар орасида алкоголь истеъмол қилишни камайтириш сиёсатининг самарали усулларидан бири бўлиб ҳисобланади.

(3-қисм) Тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) тамаки маҳсулоти қутиси (ўрови) олд томони асосий юзасининг камида қирқ фоизини ва орқа томони асосий юзасининг камида қирқ фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотининг истеъмол ўровида, шу жумладан тамаки қиздириш тизими, никотин етказиб бериш электрон воситаларининг (улар учун суюқликлар) истеъмол ўровида олд томони юқорисида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини ҳамда орқа томони асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Канаданинг Рак касаллигига қарши кураш жамиятининг маълумотларги кўра (2018 й.), 206та давлатдан 55 мамлакатда тамаки маҳсулотининг қутисида тиббий огоҳлантиришнинг ўртача ўлчами 65%ни, 107 мамлакатда эса тамаки маҳсулотининг 50%ни ташкил этади.

Агар Ўзбекистонда тиббий огоҳлантиришнинг ўлчами 65%ни ташкил этадиган бўлса, мамлакатимиз дунё рейтингида 116- ўриндан 53-ўринга кўтарилади, МДҲ мамлакатлари орасида эса Туркманистон билан бирга биринчи ўринни эгаллайди.

Маълумот учун тиббий огоҳлантиришнинг ўртача ўлчами: Туркманистонда 65%, Евросиё иқтисодий ҳамжамияти давлатларида 50%.

 

Тамаки маҳсулотининг блокида қутилар горизонтал жойлаштирилганда чап қисмининг олд ва орқа томонлари, тамаки маҳсулоти вертикал жойлаштирилганда юқори қисмида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

 

Чилим мундштуги ва сувдонида улар юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 7- сессия маърузасида (2016 йил октябрь, FCTC/COP/7/10) ўз аксини топган.

(4-қисм) Тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) инсон соғлиғига етказиладиган зарарни камайтириб кўрсатувчи, тамаки маҳсулотининг хусусияти ҳақида зарарсиз маҳсулот сифатида ёки тамаки маҳсулотининг бошқа намуналарига қараганда зарари камроқ эканлиги тўғрисида ёлғон таассурот уйғотадиган ахборот жойлаштирилишига йўл қўйилмайди.

Тамаки маҳсулоти истеъмол ўровига, шу жумладан тамакини қиздириш тизимлари ва никотин етказиб бериш электрон тизимларининг (улар учун суюқликлар) ўзи ҳамда уларнинг истеъмол ўровига туширилган ахборотда тўғридан-тўғри ёки билвосита тарзда ушбу тамаки маҳсулоти бошқа тамаки маҳсулотидан зарарсизроқ эканлиги ҳақида тасаввур ҳосил қиладиган ҳар қандай атамалар, таърифлар, белгилар, рамзлар ва бошқа белгилашлар, шу жумладан “қатрон миқдори кам”, “енгил”, “жуда енгил”, “юмшоқ”, “экстра”, “ультра”, “нозик” каби сўзлар ёки сўз бирикмалари, тамаки маҳсулотини озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчалари) билан айнанлаштирадиган ёки тамаки маҳсулоти озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчаси) мазасига эгалиги ҳақида тўғридан-тўғри ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган, бундай сўзлар билан умумий маъного эга бўлган сўзлар, бундай сўзларнинг чет тиллардаги аналоглари бўлмаслиги керак.

ЖССТнинг ТҚКҲК 1-моддасида ҳамда Қирғизистон, Тожикистон  қонунчилигида ўз аксини топган.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли Конвенцияси (Женева 2005 йил)

16-модда. Вояга етмаганларга сотиш ва вояга етмаганлар томонидан сотиш

1. Ҳар бир томон ички қонунчилик, миллий қонунчилик томонидан белгиланган ёшга ёки ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишни тақиқлаш учун ҳукумат даражасида тегишли самарали қонун чиқарувчи, амалга оширувчи, маъмурий ёки бошқа чора-тадбирларни қабул қилади ва амалга оширади. Ушбу чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:

(b) тўғридан-тўғри харид қилинадиган жойлардан, масалан дўкон жавонларидан исталган усулда тамаки маҳсулотларини сотишни тақиқлаш;

(c) конфетлар, газаклар, ўйинчоқлар ёки бошқа буюмларни вояга етмаганларнинг эътиборини жалб қиладиган тамаки маҳсулотлари шаклида тайёрлаш ва сотишни тақиқлаш; ва  

(d) вояга етмаганлар тамаки маҳсулотларини сотиш автоматларидан фойдалана олмайдиган ҳамда сотиш автоматлари тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантирмайдиган шарт-шароитлар яратиш лозим.

13-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишга доир чеклашлар

13-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишга доир чеклашлар

 

ЖССТнинг ТҚКҲК 11, 13, 16-моддаларида ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Молдова, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) ва хорижий мамлакатлар (Грузия, Украина) қонунчилигида ўз аксини топган.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини:

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини:

Тўлдирилмоқда

йигирма ёшга тўлмаган шахслар томонидан;

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланганда;

савдо автоматлари орқали;

Интернет тармоғи орқали;

алкоголь маҳсулоти идишида ёки тамаки маҳсулоти истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш инсон соғлиғига салбий таъсир кўрсатиши ҳақида тиббий огоҳлантириш бўлмаганда;

таълим, спорт муассасалари ва диний муассасалардан беш юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо объектлари томонидан;

муклчилик шаклларидан қатъи назар спорт, таълим, тиббиёт муассасалари ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида;

 

Тўлдирилмоқда

(2-қисм)

Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар, ёки одамлар бўладиганбошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотишга йўл қўйилмайди.

 

(3-қисм)

Чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотиш қонун ҳужжатларига мувофиқ ихтисослаштирилган объектларда амалга оширилади.

 

(4-қисм)

Чакана савдо ва умумий овқатланиш корхоналарининг пештахталарида, бошқа савдо ускуналарида тамаки маҳсулоти (унинг намуналари)ни қўйиш ва намойиш этишга йўл қўйилмайди.

 

(5-қисм)

Чакана савдо учун таклиф этиладиган тамаки маҳсулоти ҳақидаги ахборот, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ, сотувчи томонидан, сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхатини савдо залида жойлаштириш йўли билан харидорлар эътиборига етказилади, бу рўйхат оқ фонда қора рангдаги бир хил ўлчамли харфларда ёзилган, алфавит тартибида тузилган бўлиб, сотиладиган тамаки маҳсулотининг нархи ҳеч қандай график тасвирлар ва фототасвирларсиз кўрсатилади. Савдо объектида тамаки маҳсулоти харидорга унинг талабига биноан, у сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхати билан таништирилгандан кейин намойиш этилиши мумкин.

 

(6-қисм)

Бевосита сотув жойида тамаки маҳсулоти истеъмолчи ололмайдиган  ёпиқ жовонларда сақланади. Ёпиқ жовонлар конструктив жиҳатдан шундайишланган бўлиши керакки, уларни очганда тамаки маҳсулоти харидорларга кўринмасин.

 

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли Конвенцияси (Женева 2005 йил)

16-модда. Вояга етмаганларга сотиш ва вояга етмаганлар томонидан сотиш

1. Ҳар бир томон ички қонунчилик, миллий қонунчилик томонидан белгиланган ёшга ёки ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишни тақиқлаш учун ҳукумат даражасида тегишли самарали қонун чиқарувчи, амалга оширувчи, маъмурий ёки бошқа чора-тадбирларни қабул қилади ва амалга оширади. Ушбу чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:

(a) тамаки маҳсулотларининг барча сотувчилари кўринадиган жойга вояга етмаганларга тамаки маҳсулотларини сотиш тақиқланганлиги  тўғрисидаги аниқ эълонни жойлаштириши ва шубҳа бўлса, тамаки маҳсулотларини сотиб олаётган ҳар бир ҳаридордан вояга етганлигини тасдиқловчи  қонун томонидан белгиланган ҳужжатни кўрсатишни талаб қилиши лозим;

14-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишни амалга оширувчи шахсларнинг жавобгарлиги

14-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишни амалга оширувчи шахсларнинг жавобгарлиги

 

Тўлдирилмоқда

(2 қисм)

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотаётган сотувчи кўриниши йигирма ёшдан кичик кўринган харидордан унинг ёшини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатишни талаб қилиши, ҳужжат мавжуд бўлмаган тақдирда эса алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рад этиши шарт.

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-моддасида ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) ва хорижий мамлакатлар (Грузия) қонунчилигида ўз аксини топган.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли Конвенцияси (Женева 2005 йил)

16-модда. Вояга етмаганларга сотиш ва вояга етмаганлар томонидан сотиш

1. Ҳар бир томон ички қонунчилик, миллий қонунчилик томонидан белгиланган ёшга ёки ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишни тақиқлаш учун ҳукумат даражасида тегишли самарали қонун чиқарувчи, амалга оширувчи, маъмурий ёки бошқа чора-тадбирларни қабул қилади ва амалга оширади. Ушбу чора-тадбирлар қуйидагиларни ўз ичига олиши мумкин:

7. Ҳар бир томон тегишли ҳолатларда ички, миллий қонунчилик томонидан белгиланган ёш ёки 18 ёшга етмаган шахсларга тамаки маҳсулотларини сотишни тақиқлаш мақсадида самарали қонун чиқарувчи, амалга оширувчи ва бошқа чора-тадбирларни қабул қилади ва амалга оширади.

Тўлдирилмоқда

151-модда. Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва савдо қилишга жалб этиш

 

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва реализациясига жалб этиш тақиқланади».

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-моддасида ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь) қонунчилигида ўз аксини топган.

Халқаро келишув. ЖССТнинг ТҚКҲК (Женева 2005 й.)

13-модда. Тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш

4. Энг камида ҳамда ўз конституцияси ва конституционал принципларига мувофиқ ҳар бир Тараф:

(а) одамларни янглиштирадиган ёлғон, ёки уларнинг тавсифлари ҳақида, соғлиққа таъсири ҳақида хавф-хатарлари ёки ажратадиган маҳсулотлари ҳақида бошқача тарзда нотўғри тасаввур ҳосил қиладиган воситалар орқали бозорга чиқаришга қаратилган тамаки маҳсулотини рекламасини, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилишнинг барча шаклларини тақиқлайди;

(c) аҳоли томонидан тамаки маҳсулотлари сотиб олинишини рағбатлантирадиган тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатларни чеклайди;

(e) радио, телевидение орқали, оммавий ахборот воситаларида ва тегишли ҳолларда, Интернет каби бошқа ахборот тарқатиш воситаларида беш йил давомида тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувларини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилишга тўлиқ тақиқ қўяди, ёки, агар Тараф ўз конституцияси ва конституционал принциплари туфайли тўлиқ тақиқ қўя олмаса – чеклайди;

(f) халқаро воқеа-ҳодисалар, тадбирларда ёки уларнинг иштирокчилари ўртасида тамаки маҳсулотларига ҳомийлик қилишни тақиқлайди, ёки, агар Тараф ўз конституцияси ва конституционал принциплари туфайли тўлиқ тақиқ қўя олмаса – чеклайди.

5. Тарафлар баён этилган мажбуриятлар чегарасидан чиқадиган чора-тадбирларни амалга оширишга рағбатлантирадилар.

18-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни реклама ва тарғиб қилишга йўл қўймаслик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилишга йўл қўйилмайди.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тарғиб этиш, яъни алкоголь ва тамаки маҳсулотлари истеъмол қилишни рағбатлантирувчи, шахсда уларни истеъмол қилишнинг зарарсизлиги ҳақидаги тасаввурни шакллантирувчи ғоялар, қарашлар ҳамда бадиий образларни ошкора ёки яширин шаклда тарқатишга қаратилган хатти-ҳаракатлар тақиқланади.

18-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийликка йўл қўймаслик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилишнинг ҳар қандай турлари, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш, шу жумладан:

ҳар қандай усулда, шу жумладан купонлар ва талонлар чиқариш йўли билан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари нархидан чегирмалар қилиш;

савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарида тамаки маҳсулотини чиқариб қўйиш ва намойиш этиш;

ушбу Қонун қабул қилинишидан олдин яратилган, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнларини намойиш этадиган аудиовизуал асарларни, шу жумладан теле- ва видеофильмларни намойиш этаётганда сўзловчи ёки намойиш ташкилотчиси бундай асарни ёки дастурни бевосита намойиш қилишни бошлашдан олдин ёки намойиш вақтида матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвирлар тарзида ёки аудиовизуал асар шаклида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ҳақида ижтимоий реклама кўрсатилишини таъминлаш;

янги яратилган аудиовизуал асарларда, шу жумладан теле- ва видеофильмларда, театр-томошаларда, радио, теле-, видеохроника дастурларида, шунингдек оммавий ижро, эфирга узатиладиган хабарларда, кабель бўйича ҳамда кўрсатилган асарлар, томошалар, дастурлардан бошқача ҳар қандай фойдаланишда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш қилиш;

аудио, визуал ва аудиовизуал воситалар: босма нашр (шу жумладан газеталар, журналлар, рисолалар, варақалар, афишалар, бланклар, баннерли реклама, плакатлар, белгилар), телевидение ва радио (шу жумладан ер устидаги ва йўлдошли), фильмлар, рақамли видеодисклар, видеоматериаллар ва компакт-дисклар, ўйинлар (компьютер ўйинлари, видеоўйинлар ёки онлайн-ўйинлар) ҳамда бошқа рақамли коммуникация платформалари (шу жумладан Интернет ва мобиль телефонлар), театр қўйиш ва ёзувда кетмайдиган бошқа постановкалар ёрдамида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақида ахборот бериш, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақидаги товар белгиларини автотранспорт воситаларига жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари ва товар белгиларини, жумладан, кўнгилочар тадбирларни ўтказиш жойларига ва чакана савдо жойларига, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сақлаш ускуналари устига жойлаштириш, хусусан, бундай маҳсулот логотиплари ва савдо ёрлиқларига ўхшатиладиган фирма ранги ёки ранглар бирикувидан фойдаланиш;

чакана савдо жойларида тамаки маҳсулоти ёки истеъмол ўрови макетини (шу жумладан катталаштирилган) жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари ва товар белгиларини бошқа товар турларига жойлаштириш, шунингдек бундай товарларни реализация қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари бўлмаган бошқа турдаги товарларни ишлаб чиқаришда, уларнинг улгуржи ва чакана савдосида алкоголь ва тамаки маҳсулотларидан фойдаланиш ва унга ўхшатиш;

аудиовизуал асарлар (бадиий фильмлар, телевизион кўрсатувлар, компьютер ўйинлари, мусиқали клиплар), китоблар, суратлар ва иллюстрациялар яратишда ёки ахборот беришда фойда олиш мақсадида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, хизмати ёки савдо ёрлиғи ҳақида ахборотни қўшиш;

иштирок этиш шарти алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сотиб олиш бўлган тадбирларни (шу жумладан лотереялар, танловлар, ўйинларни) ташкил қилиш ва ўтказиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олганлик учун совғалар ёки чегирмали маҳсулотлар (калитлар учун халқачалар, футболкалар, бейсбол каскалари, ўтолдиргичлар ва бошқалар) тақдим этиш;

аҳолига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини бепул тарқатиш, шу жумладан совға тариқасида;

бозорга рағбатлантириш асосида чиқариш ёки содиқлик учун тақдирлаш тизимлари, хусусан тўлов учун купонларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олиш билан бирга ёки алоҳида бериш;

мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишга ва (ёки) алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга тўғридан-тўғри ёки билвосита истак ҳосил қилиш бўлган маданий, жисмоний, спортга оид ва бошқа оммавий тадбирларни (шу жумладан тамаки маҳсулотлари мукофот сифатида бериладиган оммавий тадбирларни), шу жумладан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ёки ишлаб чиқарувчиларнинг фирма номлари билан боғлиқ мусобақаларни, улар алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишни талаб қиладими йўқ-ми, бундан қатъи назар, ташкил қилиш ва ўтказиш;

чакана сотувчиларни маҳсулотни пасайтирилган нархларда сотишни рағбатлантириш ёки қизиқтириш учун уларни тўғридан-тўғри тўловларга ёки бошқа тўлов турларига тўғридан-тўғри йўналтириш, шу жумладан чакана сотувчиларни рағбатлантириш дастурларини ишлаб чиқиш, уларни муайян сотувлар ҳажмига эришганлик учун рағбатлантириш;

чакана савдо шохобчасида, бирорта жойда ёки қандайдир тадбир ўтказилаётганда фақат конкрет маҳсулотни ёки конкрет ишлаб чиқарувчи маҳсулотини сотиш ёки маҳсулотнинг осон кўринадиган қилиб тасвирлаш эвазига тўлов ёки бошқа афзалликларни бериш;

ўқув муассасаларига, меҳмонхоналарга, спорт, кўнгилочар, мусиқавий тадбирлар, рақс тадбирлари ва ижтимоий тадбирлар ўтказиладиган жойларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини етказиб бериш, жойлаштириш ёки тасвирлаш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар, фаолият, алоҳида шахс ёки гуруҳлар, хусусан, спорт тадбирлари ёки артистлар иштирокида тадбирлар, алоҳида спортчилар ёки жамоалар, алоҳида артистлар ёки артистлар гуруҳларига, ҳайрия ва жамоат ташкилотларига, сиёсатчиларга, сиёсий номзодлара ва сиёсий партияларга молиявий ва бошқа ёрдам кўрсатиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар ўтказиш жойларидан, хусусан, умумий овқатланиш корхоналари, клублар ёки бошқа дам олиш жойларидан фойдаланиш учун жавобгар шахслар ва ташкилотларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш учун бинолар қуриш ёки таъмирлаш эвазига молиявий ёки бошқа ёрдам кўрсатиш, ёки тентлар ва қуёшдан ҳимоя қилувчи зонтлардан фойдаланиш ёхуд тақдим этиш.

Ахборот кампанияларини ўтказишда оммавий ахборот воситаларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ва атрофдаги тамаки тутунининг зарарли таъсири ҳақида аҳолига ахборот бераётганда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш этишга йўл қўйилади».

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-моддасида ҳамда ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Молдова, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) ва хорижий мамлакатлар (Грузия, Украина) қонунчилигида ўз аксини топган.

Халқаро келишув. ЖССТнинг ТҚКҲК (Женева 2005 й.)

8-модда. Тамаки тутуни таъсиридан ҳимоя қилиш

2. Ҳар бир томон миллий қонунчилик билан белгиланган миллий юрисдикция соҳаларида хоналар ичидаги иш жойларида, жамоат транспорти ва ёпиқ жамоат жойларида ҳамда тегишли ҳолатларда бошқа жамоат жойларида тамаки тутунидан ҳимоя қилишнинг самарали қонун чиқарувчи, амалга оширувчи, маъмурий ва/ёки бошқа чора-тадбирларни қабул қилади ва амалга оширади ва бошқа даражаларда қабул қилиниши ва амалга оширилишига фаол кўмаклашади.

19-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўймаслик

19-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўймаслик

 

(иккинчи қисм) Иш жойларида, соғлиқни сақлаш, таълим, спорт-соғломлаштириш муассасаларида, ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёнилғи қуйиш шохобчаларида ва бошқа жамоат жойларида, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар ва (ёки) хоналар бундан мустасно, шунингдек жамоат транспортининг барча турларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилишга йўл қўйилмайди.

Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш тақиқланади.

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-моддаси, ЖССТ ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-моддасида ҳамда ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Молдова, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) ва хорижий мамлакатлар (Украина) қонунчилигида ўз аксини топган.

Тўлдирилмоқда

Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда (ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлар бундан мустасно), хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланган бўлиши мумкин.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўйилмайдиган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш йўл қўйилмаслиги ҳақида график белгидан иборат кўргазмали ахборот ўрнатилган бўлиши керак.

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Тамаки тутунидан ҳимоя қилишнинг самарали чора-тадбирлари 100 фоиз тамаки тутунисиз муҳитни яратиш учун муайян макон ва муҳитда чекишни тўлиқ тақиқлашни талаб қилади.  Тамаки тутуни таъсирининг хавфсиз даражаси мавжуд эмас ва заҳарли иккиламчи тутуннинг чегаравий миқдори каби тушунчаларни рад қилиш лозим, чунки улар илмий фактларга зид. 100 фоиз тутунсиз муҳитни барпо қилишдан бошқа ёндашишлар, шу жумладан шамоллатиш (вентиляциялаш), ҳавони фильтрлаш, чекиш учун махсус ажратилган ҳудудлардан (алоҳида вентиляция тизимига эга бўлган ёки эга бўлмаган) фойдаланиш ўзининг самарасизлигини бир неча марта исботлади ва муаммони инженерлик ечимлари тамаки тутуни таъсиридан ҳимоя қила олмаслигига ҳам илмий, ҳам бошқа ишончли фактлар мавжуд. .

Барча одамлар тамаки тутуни таъсиридан ҳимояланган бўлишлари лозим. Хоналар ичидаги барча иш ўринлари ва жамоат жойлари тамаки тутунидан холи бўлиши керак.

Тўлдирилмоқда

191-модда. Тамаки маҳсулотини истъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга талаблар

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар корхоналар, муассасалар, ташкилотлар раҳбарлари томонидан ёхуд бинолар ва объектлардан фойдаланувчи юридик ва жисмоний шахслар томонидан ташкил этилиши мумкин.

Корхоналар, муассасалар, ташкилотлар жамоасида тамаки маҳсулотини истеъмол қилувчи шахслар бўлмаса, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни ташкил қилиш шарт эмас.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бинога ва объектга кириш жойидан, иш жойларидан ёки очиладиган деразалардан камида 10 метр масофада, вентиляция қурилмалари учун ҳаво тортиш жойларида маҳаллий ва олис йўналишдаги поездларнинг ҳамда шаҳар атрофида қатновчи поездларнинг иш ҳолатида бўлмаган тамбурларида, шунингдек дарё кемалари палубаларининг орқа тарафида ташкил этилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга тамаки маҳсулоти қолдиғи учун ёнмайдиган урналар ўрнатилади, шунингдек қонун ҳужжатларига мувофиқ тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қаердалиги ҳақида ахборот берувчи белги қўйилади.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни хоналарда ташкил қилишга йўл қўйилмайди.

 

 

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда, ЖССТ ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-моддасига мувофиқ тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга талаблар ишлаб чиқилди.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни биноларда эмас, балки очиқ жойларда ташкил этиш ортиқча харажатни талаб этмайди.

Бундай талаблар Молдова, Россия қонунчилигида ўз аксини топган.

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Етакчи принципларнинг 31-бандига мувофиқ тамаки тутунидан ҳимоя қилиш учун амалдаги қонунчилик корхоналар ҳамда алоҳида чекувчилар учун тамаки тутунидан ҳимоя қилиш қоидаларига амал қилиш бўйича мажбуриятларни юклаши ва ушбу қоидаларга риоя қилинмаганлиги учун тегишли корхона ва мумкин бўлганида чекувчиларга нисбатан жазо чораларини назарда тутиши лозим. Қонунчилик билан ушбу қоидаларга риоя қилиш бўйича чора-тадибрлар аниқ белгилаб қўйилиши ва жавобгарлик корхона эгаси, бошқарувчиси ёки хоналар учун жавобгар шахс зиммасига юклатилиши лозим. Ушбу чора-тадибрлар қуйидагиларни ўз ичига олиши лозим:

(a) кириш жойлари ва тегишли жойларда чекиш тақиқланганлигини кўрсатувчи табличкалар жойлаштириш мажбурияти. Ушбу табличкаларнинг формати ва мазмуни соғлиқни сақлаш органлари ёки бошқа давлат муассасалари томонидан аниқланиши лозим. Уларда қонунбузарликлар ҳақида хабар бериш учун телефон рақамлари ҳамда шикоят қилиш учун хонага жавобгар шахснинг исми ва фамилияси кўрсатилиши мумкин;

(b) хоналардан барча кулдонларни олиб қўйиш мажбурияти;

(c) ўрнатилган қоидаларга риоя қилиш мажбурияти;

(d) айрим одамларни  хоналарда чекишдан воз кечишларини рағбатлантириш учун оқилона ва аниқ чора-тадбирларни кўриш мажбурияти. Ушбу чора-тадбирлар одамга чекишни тўхтатиш ёки хонадан чиқиб кетишини илтимос қилиб мурожаат қилиш, хизмат кўрсатишни тўхтатиш, қоидаларга риоя қилинишини назорат қилувчи органга мурожаат қилиш ва бошқаларни қамраб олиши мумкин.

Тўлдирилмоқда

192-модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган

 жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича ваколатли

органлар ва шахслар мажбуриятлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарлари ёхуд юридик ва жисмоний шахслар ўзлари фаолият олиб бораётган бинога киришдаги кўринадиган жойларда, объектлар ва ҳудудларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари лозим.

Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг раҳбарлари ёки бошқа мансабдор шахслари, шунингдек бинолар, объектлар ёки ҳудудлардан фойдаланувчи юридик ва жисмоний шахслар тақиқланган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилаётган шахсларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги бузилаётганлиги ҳақида огоҳлантириши, ҳуқуқбузарликни содир этиш давом эттирилган тақдирда эса, ички ишлар органларига ва бошқа ваколатли органларга хабар бериши шарт.

Йўловчиларни ташиш билан шуғулланувчи ташувчилар транспортда кўринадиган жойда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақида огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари шарт».

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда, ЖССТ ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-моддаси ҳамда ҳамда МДҲ (Россия, Беларусь, Молдова, Қирғистон, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон) тажрибасидан келиб чиққан ҳолда шакллантирилди.

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИНИНГ МАЪМУРИЙ ЖАВОБГАРЛИК ТЎҒРИСИДАГИ КОДЕКСИ

Россия Федерациясининг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (02.08.2019 йилдаги таҳрири)

6.24-модда. Федерал қонун билан ўрнатилган алоҳида ҳудудларда, хоналарда ва объектларда тамаки чекишни тақиқлаш ҳақидаги талабни бузиш

1. Федерал қонун билан ўрнатилган алоҳида ҳудудларда, хоналарда ва объектларда тамаки чекишни тақиқлаш ҳақидаги талабни бузиш, мазкур модданинг 2-қисмида назарда тутилган ҳоллардан бундан мустасно – фуқароларга беш юздан бир минг беш юз рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

2. Федерал қонун билан ўрнатилган болалар майдончаларида тамаки чекишни тақиқлаш ҳақидаги талабни бузиш – фуқароларга икки мингдан уч минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

Украинанинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

175-1-модда. Тақиқлаган жойларда тамаки маҳсулотларини чекиш.

Тамаки маҳсулотларини қонун билан тақиқланган жойларда, шунингдек тегишли қишлоқ, поселка, шаҳар кенгашлари қарори билан белгиланган бошқа жойларда чекиш, — огоҳлантиришга ёки фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадининг уч бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Ушбу модданинг биринчи қисмида назарда тутилган қоидабузарликнинг маъмурий жазога тортилган илгари шахс томонидан бир йил ичида такроран содир этилиши – фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадининг ўн бараваридан йигирма бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Беларуснинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

17.9-модда. Тақиқланган жойларда тамаки маҳсулотларини чекиш (истеъмол қилиш)

Тамаки маҳсулотларини қонун ҳужжатларига мувофиқ тақиқланган жойларда чекиш (истеъмол қилиш), – тўрттагача базавий миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

56-1-модда. Жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш

56-1-модда. Жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш

Халқаро тажрибадан келиб чиққан ҳолда (Украина, Қирғиситон, Тожикистон) тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш мумкин бўлмаган жойлар алоҳида кўрсатилмоқда.

Бунда таълим спорт-соғломлаштириш каби муассасаларда тўлиқ тамакисиз муҳит яратилиши кўзда тутилмоқда.

Корхона, ташкилот каби муассасаларада эса тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни ажратиш таклиф қилинмоқда.

Халқаро тажриба ва мамалакатимиздаги ҳозирги амалиётдан келиб чиққан ҳолда жарима миқдори 7,8 АҚШ долларидан 23,7 АҚШ долларига кўтариш таклиф қилинмоқда.

Бундай ҳуқуқбузарлик учун Россияда ўртача 27,3 АҚШ доллари, Беларусда 51 АҚШ доллари, Молдовада 86-121 АҚШ доллари, Туркманистона 88 АҚШ доллари миқдорида жарима солинади.

Иш жойларида, соғлиқни сақлаш, таълим, спорт-соғломлаштириш муассасаларида, ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчаларида ва бошқа жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, бундан тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар ва (ёки) хоналар мустасно, —

 

 

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

 

Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда (ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлар бундан мустасно), хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно, -

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади».

 

Россия Федерациясининг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (02.08.2019 йилдаги таҳрири)

6.25-модда. Чекишни тақиқлаш ҳақидаги белгига, тамаки чекиш учун махсус жойларни ажратиш ва жиҳозлашга қўйилган талабларга риоя этмаслик ёхуд фуқаролар соғлиғини атрофдаги тамаки тутуни ва тамаки чекиш таъсиридан ҳимоя қилиш соҳасидаги қонунчилик меъёрларига риоя этилишини назорат қилиш бўйича мажбуриятларни бажармаслик -

мансабдор шахсларга ўн мингдан йигирма минг рублгача бўлган миқдорда; юридик шахсларга – ўттиз мингдан олтмиш минг рублгача бўлган миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

2. Очиқ ҳавода тамаки чекиш учун махсус жойлар ажратиш ва жиҳозлашга ёки тамаки чекиш учун алоҳида хоналарни ажратиш талабларига риоя этмаслик

мансабдор шахсларга йигирма мингдан ўттиз минг рублгача бўлган миқдорда; юридик шахсларга – эллик мингдан саксон минг рублгача бўлган миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

3. Якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахснинг фуқаролар соғлиғини улар ўз фаолиятини амалга ошириш учун ажратилган ҳудудлар ва хоналарда атрофдаги тамаки тутунидан ҳамда тамаки истеъмол қилиш оқибатларидан ҳимоя қилиш соҳасидаги қонунчилик меъёрларига риоя этилишини назорат қилиш бўйича мажбуриятларини бажармаслик, -

якка тартибдаги тадбиркорларга ўттиз мингдан қирқ минг рублгача миқдорда; юридик шахсларга – олтмиш мингдан тўқсон минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

Тўлдирилмоқда

562- модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича қонун ҳужжатларига риоя қилмаслик

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, муассасалар, ташкилотлар, корхоналар, шу жумладан савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарининг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахслари томонидан белгиланмаган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилишига йўл қўйилиши, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан беш бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Худди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил давомида такроран содир этилган бўлса, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан ўн бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Жамоат ёки белгиланмаган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишига йўл қўйиладиган ҳолатлар учун мансабдор шахслар маъмурий жавобгарликка тортилиши кўпгина  хорижий мамлакатлар (Озарбайжон, Россия, Беларусь, Украина, Қозо-истон, Эстония, Германия, Болгария, Греция, Франция, Туркия, Исроил ва бошқалар) қонунчилигида ўз аксини топган.

Украинанинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

110-модда. Темирйўл транспорти воситаларидан фойдаланиш қоидаларини бузиш.

Шаҳар атрофида қатнайдиган вагонларда (шу жумладан тамбурларда), маҳаллий ва олис йўналишда қатнайдиган поездларда чекиш учун белгиланмаган жойларда, шунингдек метрополитенларда чекишогоҳлантириш ёки фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадларининг беш бараваридан йигирма бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

115-модда. Денгиз транспорти воситаларидан фойдаланиш қоидаларини бузиш

Кемаларда белгиланмаган жойларда чекиш  фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадларининг бир бараваридан уч бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

117-модда. Дарё ва кам ўлчамли кемалардан фойдаланиш қоидаларини бузиш

Дарё кемаларида белгиланмаган жойларда чекиш - огоҳлантириш ёки фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадларининг беш бараваридан йигирма бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

119-модда. Автомобиль транспорти ва электр транспорти  воситаларидан фойдаланиш қоидаларини бузиш

Автобуслар, йўналишли такси, троллейбуслар ёки трамвайларда чекишогоҳлантириш ёки фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадларининг беш бараваридан йигирма бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Беларуснинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

17.9-модда. Тақиқланган жойларда тамаки чекиш (истеъмол қилиш)

Қонун ҳужжатларига мувофиқ тақиқланган жойларда тамаки маҳсулотларини чекиш (истеъмол қилиш), – базавий миқдорнинг тўрт бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

122-модда. Тамаки маҳсулотини транспортда белгиланмаган жойларда истеъмол қилиш

122-модда. Тамаки маҳсулотини транспортда белгиланмаган жойларда истеъмол қилиш

 

Маҳаллий ва узоқ масофага қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида белгиланмаган жойларда, шаҳар атрофига қатнайдиган поездларнинг вагонларида (шу жумладан тамбурларида), шаҳар ичида, шаҳар атрофига, шаҳарлараро ва халқаро йўналишларда қатнайдиган автобусларда, шунингдек таксиларда, йўналишли таксиларда ҳамда шаҳар электр транспортида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

Маҳаллий ва узоқ масофага қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида белгиланмаган жойларда, шаҳар атрофига қатнайдиган поездларнинг вагонларида (шу жумладан тамбурларида), шаҳар ичида, шаҳар атрофига, шаҳарлараро ва халқаро йўналишларда қатнайдиган автобусларда, шунингдек таксиларда, йўналишли таксиларда ҳамда шаҳар электр транспортида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

Халқаро тажриба ва мамалакатимиздаги ҳозирги амалиётдан келиб чиққан ҳолда жарима миқдори 7,8 АҚШ долларидан 11,8 АҚШ долларига кўтариш таклиф қилинмоқда.

Бундай ҳуқуқбузарлик учун Россияда ўртача 27,3 АҚШ доллари, Беларусда 51 АҚШ доллари, Молдовада 86-121 АҚШ доллари, Туркманистона 88 АҚШ доллари миқдорида жарима солинади.

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

 

Беларуснинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

12.26-модда. Алкоголли ичимликлар, пиво, кучсиз алкоголли ичимликлар, тамаки маҳсулотлари рекламаси ҳақидаги қонунчиликни, алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш тартибини, этил спиртини чакана сотишга, тамаки маҳсулоти бўлмаган товарларни ишлаб чиқариш ва сотишга тақиқни бузиш

4. Якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахс мансабдор шахси томонидан тамаки маҳсулотларини реализация қилиш тартибини якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахс мансабдор шахсининг тамаки маҳсулотларини қонун ҳужжатларига мувофиқ тақиқланган жойларда ва шаклларда чакана сотиш, шунингдек  тамаки маҳсулотларининг воя етмаганлар томонидан сотилиши тарзида бузиш, – базавий миқдорнинг йигирмадан эллик бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

7. Тамаки маҳсулоти бўлмаган товарларни тамаки маҳсулотларининг ташқи кўринишига ўхшатиб ёки шундай товарларнинг номларида (қўшимча номларида) тамаки маҳсулотлари номлари турларидан фойдаланиб ишлаб чиқариш, шунингдек бундай товарларни якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахс томонидан қонун ҳужжатларида белгиланган тақиқларни бузган ҳолда улгуржи, чакана сотиш, – якка тартибдаги тадбиркор ёки юридик шахс базавий миқдорнинг ўндан эллик бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Украинанинг Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодекси (2019 йилдаги таҳрири)

156-модда. Пиво, алкоголли ва кучсиз алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотларини сотиш қоидаларини бузиш

Савдо ёки умумий овқатланиш корхонаси (ташкилоти) ходими томонидан пиво (алкоголсиз пиводан ташқари), алкоголли ва кучсиз алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотлари билан сотиш қоидаларини бузиш, яъни: қонунда тақиқланган хоналарда ёки ҳудудларда ёхуд тегишли маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органи қарори билан белгиланган бошқа жойларда - пиво (алкоголсиз пиводан ташқари), алкоголли ва кучсиз алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотларини сотиш, пиво (алкоголсиз пиводан ташқари), алкоголли ва кучсиз алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотларини сотув автоматлари орқали ёки вояга етмаганлар томонидан сотиш, шунингдек 18 ёшга тўлмаган шахсларга алкоголь, кучсиз алкоголли ичимликлар ва тамаки маҳсулотларини сотиш тақиқланган жойларда сотиш, ёхуд тамаки маҳсулотларини  20тадан кам сигарет ёки папирос солинган ўровларда сотиш, ёхуд доналаб сотиш (сигарадан ташқари), ёки пиво (алкоголсиз пиводан ташқари), алкоголли, кучсиз алкоголли ичимликлар, ошхона виноларини тегишли маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органи қарори билан тақиқланган вақтда сотиш – фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадининг юз бараваридан тўрт юз бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

 

168-2-модда. Маҳсулотни сотувга тамаки маҳсулотлари истеъмолчиларини тиббий огоҳлантириш ҳақидаги талабларни бузган ҳолда чиқариш

Маҳсулотни сотувга тамаки маҳсулотлари истеъмолчиларини тиббий огоҳлантириш ҳақидаги талабларни бузган ҳолда чиқариш мансабдор шахсларга фуқароларнинг солиққа тортилмайдиган энг кам даромадининг ўттиз бараваридан юз бараваригача бўлган миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Тўлдирилмоқда

1641. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилиш қоидаларини бузиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга сотиш тақиқланганлиги ҳамда унинг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланган, идишида ёки истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини Интернет тармоғи, савдо автоматлари орқали реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга ҳамда тамаки маҳсулотини доналаб, қути (ўров)сиз реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - беш бараваридан етти бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишга жалб қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар, ёки одамлар бўладиган бошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, спорт, таълим, тиббиёт муассасалари ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини (мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий винолар бундан мустасно) юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ишлаб чиқариш ҳамда алкоголь маҳсулотини реализация қилиш, -

савдо предметларини мусодара қилган ҳолда базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн бараваридан йигирма бараваригача жарима солишга сабаб бўлади.

 

Халқаро тажриба ва мамалакатимиздаги ҳозирги амалиётдан келиб чиққан ҳолда алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилиш қоидалари бузилиши ҳолатларини олдини олиш мақсадида фуқаролр мансабдор шахсларга маъмурий жавобгарлик белгиланмоқда.

Бундай меъёр қўпчилик МДҲларида (Россия, Беларусь, Украина, Молдова, Қозоғистон, Тожикистан, Туркманистон) мавжуд.

Россия Федерациясининг маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги Кодекси.

2001 йил 30 декабрь № 195-Ф3.

14.3.1-модда. Тамакига ҳомийлик қилиш, тамаки, тамаки маҳсулотлари савдоси ва (ёки) тамаки маҳсулотларини истеъмол қилинишини рағбатлантириш ёҳуд тамаки, тамаки маҳсулотлари ёки чекиш мосламаларини реклама қилиш.

Тамакига ҳомийлик қилиш, тамаки, тамаки маҳсулотлари савдоси ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилинишини рағбатлантириш ёҳуд тамаки, тамаки маҳсулотлари ёки чекиш мосламаларини реклама қилиш, мазкур модданинг 2- ва 3-қисмларида кўзда тутилган ҳолатлар бундан мустасно,  –

фуқароларга икки мингдан уч минг рублгача; мансабдор шахсларга  – беш мингдан ўн беш минг рублгача; юридик шахсларга саксон мингдан бир юз эллик минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

2. Янги яратилган ва катта ёшдагилар учун мўлжалланган аудиовизуль асарлар, шу жумладан теле- ва видеофильмлар, театр томошалари, радио-, теле- ва кинохроника дастурларида тамаки маҳсулотлари ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёнини намойиш этиш ёки кўрсатиб ўтилган  асарлар, тамаки маҳсулотлари ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёни намойиш қилинадиган тақдимотлар, дастурларни оммавий намойиш қилиш, эфирга узатиш, кабель тармоғи орқали тарқатиш, тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш бадиий ғоянинг ажралмас қисми бўлган ҳолатлар бундан мустасно,   –

мансабдор шахсларга – йигирма мингдан қирқ минг рублгача; юридик шахсларга юз мингдан бир юз етмиш минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

3. Янги яратилган ва болалар учун мўлжалланган аудиовизуль асарлар, шу жумладан теле- ва видеофильмлар, театр томошалари, радио-, теле- ва кинохроника дастурларида тамаки маҳсулотлари ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёнини намойиш этиш ёки кўрсатиб ўтилган  асарлар, тамаки маҳсулотлари ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш жараёни намойиш қилинадиган тақдимотлар, дастурларни оммавий намойиш қилиш, эфирга узатиш, кабель тармоғи орқали тарқатиш,   –

мансабдор шахсларга – йигирма мингдан эллик минг рублгача; юридик шахсларга юз мингдан икки юз минг рублча миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

4. Реклама берувчи, реклама тайёрловчи ёки реклама тарқатувчи томонидан тамаки, тамаки маҳсулотлари ёки чекиш мосламалари рекламасини тақиқлаш тўғрисидаги қоида бузилганлиги учун,  –

фуқароларга уч мингдан тўрт минг рублгача; мансабдор шахсларга  – ўн мингдан йигирма беш минг рублгача; юридик шахсларга – бир юз эллик мингдан олти юз минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади.

5. Тамаки маҳсулотлари ва тамаки истеъмол қилиш жараёни намойиш этиладиган аудиовизуаль асарлар, шу жумладан теле- ва видеофильмлар, теле-, видео ва кинохроника дастурларини намойиш қилишда тамаки истеъмол қилишнинг зарарини ижтимоий реклама қилиш талаблари бажармаганлиги учун, –

мансабдор шахсларга – ўн мингдан йигирма минг рублгача; юридик шахсларга – юз мингдан икки юз минг рублгача миқдорда маъмурий жарима солишга сабаб бўлади

Тўлдирилмоқда

1782-модда. Реклама, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш

Фуқаролар ва мансабдор шахслар томонидан қонун ҳужжатларида тақиқланган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувларини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан етти бараваригача жарима солишга сабаб бўлади.

Халқаро тажриба ва мамалакатимиздаги ҳозирги амалиётдан келиб чиққан ҳолда реклама, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш олдини олиш мақсадида фуқаролар ва мансабдор шахсларга маъмурий жавобгарлик белгиланмоқда.

Бундай меъёр қўпчиик хорижий давлатларда (Беларусь, Украина, Молдова, Қирғизистон, Қозоғистон, Россия, Тожикистан, Туркманистон, Грузия, Финляндия) мавжуд.

 

 

 

 

 

Вазир                                                                                                А.Шадманов

 

«Ўзбекистон Республикасининг айрим қонун ҳужжатларига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида»ги қонуни лойиҳасига

ТАҚҚОСЛАШ ЖАДВАЛИ

Амалдаги таҳрир

Таклиф этилаётган таҳрир

Асослантириш

Ўзбекистон Республикасининг 2011 йил 5 октябрда қабул қилинган «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида» ЎРҚ-302-сонли Қонуни

3-модда. Асосий тушунчалар

3-модда. Асосий тушунчалар

 

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

 

алкоголь маҳсулоти — коньяк спирти ёки тозаланган этил спиртидан, вино материаллари ва (ёки) таркибида спирт бўлган озиқ-овқат маҳсулотидан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган, ҳажмидаги этил спиртининг улуши бир ярим фоиздан ортиқ бўлган озиқ-овқат маҳсулоти;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси — алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ фуқаролар соғлиғига, аввало, ёшлар соғлиғига, уларнинг жисмоний, маънавий ривожланишига, жамиятнинг маънавий-ахлоқий негизларига таҳдидларнинг ҳамда бошқа таҳдидларнинг олдини олишга ва уларни камайтиришга қаратилган ижтимоий, ҳуқуқий, тиббий чора-тадбирлар ҳамда бошқа чора-тадбирлар мажмуи;

алкоголга қарамлик — алкоголь маҳсулотига патологик ружу қўйиш, алкоголдан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) ҳамда ижтимоий оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик (сурункали алкоголизм);

алкоголь маҳсулоти — коньяк спирти ёки тозаланган этил спиртидан, вино материаллари ва (ёки) таркибида спирт бўлган озиқ-овқат маҳсулотидан фойдаланган ҳолда ишлаб чиқарилган, ҳажмидаги этил спиртининг улуши бир ярим фоиздан ортиқ бўлган озиқ-овқат маҳсулоти;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг салбий таъсири профилактикаси — алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш билан боғлиқ фуқаролар соғлиғига, аввало, ёшлар соғлиғига, уларнинг жисмоний, маънавий ривожланишига, жамиятнинг маънавий-ахлоқий негизларига таҳдидларнинг ҳамда бошқа таҳдидларнинг олдини олишга ва уларни камайтиришга қаратилган ижтимоий, ҳуқуқий, тиббий чора-тадбирлар ҳамда бошқа чора-тадбирлар мажмуи;

алкоголга қарамлик — алкоголь маҳсулотига патологик ружу қўйиш, алкоголдан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) ҳамда ижтимоий оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик (сурункали алкоголизм);

 

Тўлдирилмоқда

тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш – ҳар қандай чекиладиган (тутунли) ва чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш;

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилотининг (ЖССТ) Тамакига қарши курашиш бўйича ҳадли конвенцияси (ТҚКҲК)нинг 1-моддаси

 

тамаки чекиш - чекиладиган (тутунли) тамаки маҳсулотидан уларнинг туташи, қизишидан пайдо бўладиган аэрозоль (тутун, буғ) билан нафас олиб ютиш ёки бошқа ҳаракатларни бажариш мақсадида фойдаланиш;

тамаки маҳсулоти — тамакидан ёки унинг ўрнини босувчи нарсадан тайёрланган ҳар қандай маҳсулот;

тамаки маҳсулоти – тўлиқ ёки қисман тамаки ёки унинг ўрнини босувчидан нарсадан тайёрланган, шунингдек таркибида никотин бўлган ҳар кандай маҳсулот ва бундай маҳсулотни истеьмол қилиш учун мўлжалланган мосламалар, жумладан, тамакини қиздириш тизимлари, никотин етказиб бериш электрон воситалари (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ рўйхатдан ўтказилган дори воситалари бундан мустасно) ва турли усулларда истеъмол қилишга мўлжалланган ҳар қандай маҳсулот;

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари 8-моддаси.

 

Тўлдирилмоқда

атрофдаги тамаки тутуни –тамаки маҳсулотини чекаётган шахс нафас олиб ютаётган, тамаки маҳсулоти чекилаётган ёки олдинроқ чекилган жойнинг атмосфера ҳавосида мавжуд тамаки тутуни (аэрозоль, буғ);

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

тамакини қиздириш тизими (чекиш мосламаси) – истеъмолчининг ундан нафас олиши мақсадида тамаки маҳсулотини қиздиришга мўлжалланган ҳамда аэрозоль (тутун, буғ) пайдо қиладиган электрон мослама, шу жумладан мослама билан бирга фойдаланиш учун мўлжалланган, улар алоҳида ёки бирга сотилишидан қатъи назар, ҳар қандай буюм ёки қисм;

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 8-сессияси, ЖССТнинг маърузаси, 2018 йил октябрь, FCTC/COP/8/22

 

никотин етказиб бериш электрон воситалари – никотин етказиб берувчи электрон тизимлар учун суюқликни истеъмолчи нафас олиб ютадиган аэрозоль (буғ, тутун)га айлантириб беришга мўлжалланган электрон мослама;

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 7-сессияси, ЖССТнинг маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/11

 

никотин етказиб бериш электрон тизимлари учун суюқликлар – таркибида

0,1 мг/мл ҳажмда никотин бўлган ҳар қандай суюқлик ёки никотин етказиб бериш электрон тизимларида фойдаланишга мўлжалланган никотинсиз суюқлик;

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 7-сессияси, ЖССТнинг маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/11

 

чилим – чекиш мосламаси, яъни тамаки ёки бошқа тамакисиз чекиш қоришмаларини чекиш учун мўлжалланган чекиш асбоби бўлиб (одатда ўзаро бир-бирига герметик зич туташган асосий уч қисм: шахта, сувдон ва мундштукдан иборат), унда тутун фильтрланади ва сув билан совутилади;

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 7-сессияси, ЖССТнинг маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/10

 

носвой – шимиш учун мўлжалланган бўлиб, тамаки ва бошқа тамакисиз хом ашё (жумладан ишқор, оҳак, бўр)дан тайёрланган чекилмайдиган (тутунсиз) тамаки маҳсулоти тури;

Ўзбекистонда энг оммавий бўлган тамаки маҳсулотини ишлаб чиқариш ва савдо- сотувини тартибга солиш мақсадида. Қонунчиликда ушбу тушунчанинг йўқлиги мазкур маҳсулотни ҳар қандай чекловларсиз ишлаб чиқариш ва сотиш имкониятини бермоқда.

 

хона – вақтинчалик ёки доимий бўлишидан қатъи назар, битта ёки ундан ортиқ томондан ҳар қандай материалдан тайёрланган деворлар билан чекланган томли жой;

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

иш жойи – ходим ўз ишига боғлиқ ҳолда бўлиши ёки келиши шарт бўлган, иш берувчининг бевосита ёки билвосита назоратида турадиган жой, шу жумладан, ходим меҳнат фаолиятини амалга ошириш вақтида фойдаланадиган (йўлаклар, лифтлар, зинапоялар, ҳожатхоналар, дам олиш хоналари, турли хизмат хоналари ва ҳ.к.) жой, шу жумладан транспорт;

ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

 

тамакини реклама қилиш ёки сотувини рағбатлантириш – мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай тижорат ахбороти, тавсияси, ахборот узатиш тури ёки ҳаракати;

ЖССТнинг ТҚКҲК  1-модда

 

тамакига ҳомийлик - мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси тамаки маҳсулотини сотиш ёки тамакини истеъмол қилишни тўғридан-тўғри ёки билвосита рағбатлантириш бўлган ҳар қандай воқеа-ҳодиса, тадбирга ҳисса қўшишнинг ҳар қандай тури;

ЖССТнинг ТҚКҲК  1-модда.

тамакига қарамлик — тамаки маҳсулотига патологик ружу қўйиш, никотиндан сурункали заҳарланишнинг психосоматик (руҳий ва жисмоний) оқибатлари билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик (никотинга қарамлик);

тамакига (никотинга) қарамлик - тамаки маҳсулотига патологик ружу қўйиш, никотиндан сурункали заҳарланиш оқибатидаги психосоматик (руҳий ва жисмоний) бузилишлар билан тавсифланадиган сурункали кучайиб борувчи касаллик;

Таҳририй ўзгартиришлар.

тиббий огоҳлантириш — алкоголь маҳсулоти идишининг ёрлиғида ҳамда тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) жойлаштириладиган, алкоголь ёки тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги ахборот.

тиббий огоҳлантиришлар - алкоголь маҳсулоти идиши, тамаки маҳсулоти истеъмол ўровида (бирламчи ўров, қутиси, блок), шу жумладан тамаки қиздириш тизими, никотин етказиб бериш электрон воситаларининг (улар учун суюқликлар) истеъмол ўровида, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сотиладиган жойларда жойлаштириладиган матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвирлар кўринишидаги алкоголь ёки тамаки маҳсулотлари (никотин)ни истеъмол қилишнинг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги ахборот».

ЖССТнинг ТҚКҲК 11-модда.

ЖССТ ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 11-модда.

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги ваколатлари

7-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги ваколатлари

 

Тўлдирилмоқда

тиббий огоҳлантиришларни белгиланган тартибда тасдиқлайди;

 

8-модда. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги ваколатлари

8-модда. Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлигининг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсири профилактикаси соҳасидаги ваколатлари

 

(7-хатбоши) алкоголь идишининг ёрлиғида ва тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) жойлаштириладиган тиббий огоҳлантиришлар, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойлардаги огоҳлантирувчи ёзувлар матнларининг мазмунини кўриб чиқади ҳамда белгиланган тартибда тасдиқлайди;

(7-хатбоши) тиббий огоҳлантиришларни белгиланган тартибда кўриб чиқади.

Мазкур қонун лойиҳасининг 12-моддасини ҳисобга олган ҳолда таҳририй ўзгартиришлар.

Тўлдирилмоқда

10.1-модда. Фуқароларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмолини чеклаш, шунингдек уларнинг салбий таъсирининг олдини олиш соҳасидаги ҳуқуқ ва бурчлари

Фуқаролар:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул муҳитга эга бўлишга ҳамда соғлиғини атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан муҳофаза қилишга;

атрофдаги тамаки тутуни таъсирини бартараф этиш ва тамаки истеъмолини қисқартиришга қаратилган тадбирларнинг амалга оширилиши устидан жамоатчилик назоратини ўрнатишга;

давлат ҳокимияти органлари, маҳаллий ўзини ўзи бошқариш органларига алкоголсиз ва тамакисиз муҳитни таъминлаш юзасидан таклифлар киритишга;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тўхтатиш ҳамда алкоголь ва тамаки маҳсулотларига қарамликни даволашга қаратилган тиббий ёрдам олишга;

ўзларининг ҳаёти ёки соғлиғига алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсирини олдини олиш бўйича қонун ҳужжатларининг бошқа фуқаролар, юридик шахслар ва (ёки) якка тартибдаги тадбиркорлар томонидан бузилиши оқибатида етказилган зарар қопланишига ҳақли.

Қонунчилик қоидаларининг амалиётда ижроси таъминлаш мақсадида.

 

Фуқароларнинг мажбуриятлари:

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ва истеъмол қилинишини чеклаш, уларнинг салбий таъсирини олдини олиш бўйича қонун ҳужжатлари меъёрларига риоя этиш;

болаларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг истеъмол қилишга нисбатан салбий муносабатни шакллантириш, шунингдек уларнинг тамаки (никотин) истеъмол қилишга жалб этилишига йўл қўймаслик ҳақида қайғуриш;

бошқа фуқароларнинг алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул муҳитга эга бўлишга ҳамда соғлиғини атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан муҳофаза қилишга бўлган ҳуқуқларини бузилишига олиб келадиган ҳаракатларни амалга оширмаслик». ».

 

11-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда реализация қилиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда реализация қилиш юридик шахслар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

Тўлдирилмоқда

11-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда реализация қилиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ҳамда алкоголь маҳсулотини реализация қилиш (мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий винолар бундан мустасно) юридик шахслар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

Тамаки маҳсулоти ҳамда мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий виноларни реализация қилиш юридик шахслар ва савдо залига эга стационар дўкони (ларёк ва киосклар бундан мустасно) бўлган юридик шахс ташкил этмасдан якка тадбиркорлик фаолияти билан шуғулланадиган шахслар томонидан қонун ҳужжатларига мувофиқ амалга оширилади.

Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 5 февралдаги 5656-сон “Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва уларнинг айланмасини давлат томонидан тартибга солишни такомиллаштириш ҳамда узумчилик ва виночиликни ривожлантиришга доир чора-тадбирлар тўғрисида” Фармонига мувофиқ маҳаллий пиво маҳсулотлари, кўпикланадиган ва табиий виноларни реализация қилиш барча савдо корхоналари, шунингдек меҳмонхоналар хизматларини ҳамда алкоголь маҳсулотларини реализация қилиш ҳуқуқини берувчи рухсат этиш гувоҳномаси бўлмасдан туриб умумий овқатланиш хизматларини кўрсатувчи ташкилотлар томонидан амалга оширилиши мумкин.

12-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг ўралишига, тамғаланишига доир талаблар

 

12-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг, шу жумладан уларни истеъмол қилиш мосламаларининг ўралишига, тамғаланишига доир талаблар

 

(2-қисм) Алкоголь маҳсулотининг идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида қирқ фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Алкоголь маҳсулотининг идишида ёрлиқ асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

 

(3-қисм) Тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) тамаки маҳсулоти қутиси (ўрови) олд томони асосий юзасининг камида қирқ фоизини ва орқа томони асосий юзасининг камида қирқ фоизини эгаллайдиган матнли ёзув ва (ёки) расм тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулотининг истеъмол ўровида, шу жумладан тамаки қиздириш тизими, никотин етказиб бериш электрон воситаларининг (улар учун суюқликлар) истеъмол ўровида олд томони юқорисида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини ҳамда орқа томони асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

 

Тамаки маҳсулотининг блокида қутилар горизонтал жойлаштирилганда чап қисмининг олд ва орқа томонлари, тамаки маҳсулоти вертикал жойлаштирилганда юқори қисмида асосий юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

Тамаки маҳсулоти блокига горизонтал жойлаштирилганида, блок узунчоқ тўғри тўртбурчак шаклига эга бўлади, бу эса тиббий оғоҳлантириларнинг квадрат шаклдаги эскизларини жойлаштириш имконини бермайди.

 

Чилим мундштуги ва сувдонида улар юзасининг камида олтмиш беш фоизини эгаллайдиган, матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвир тарзидаги тиббий огоҳлантириш бўлиши керак.

ЖССТнинг ТҚКҲК томонларининг 7-сессияси, ЖССТнинг маърузаси, 2016 йил ноябрь, FCTC/COP/7/10.

ЎзРнинг “Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонунининг 4-моддаси.

(4-қисм) Тамаки маҳсулотининг қутисида (ўровида) инсон соғлиғига етказиладиган зарарни камайтириб кўрсатувчи, тамаки маҳсулотининг хусусияти ҳақида зарарсиз маҳсулот сифатида ёки тамаки маҳсулотининг бошқа намуналарига қараганда зарари камроқ эканлиги тўғрисида ёлғон таассурот уйғотадиган ахборот жойлаштирилишига йўл қўйилмайди.

Тамаки маҳсулоти истеъмол ўровига, шу жумладан тамакини қиздириш тизимлари ва никотин етказиб бериш электрон тизимларининг (улар учун суюқликлар) ўзи ҳамда уларнинг истеъмол ўровига туширилган ахборотда тўғридан-тўғри ёки билвосита тарзда ушбу тамаки маҳсулоти бошқа тамаки маҳсулотидан зарарсизроқ эканлиги ҳақида тасаввур ҳосил қиладиган ҳар қандай атамалар, таърифлар, белгилар, рамзлар ва бошқа белгилашлар, шу жумладан “қатрон миқдори кам”, “енгил”, “жуда енгил”, “юмшоқ”, “экстра”, “ультра”, “нозик” каби сўзлар ёки сўз бирикмалари, тамаки маҳсулотини озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчалари) билан айнанлаштирадиган ёки тамаки маҳсулоти озиқ-овқат маҳсулоти (озуқа қўшимчаси) мазасига эгалиги ҳақида тўғридан-тўғри ёки билвосита тасаввур ҳосил қиладиган, бундай сўзлар билан умумий маъного эга бўлган сўзлар, бундай сўзларнинг чет тиллардаги аналоглари бўлмаслиги керак».

ЖССТнинг ТҚКҲК 11-модда. ЎзРнинг “Истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисида”ги Қонунининг 4-моддаси. Халқаро тажриба.

13-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишга доир чеклашлар

13-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишга доир чеклашлар

 

(1-қисм, 1-хатбоши) Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини:

(1-қисм, 1-хатбоши) Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини:

 

йигирма ёшга тўлмаган шахсларга;

йигирма ёшга тўлмаган шахсларга;

 

Тўлдирилмоқда

йигирма ёшга тўлмаган шахслар томонидан;

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланганда;

савдо автоматлари орқали;

Интернет тармоғи орқали;

алкоголь маҳсулоти идишида ёки тамаки маҳсулоти истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш инсон соғлиғига салбий таъсир кўрсатиши ҳақида тиббий огоҳлантириш бўлмаганда;

ЖССТнинг ТҚКҲК 11-, 13- ва 16-моддалари.

(3-хатбоши) таълим, спорт муассасалари ва диний муассасалардан беш юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо объектлари томонидан;

муклчилик шаклларидан қатъи назар спорт, таълим, тиббиёт муассасалари ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида;»;

Мазкур қоидани амалиётда самарали ижросини таъминлаш мақсадида.

улар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга, қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа талабларга мувофиқ бўлмаса;

акциз маркалари билан тамғаланмаган ҳолда (пиводан ташқари) ёки акциз маркалари қалбаки бўлганда;

уларнинг ишлаб чиқарувчисини аниқлаш имконини берадиган тарзда аниқ тамғаланмаган бўлса;

доналаб, қутисиз (ўровсиз) — тамаки маҳсулотига нисбатан;

уларни ишлаб чиқариш учун лицензияга эга бўлмаган Ўзбекистон Республикаси ишлаб чиқарувчиси томонидан ишлаб чиқарилган бўлса;

уларни етказиб бериш ҳуқуқига эга бўлмаган ёки етказиб беришни қонун ҳужжатларини бузган ҳолда амалга оширган маҳсулот етказиб берувчидан олинган бўлса, реализация қилиш мумкин эмас.

улар техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларга, қонун ҳужжатларида белгиланган бошқа талабларга мувофиқ бўлмаса;

акциз маркалари билан тамғаланмаган ҳолда (пиводан ташқари) ёки акциз маркалари қалбаки бўлганда;

уларнинг ишлаб чиқарувчисини аниқлаш имконини берадиган тарзда аниқ тамғаланмаган бўлса;

доналаб, қутисиз (ўровсиз) — тамаки маҳсулотига нисбатан;

уларни ишлаб чиқариш учун лицензияга эга бўлмаган Ўзбекистон Республикаси ишлаб чиқарувчиси томонидан ишлаб чиқарилган бўлса;

уларни етказиб бериш ҳуқуқига эга бўлмаган ёки етказиб беришни қонун ҳужжатларини бузган ҳолда амалга оширган маҳсулот етказиб берувчидан олинган бўлса, реализация қилиш мумкин эмас.

 

Тўлдирилмоқда (2-қисм)

«Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар, ёки одамлар бўладиган бошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотишга йўл қўйилмайди.

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда.

ЎзРнинг «Тадбиркорлик фаолияти соҳасидаги рухсат бериш тартиб-таомиллари тўғрисида»ги Қонунининг 5- ва 6- моддалари.

ЎзР «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Қонунининг 19-моддаси.

(3-қисм)

Чилим маҳсулоти (хизматлари)ни сотиш қонун ҳужжатларига мувофиқ ихтисослаштирилган объектларда амалга оширилади.».

(4-қисм)

Чакана савдо, умумий овқатланиш ва хизматлар соҳаси корхоналарининг пештахталарида, бошқа савдо ускуналарида тамаки маҳсулоти (унинг намуналари)ни қўйиш ва намойиш этишга йўл қўйилмайди.

ЖССТнинг ТҚКҲК 13-модда. ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 13-модда.

Халқаро тажриба.

(5-қисм)

Чакана савдо учун таклиф этиладиган тамаки маҳсулоти ҳақидаги ахборот, истеъмолчиларнинг ҳуқуқларини ҳимоя қилиш тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ, сотувчи томонидан, сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхатини савдо залида жойлаштириш йўли билан харидорлар эътиборига етказилади, бу рўйхат оқ фонда қора рангдаги бир хил ўлчамли харфларда ёзилган, алфавит тартибида тузилган бўлиб, сотиладиган тамаки маҳсулотининг нархи ҳеч қандай график тасвирлар ва расмларсиз кўрсатилади. Савдо объектида тамаки маҳсулоти харидорга унинг талабига биноан, у сотиладиган тамаки маҳсулоти рўйхати билан таништирилгандан кейин намойиш этилиши мумкин.

(6-қисм)

Бевосита сотув жойида тамаки маҳсулоти истеъмолчи ололмайдиган ёпиқ жовонларда сақланади. Ёпиқ жовонлар конструктив жиҳатдан шундай ишланган бўлиши керакки, уларни очганда тамаки маҳсулоти харидорларга кўринмасин.».

 

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланиши мумкин.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланиши мумкин.

 

14-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишни амалга оширувчи шахсларнинг жавобгарлиги

14-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилишни амалга оширувчи шахсларнинг жавобгарлиги

 

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари савдосини амалга оширувчи шахслар мазкур маҳсулотларни йигирма ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилганлик учун жавобгар бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари савдосини амалга оширувчи шахслар мазкур маҳсулотларни йигирма ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилганлик учун жавобгар бўлади.

 

Тўлдирилмоқда

«Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотаётган сотувчи кўриниши йигирма ёшдан кичик кўринган харидордан унинг ёшини тасдиқловчи ҳужжатни кўрсатишни талаб қилиши, ҳужжат мавжуд бўлмаган тақдирда эса алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рад этиши шарт.».

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-модда.

15-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойлардаги огоҳлантирувчи ёзувлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойларда уларни йигирма ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилишга йўл қўйилмаслиги ҳақидаги, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги огоҳлантирувчи ёзув жойлаштирилган бўлиши керак.

15-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойлардаги огоҳлантирувчи ёзувлар

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилинадиган жойларда уларни йигирма ёшга тўлмаган шахсларга реализация қилишга йўл қўйилмаслиги ҳақидаги, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири тўғрисидаги тиббий огоҳлантириш жойлаштирилган бўлиши керак.

 

Тўлдирилмоқда

«151-модда. Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва савдо қилишга жалб этиш

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва реализациясига жалб этиш тақиқланади».

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-модда.

18-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни реклама ва тарғиб қилишга йўл қўймаслик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилишга йўл қўйилмайди.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишни тарғиб этиш, яъни алкоголь ва тамаки маҳсулотлари истеъмол қилишни рағбатлантирувчи, шахсда уларни истеъмол қилишнинг зарарсизлиги ҳақидаги тасаввурни шакллантирувчи ғоялар, қарашлар ҳамда бадиий образларни ошкора ёки яширин шаклда тарқатишга қаратилган хатти-ҳаракатлар тақиқланади.

18-модда. Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийликка йўл қўймаслик

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилишнинг ҳар қандай турлари, сотувини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш, шу жумладан:

ҳар қандай усулда, шу жумладан купонлар ва талонлар чиқариш йўли билан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари нархидан чегирмалар қилиш;

савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарида тамаки маҳсулотини чиқариб қўйиш ва намойиш этиш;

ушбу Қонун қабул қилинишидан олдин яратилган, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнларини намойиш этадиган аудиовизуал асарларни, шу жумладан теле- ва видеофильмларни намойиш этаётганда сўзловчи ёки намойиш ташкилотчиси бундай асарни ёки дастурни бевосита намойиш қилишни бошлашдан олдин ёки намойиш вақтида матнли ёзувни ўз ичига оладиган фототасвирлар тарзида ёки аудиовизуал асар шаклида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ҳақида ижтимоий реклама кўрсатилишини таъминлаш;

янги яратилган аудиовизуал асарларда, шу жумладан теле- ва видеофильмларда, театр-томошаларда, радио, теле-, видеохроника дастурларида, шунингдек оммавий ижро, эфирга узатиладиган хабарларда, кабель бўйича ҳамда кўрсатилган асарлар, томошалар, дастурлардан бошқача ҳар қандай фойдаланишда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш қилиш;

аудио, визуал ва аудиовизуал воситалар: босма нашр (шу жумладан газеталар, журналлар, рисолалар, варақалар, афишалар, бланклар, баннерли реклама, плакатлар, белгилар), телевидение ва радио (шу жумладан ер устидаги ва йўлдошли), фильмлар, рақамли видеодисклар, видеоматериаллар ва компакт-дисклар, ўйинлар (компьютер ўйинлари, видеоўйинлар ёки онлайн-ўйинлар) ҳамда бошқа рақамли коммуникация платформалари (шу жумладан Интернет ва мобиль телефонлар), театр қўйиш ва ёзувда кетмайдиган бошқа постановкалар ёрдамида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақида ахборот бериш, шунингдек алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ҳақидаги товар белгиларини автотранспорт воситаларига жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари ва товар белгиларини, жумладан, кўнгилочар тадбирларни ўтказиш жойларига ва чакана савдо жойларига, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сақлаш ускуналари устига жойлаштириш, хусусан, бундай маҳсулот логотиплари ва савдо ёрлиқларига ўхшатиладиган фирма ранги ёки ранглар бирикувидан фойдаланиш;

ЖССТнинг ТҚКҲК 13-модда.

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 13-модда. Халқаро тажриба.

 

чакана савдо жойларида тамаки маҳсулоти ёки истеъмол ўрови макетини (шу жумладан катталаштирилган) жойлаштириш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчиларининг фирма номлари ва товар белгиларини бошқа товар турларига жойлаштириш, шунингдек бундай товарларни реализация қилиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари бўлмаган бошқа турдаги товарларни ишлаб чиқаришда, уларнинг улгуржи ва чакана савдосида алкоголь ва тамаки маҳсулотларидан фойдаланиш ва унга ўхшатиш;

аудиовизуал асарлар (бадиий фильмлар, телевизион кўрсатувлар, компьютер ўйинлари, мусиқали клиплар), китоблар, суратлар ва иллюстрациялар яратишда ёки ахборот беришда фойда олиш мақсадида алкоголь ва тамаки маҳсулотлари, хизмати ёки савдо ёрлиғи ҳақида ахборотни қўшиш;

иштирок этиш шарти алкоголь ва тамаки маҳсулотлари сотиб олиш бўлган тадбирларни (шу жумладан лотереялар, танловлар, ўйинларни) ташкил қилиш ва ўтказиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олганлик учун совғалар ёки чегирмали маҳсулотлар (калитлар учун халқачалар, футболкалар, бейсбол каскалари, ўтолдиргичлар ва бошқалар) тақдим этиш;

аҳолига алкоголь ва тамаки маҳсулотларини бепул тарқатиш, шу жумладан совға тариқасида;

бозорга рағбатлантириш асосида чиқариш ёки содиқлик учун тақдирлаш тизимлари, хусусан тўлов учун купонларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олиш билан бирга ёки алоҳида бериш;

мақсади, натижаси ёки эҳтимол қилинадиган натижаси алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишга ва (ёки) алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга тўғридан-тўғри ёки билвосита истак ҳосил қилиш бўлган маданий, жисмоний, спортга оид ва бошқа оммавий тадбирларни (шу жумладан тамаки маҳсулотлари мукофот сифатида бериладиган оммавий тадбирларни), шу жумладан алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ёки ишлаб чиқарувчиларнинг фирма номлари билан боғлиқ мусобақаларни, улар алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишни талаб қиладими йўқ-ми, бундан қатъи назар, ташкил қилиш ва ўтказиш;

чакана сотувчиларни маҳсулотни пасайтирилган нархларда сотишни рағбатлантириш ёки қизиқтириш учун уларни тўғридан-тўғри тўловларга ёки бошқа тўлов турларига тўғридан-тўғри йўналтириш, шу жумладан чакана сотувчиларни рағбатлантириш дастурларини ишлаб чиқиш, уларни муайян сотувлар ҳажмига эришганлик учун рағбатлантириш;

чакана савдо шохобчасида, бирорта жойда ёки қандайдир тадбир ўтказилаётганда фақат конкрет маҳсулотни ёки конкрет ишлаб чиқарувчи маҳсулотини сотиш ёки маҳсулотнинг осон кўринадиган қилиб тасвирлаш эвазига тўлов ёки бошқа афзалликларни бериш;

ўқув муассасаларига, меҳмонхоналарга, спорт, кўнгилочар, мусиқавий тадбирлар, рақс тадбирлари ва ижтимоий тадбирлар ўтказиладиган жойларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини етказиб бериш, жойлаштириш ёки тасвирлаш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар, фаолият, алоҳида шахс ёки гуруҳлар, хусусан, спорт тадбирлари ёки артистлар иштирокида тадбирлар, алоҳида спортчилар ёки жамоалар, алоҳида артистлар ёки артистлар гуруҳларига, ҳайрия ва жамоат ташкилотларига, сиёсатчиларга, сиёсий номзодлара ва сиёсий партияларга молиявий ва бошқа ёрдам кўрсатиш;

алкоголь ва тамаки маҳсулотлари ишлаб чиқарувчилари томонидан тадбирлар ўтказиш жойларидан, хусусан, умумий овқатланиш корхоналари, клублар ёки бошқа дам олиш жойларидан фойдаланиш учун жавобгар шахслар ва ташкилотларга алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш учун бинолар қуриш ёки таъмирлаш эвазига молиявий ёки бошқа ёрдам кўрсатиш, ёки тентлар ва қуёшдан ҳимоя қилувчи зонтлардан фойдаланиш ёхуд тақдим этиш.

Ахборот кампанияларини ўтказишда оммавий ахборот воситаларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишнинг зарари ва атрофдаги тамаки тутунининг зарарли таъсири ҳақида аҳолига ахборот бераётганда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ва уларни истеъмол қилиш жараёнини намойиш этишга йўл қўйилади.

 

19-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўймаслик

19-модда. Жамоат жойларида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўймаслик

 

Иш жойларида, кўчалар, стадионлар, хиёбонлар, истироҳат боғларида, жамоат транспортининг барча турларида ва бошқа жамоат жойларида алкоголь маҳсулотини истеъмол қилишга йўл қўйилмайди. Мазкур қоида алкоголь маҳсулотини қуйиб реализация қилиш рухсат этилган савдо ва умумий овқатланиш объектларига, шунингдек тўйлар, юбилейлар ва бошқа тантаналар ҳамда маросимлар ўтказиладиган жойларга нисбатан татбиқ этилмайди.

Иш жойларида, кўчалар, стадионлар, хиёбонлар, истироҳат боғларида, жамоат транспортининг барча турларида ва бошқа жамоат жойларида алкоголь маҳсулотини истеъмол қилишга йўл қўйилмайди. Мазкур қоида алкоголь маҳсулотини қуйиб реализация қилиш рухсат этилган савдо ва умумий овқатланиш объектларига, шунингдек тўйлар, юбилейлар ва бошқа тантаналар ҳамда маросимлар ўтказиладиган жойларга нисбатан татбиқ этилмайди.

 

Иш жойларида, соғлиқни сақлаш, таълим, спорт-соғломлаштириш муассасаларида, ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёнилғи қуйиш шохобчаларида ва бошқа жамоат жойларида, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар ва (ёки) хоналар бундан мустасно, шунингдек жамоат транспортининг барча турларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилишга йўл қўйилмайди.

Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш тақиқланади.

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда. ЖССТнинг ТҚКҲК. Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

ЎзР Конституциясининг 24-моддаси, ЎзР «Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида» ги Қонунининг 17-моддаси, ЎзР «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида» ги Қонунининг 4-моддаси.

Амалиётда ушбу қоидани самарали ижро этилишиии таъминлаш мақсадида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш бутунлай тақиқланган жамоат жойлари ҳамда тамаки маҳсулотларини маҳсус ажратилган жойларда истеъмол қилинишига рухсат бериладиган жамоат жойларининг рўйхатини кўрсатиш тавсия қилинади.

Тўлдирилмоқда

Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда (ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлар бундан мустасно), хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳолларда ҳам чекланган бўлиши мумкин.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилишга йўл қўйилмайдиган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш йўл қўйилмаслиги ҳақида график белгидан иборат кўргазмали ахборот ўрнатилган бўлиши керак.

 

Тўлдирилмоқда

191-модда. Тамаки маҳсулотини истъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга талаблар

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар корхоналар, муассасалар, ташкилотлар раҳбарлари томонидан ёхуд бинолар ва объектлардан фойдаланувчи юридик ва жисмоний шахслар томонидан ташкил этилиши мумкин.

Корхоналар, муассасалар, ташкилотлар жамоасида тамаки маҳсулотини истеъмол қилувчи шахслар бўлмаса, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни ташкил қилиш шарт эмас.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бинога ва объектга кириш жойидан, иш жойларидан ёки очиладиган деразалардан камида 10 метр масофада, вентиляция қурилмалари учун ҳаво тортиш жойларида маҳаллий ва олис йўналишдаги поездларнинг ҳамда шаҳар атрофида қатновчи поездларнинг иш ҳолатида бўлмаган тамбурларида, шунингдек дарё кемалари палубаларининг орқа тарафида ташкил этилиши мумкин.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларга тамаки маҳсулоти қолдиғи учун ёнмайдиган урналар ўрнатилади, шунингдек қонун ҳужжатларига мувофиқ тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар қаердалиги ҳақида ахборот берувчи белги қўйилади.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни хоналарда ташкил қилишга йўл қўйилмайди».

 

 

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда.

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойларни биноларда эмас, балки очиқ жойларда ташкил этиш ортиқча харажатни талаб этмайди.

Тўлдирилмоқда

192-модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича ваколатли органлар ва шахслар мажбуриятлари

эскиси Масъул органлар ва раҳбарларнинг мажбуриятлари

Маҳаллий давлат ҳокимияти органлари, фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари, корхоналар, муассасалар ва ташкилотлар раҳбарлари ёхуд юридик ва жисмоний шахслар ўзлари фаолият олиб бораётган бинога киришдаги кўринадиган жойларда, объектлар ва ҳудудларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақидаги огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари лозим.

Корхоналар, муассасалар ва ташкилотларнинг раҳбарлари ёки бошқа мансабдор шахслари, шунингдек бинолар, объектлар ёки ҳудудлардан фойдаланувчи юридик ва жисмоний шахслар тақиқланган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилаётган шахсларни Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги бузилаётганлиги ҳақида огоҳлантириши, ҳуқуқбузарликни содир этиш давом эттирилган тақдирда эса, ички ишлар органларига ва бошқа ваколатли органларга хабар бериши шарт.

ЖССТнинг ТҚКҲК 8-модда. ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Халқаро тажриба.

 

Йўловчиларни ташиш билан шуғулланувчи ташувчилар транспортда кўринадиган жойда тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланганлиги ҳақида огоҳлантирувчи белгилар қўйишлари шарт».

ЎзРнинг «Шаҳар йўловчилар транспорти тўғрисида»ги Қонунининг 8-моддаси, ЎзРнинг «Автомобиль транспорти тўғрисида»ги Қонунининг 18, 29 моддалари.

Ўзбекистон Республикасининг 2016 йил 16 сентябрда қабул қилинган «Ички ишлар органлари тўғрисида»ги ЎРҚ-407-сонли Қонуни

17-модда. Ички ишлар органларининг ҳуқуқлари

Ички ишлар органлари ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

(42-хатбоши) Ўзбекистон Республикасининг Давлат байроғи ва Давлат герби тўғрисидаги қонун ҳужжатларининг давлат органлари ҳамда бошқа ташкилотлар томонидан ижро этилиши устидан назоратни амалга ошириш;

(43-хатбоши) Тўлдирилмоқда

17-модда. Ички ишлар органларининг ҳуқуқлари

Ички ишлар органлари ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

 

 

 

 

алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш соҳасидаги назоратни амалга ошириш.

 

Белгиланмаган жойларда алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилинишига йўл қўйилмаслигини назорат қилувчи ваколатли давлат органларини аниқлаш мақсадида.

Ўзбекистон Республикасининг 1997 йил 29 августда қабул қилинган «Давлат солиқ хизмати тўғрисида»ги 474-I-сонли Қонуни

5-модда. Давлат солиқ хизмати органларининг ҳуқуқлари

Давлат солиқ хизмати органлари ўз ваколатлари доирасида қуйидаги ҳуқуқларга эга:

 

 

Алкоголь ва тамаки маҳсулотлариини реализация қилиш қоидаларига риоя қилинишини назорат қилувчи ваколатли давлат органлари ҳамда назоратни амалга ошириш механизмларини аниқлаш  мақсадида.

 

 

(ўн тўртинчи хатбоши) Тўлдирилмоқда

чакана савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиш қоидалари назоратини амалга ошириш.

Ўзбекистон Республикасининг 1995 йил 21 декабрда қабул қилинган 161-I-сонли Қонуни билан тасдиқланган

Ўзбекистон Республикасининг Меҳнат кодекси

37-модда. Жамоа шартномасининг мазмуни ва тузилиши

Жамоа шартномасига иш берувчи ва ходимларнинг қуйидаги масалалар бўйича ўзаро мажбуриятлари киритилиши мумкин:

(бешинчи хатбоши) ходимларнинг, шу жумладан аёллар ва ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларнинг меҳнат шароитлари ва меҳнат муҳофазасини яхшилаш, экология жиҳатидан хавфсизликни таъминлаш;

37-модда. Жамоа шартномасининг мазмуни ва тузилиши

 

Жамоа шартномасига иш берувчи ва ходимларнинг қуйидаги масалалар бўйича ўзаро мажбуриятлари киритилиши мумкин:

 

 

 

 

 

 

Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 24-моддаси, ЎзРнинг «Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида»ги Қонунининг 17-моддаси, ЎзРнинг «Аҳолининг санитария-эпидемиологик осойишталиги тўғрисида»ги Қонунининг 4-моддаси

(олтинчи хатбоши) Тўлдирилмоқда

алкоголь ва тамаки маҳсулотларини истеъмол қилиш оқибатларидан ҳоли мақбул бўлган шароитларни таъминлаш ҳамда иш жойларида атрофдаги тамаки тутуни таъсиридан ва тамакини истеъмол қилиш оқибатларидан соғлиқни сақлаш.

77-модда. Ишга қабул қилишга йўл қўйиладиган ёш

Ўн саккиз ёшга тўлмаган шахсларни ишга қабул қилиш ушбу Кодекснинг 241-моддасида назарда тутилган талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.

 

 

Тўлдирилмоқда

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни ишга қабул қилиш ушбу Кодекснинг 2411 моддасида назарда тутилган талабларга риоя этилган ҳолда амалга оширилади.

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-модда.

Тўлдирилмоқда

2411-модда. Йигирма ёшга тўлмаган шахслар меҳнатидан фойдаланиш тақиқланадиган ишлар

«Йигирма ёшга тўлмаган шахслар меҳнатидан алкоголь ва тамаки маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва сотиш билан боғлиқ ишларда фойдаланиш тақиқланади.

ЖССТнинг ТҚКҲК 16-модда.

ЎзР Меҳнат Кодексининг 77-моддасига қўшимча киритилиши муносабати билан.

Ўзбекистон Республикасининг 1994 йил 22 сентябрда қабул қилинган 2015-ХII-сонли Қонуни билан тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси

561-модда. Жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш

561-модда. Жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Мазкур қоидани амалиётда самарали ижросини таъминлаш мақсадида ҳамад халқаро тажриба асосида.

Иш жойларида, соғлиқни сақлаш, таълим, спорт-соғломлаштириш муассасаларида, ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчаларида ва бошқа жамоат жойларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, бундан тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар ва (ёки) хоналар мустасно, —

 

«Таълим, спорт-соғломлаштириш, диний муассасалар ҳудудлари ва хоналарида, соғлиқни сақлаш муассасалари ҳудудлари ва хоналарида, болалар дам олиш жойларида ва болалар майдончаларида, лифтлар ва таксофонларда, кўп квартирали уйларнинг йўлаклари, зинапоялари ва зинапоя майдончаларида, ер ости ва ер усти йўловчилар ўтиш жойларида, йўналишли транспорт воситаларининг  алоҳида жиҳозланган тўхташ жойларида, транспортда белгиланмаган жойларда ва ёнғин чиқиш хавфи бўлган жойларда, шу жумладан автомобилларга ёқилғи қуйиш шоҳобчаларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, -

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида

жарима солишга сабаб бўлади.

Тўлдирилмоқда

Иш жойларида, корхоналарда, муассасалар ва ташкилотларда (ушбу модданинг иккинчи қисмида кўрсатилганлар бундан мустасно), хиёбонларда, паркларда, кинотеатрларда, циркларда, музейларда, кутубхоналарда, ётоқхоналарда, аэропортларда, темирйўл вокзалларида ва автостанцияларда, маҳаллий ва олис йўлларда ва шаҳар атрофига қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида, шунингдек маиший хизмат кўрсатиш объектларида, савдо-сотиқ объектларида ҳамда умумий овқатланиш корхоналарида, мулкчилик шаклидан қатъи назар, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш тақиқланади, тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш учун махсус ажратилган жойлар бундан мустасно, -

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Тўлдирилмоқда

562-модда. Жамоат жойларида ва транспортнинг белгиланмаган жойларида тамаки маҳсулоти истеъмолини чеклаш бўйича қонун ҳужжатларига риоя қилмаслик

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, муассасалар, ташкилотлар, корхоналар, шу жумладан савдо объектлари ва умумий овқатланиш корхоналарининг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахслари томонидан белгиланмаган жойларда тамаки маҳсулотини истеъмол қилишига йўл қўйилиши, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг уч бараваридан беш бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Худди шундай ҳуқуқбузарлик маъмурий жазо қўлланилганидан кейин бир йил давомида такроран содир этилган бўлса, -

мансабдор шахсларга базавий ҳисоблаш миқдорининг етти бараваридан ўн бараваригача миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

ЎзР «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида» ги Қонунига 19-1 моддасини киритиш муносабати билан.

122-модда. Тамаки маҳсулотини транспортда белгиланмаган жойларда истеъмол қилиш

122-модда. Тамаки маҳсулотини транспортда белгиланмаган жойларда истеъмол қилиш

Амалдаги таҳрири сақлаб қолинади, чунки амалиётда бундай жойларни ўрнатиш тегишли транспорт идорасининг ваколатида бўлиб, у транспорт воситасининг ўзига хос хусусиятларидан келиб чиққан ҳолда, мустақил равишда қисман ёки тўлиқ тақиқлаши мумкин.

Маҳаллий ва узоқ масофага қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида белгиланмаган жойларда, шаҳар атрофига қатнайдиган поездларнинг вагонларида (шу жумладан тамбурларида), шаҳар ичида, шаҳар атрофига, шаҳарлараро ва халқаро йўналишларда қатнайдиган автобусларда, шунингдек таксиларда, йўналишли таксиларда ҳамда шаҳар электр транспортида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

Маҳаллий ва узоқ масофага қатнайдиган поездларда, дарё кемаларида белгиланмаган жойларда, шаҳар атрофига қатнайдиган поездларнинг вагонларида (шу жумладан тамбурларида), шаҳар ичида, шаҳар атрофига, шаҳарлараро ва халқаро йўналишларда қатнайдиган автобусларда, шунингдек таксиларда, йўналишли таксиларда ҳамда шаҳар электр транспортида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

энг кам иш ҳақининг учдан бир қисми миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

базавий ҳисоблаш миқдорининг бир баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

ЖССТнинг ТҚКҲК Амалга оширишнинг асосий принциплари. 8-модда.

Мазкур қоидани амалиётда самарали ижросини таъминлаш мақсадида ҳамад халқаро тажриба асосида.

Ҳаво кемаларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

энг кам иш ҳақининг икки баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Ҳаво кемаларида тамаки маҳсулотини истеъмол қилиш, —

энг кам иш ҳақининг икки баравари миқдорида жарима солишга сабаб бўлади.

Амалдаги таҳририда қолдирилмоқда.

Тўлдирилмоқда

1641. Алкоголь ва тамаки маҳсулотлари реализация қилиш қоидаларини бузиш

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга сотиш тақиқланганлиги ҳамда унинг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

болалар ўйинчоқлари, конфетлар ёки болалар ассортиментининг бошқа товарларига ўхшатиб ишланган, идишида ёки истеъмол ўровида алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг инсон соғлиғига салбий таъсири ҳақидаги огоҳлантирувчи ёзуви бўлмаган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - уч бараваридан беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини Интернет тармоғи, савдо автоматлари орқали реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини йигирма ёшга тўлмаган шахсларга ҳамда тамаки маҳсулотини доналаб, қути (ўров)сиз реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг икки бараваридан беш бараваригача, мансабдор шахсларга эса - беш бараваридан етти бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Йигирма ёшга тўлмаган шахсларни алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишга жалб қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Умумий овқатланиш корхоналарида, шу жумладан ресторанлар, қаҳвахоналар, барлар, клублар, дискотекалар, кинотеатрлар, компьютер заллари, Интернет тармоғидан фойдаланиш хизматларини кўрсатиш учун жиҳозланган хоналар, ёки одамлар бўладиган бошқа кўнгилочар (ҳордиқ чиқариш) жойларида чилим учун тамаки ва чилим маҳсулоти (хизматлари)ни реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Мулкчилик шаклларидан қатъи назар, спорт, таълим, тиббиёт муассасалари ва диний муассасаларнинг ҳудудида ва хоналарида, шу жумладан, таълим муассасалари ҳудудлари чегарасидан сунъий ва табиий тўсиқларни ҳисобга олмасдан тўғри чизиқ бўйича икки юз метрдан кам радиусда жойлашган савдо ва умумий овқатланиш корхоналарида алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реализация қилиш, -

фуқароларга базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан ўн бараваригача, мансабдор шахсларга эса - етти бараваридан ўн беш бараваригача миқдорда жарима солишга сабаб бўлади.

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини (мамлакатда ишлаб чиқарилган пиво, кўпикланадиган ва табиий винолар бундан мустасно) юридик шахс ташкил этмаган ҳолда ишлаб чиқариш ҳамда алкоголь маҳсулотини реализация қилиш, -

савдо предметларини мусодара қилган ҳолда базавий ҳисоблаш миқдорининг ўн бараваридан йигирма бараваригача жарима солишга сабаб бўлади.

Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида» ги Қонунининг 13-моддаси қоидаларини амалиётда ижро этиш мақсадида. Халқаро тажриба.

Тўлдирилмоқда

1782-модда. Реклама, алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотишни рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузиш

Фуқаролар ва мансабдор шахслар томонидан қонун ҳужжатларида тақиқланган алкоголь ва тамаки маҳсулотларини реклама қилиш, сотувларини рағбатлантириш ва ҳомийлик қилиш, -

базавий ҳисоблаш миқдорининг беш бараваридан етти бараваригача жарима солишга сабаб бўлади».

ЖССТнинг ТҚКҲК 13-модда.

Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида»ги Қонунининг 18-моддасига ўзгартиш ва қўшимчалар киритилиши муносабати билан.

245-модда. Маъмурий судлар

Маъмурий судлар ушбу Кодекснинг ... , 164, 165, … 178, 178-1, 179, … 188-3, 189, …241-10 ва 241-11-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар ҳақидаги ишларни кўриб чиқади.

245-модда. Маъмурий судлар

Маъмурий судлар ушбу Кодекснинг ... , 164, 164-1, 165, … 178, 178-1, 178-2, 179, … 188-3, 178-2, 189, …241-10 ва 241-11-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар ҳақидаги ишларни кўриб чиқади.

Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларининг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилинишини чеклаш тўғрисида» ги Қонунига 15-1 моддани киритилиши ҳамда ушбу Қонуннинг 13-моддасига киритилаётган ўзгартириш ва қўшимчаларни ҳисобга олган ҳолда.

248-модда. Ички ишлар органлари

(биринчи қисм) Ички ишлар органларига ушбу Кодекснинг 56-1-моддасида, 113-моддасининг биринчи, иккинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида, 114, 115-моддаларида, 116-моддасининг биринчи, учинчи ва тўртинчи қисмларида, 121, 122, 123, 125-моддаларида, … назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

248-модда. Ички ишлар органлари

(биринчи қисм) Ички ишлар органларига ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2- моддаларида, 113-моддасининг биринчи, иккинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида, 114, 115-моддаларида, 116-моддасининг биринчи, учинчи ва тўртинчи қисмларида, 121, 122, 123, 125-моддаларида, … назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши муносабати билан

(иккинчи қисм) Ички ишлар органлари номидан маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқишга ва маъмурий жазо қўллашга қуйидагилар ҳақли:

1) ушбу Кодекснинг 56-1-моддасида, 114-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — туманлар, шаҳарлар, шаҳарлардаги туманлар ички ишлар бўлимларининг (бошқармаларининг) бошлиқлари ёки бошлиқ ўринбосарлари, шунингдек транспортда хавфсизликни таъминлаш бошқармаларининг (бўлимларининг) бошлиқлари;

(иккинчи қисм) Ички ишлар органлари номидан маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишларни кўриб чиқишга ва маъмурий жазо қўллашга қуйидагилар ҳақли:

1) ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2-моддаларида, 114-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — туманлар, шаҳарлар, шаҳарлардаги туманлар ички ишлар бўлимларининг (бошқармаларининг) бошлиқлари ёки бошлиқ ўринбосарлари, шунингдек транспортда хавфсизликни таъминлаш бошқармаларининг (бўлимларининг) бошлиқлари;

МЖКга 56-2 моддани киритилиши муносабати билан

2) ушбу Кодекснинг 56-1-моддасида, 113-моддаси биринчи қисмида, 114-моддаси биринчи қисмида, 115-моддасида, 121-моддасининг иккинчи қисмида, 122, 123, 156, 183-моддаларида, 187-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — метрополитенни муҳофаза қилиш бўйича ички ишлар бўлимининг бошлиғи ёки бошлиғи ўринбосарлари;

2) ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2-моддаларида, 113-моддаси биринчи қисмида, 114-моддаси биринчи қисмида, 115-моддасида, 121-моддасининг иккинчи қисмида, 122, 123, 156, 183-моддаларида, 187-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — метрополитенни муҳофаза қилиш бўйича ички ишлар бўлимининг бошлиғи ёки бошлиғи ўринбосарлари;

МЖКга 56-2 моддани киритилиши муносабати билан

3) ушбу Кодекснинг 225-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — темир йўл вокзаллари ва аэропортлардаги бўлинмаларнинг, ички ишлар органларининг миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бўлимларининг (бошқармаларининг) бошлиқлари ва бошлиқ ўринбосарлари;

3) ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2, 122-моддалари ва 225-моддасининг иккинчи ва учинчи қисмларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — темир йўл вокзаллари ва аэропортлардаги бўлинмаларнинг, ички ишлар органларининг миграция ва фуқароликни расмийлаштириш бўлимларининг (бошқармаларининг) бошлиқлари ва бошлиқ ўринбосарлари;

МЖКга 56-2 моддани киритилиши муносабати билан ҳамда МЖКнинг 56-1, 122 моддаларининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Ички ишлар органларининг темир йўл вокзаллари ва аэропортлардаги бўлинмаларнинг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

4) ушбу Кодекснинг 56-1, 113-моддасининг биринчи, иккинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида, 122, 123-моддалари, 127-моддаси (мақсадсиз овозли сигнал беришга доир қисмида), 161-моддаси (фуқароларга нисбатан), 187-моддасининг биринчи қисмида, 192, 221-моддаларида, 223-моддасининг биринчи қисмида, 2231, 2233-моддаларида, 224-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — ички ишлар органлари таянч пунктларининг профилактика катта инспекторлари ва инспекторлари;

4) ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2-моддаларида ва 113-моддасининг биринчи, иккинчи, тўртинчи ва бешинчи қисмларида, 122, 123-моддалари, 127-моддаси (мақсадсиз овозли сигнал беришга доир қисмида), 161-моддаси (фуқароларга нисбатан), 187-моддасининг биринчи қисмида, 192, 221-моддаларида, 223-моддасининг биринчи қисмида, 2231, 2233-моддаларида, 224-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — ички ишлар органлари таянч пунктларининг профилактика катта инспекторлари ва инспекторлари;

МЖКга 56-2 моддани киритилиши муносабати билан

5) ушбу Кодекснинг 125-моддасида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг (Бош бошқармасининг) бошлиғи, унинг ўринбосарлари, йўл-патруль хизматини ҳамда маъмурий амалиётни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш бўлимининг бошлиғи, муҳим топшириқлар бўйича бош инспектор, инспектор (маъмурий амалиёт бўйича), маъмурий амалиёт бўлинмасининг (бўлимининг) бошлиғи, маъмурий ҳуқуқбузарликлар материалларини кўриб чиқиш бўйича бош инспектор, катта инспектор (инспектор), йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлимининг (бўлинмасининг) бошлиғи, давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг катта инспектори ва йўл ҳаракати хавфсизлиги гуруҳининг маъмурий амалиёт бўйича инспектори, улар йўқлигида эса ички ишлар бўлимининг бошлиғи ёки унинг ўринбосари;

5) ушбу Кодекснинг 122, 125-моддаларида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармасининг (Бош бошқармасининг) бошлиғи, унинг ўринбосарлари, йўл-патруль хизматини ҳамда маъмурий амалиётни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш бўлимининг бошлиғи, муҳим топшириқлар бўйича бош инспектор, инспектор (маъмурий амалиёт бўйича), маъмурий амалиёт бўлинмасининг (бўлимининг) бошлиғи, маъмурий ҳуқуқбузарликлар материалларини кўриб чиқиш бўйича бош инспектор, катта инспектор (инспектор), йўл ҳаракати хавфсизлиги бўлимининг (бўлинмасининг) бошлиғи, давлат йўл ҳаракати хавфсизлиги хизматининг катта инспектори ва йўл ҳаракати хавфсизлиги гуруҳининг маъмурий амалиёт бўйича инспектори, улар йўқлигида эса ички ишлар бўлимининг бошлиғи ёки унинг ўринбосари;

МЖКнинг 122- моддаси қоидаларининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Ички ишлар вазирлигининг йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси, йўл-патруль хизматини ҳамда маъмурий амалиётни ташкил этиш ва мувофиқлаштириш бўлими бўлинмаларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

6) ушбу Кодекснинг 125-моддасида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл-патруль хизмати бригадаси (батальони, дивизиони, отряди, сафарбар гуруҳи) командири ёки командирининг ўринбосари;

6) ушбу Кодекснинг 122, 125-моддаларида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл-патруль хизмати бригадаси (батальони, дивизиони, отряди, сафарбар гуруҳи) командири ёки командирининг ўринбосари;

 

7) ушбу Кодекс 125-моддасининг биринчи, иккинчи ва учинчи қисмларида,  ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл-патруль хизматининг катта инспектори (инспектори) ва йўл ҳаракати қоидаларига ҳамда йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга оид бошқа норматив ҳужжатларга риоя этилиши устидан назоратни амалга оширувчи бошқа ходимлар.

7) ушбу Кодекс 122-моддаси, 125-моддасининг биринчи, иккинчи ва учинчи қисмларида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — йўл-патруль хизматининг катта инспектори (инспектори) ва йўл ҳаракати қоидаларига ҳамда йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлашга оид бошқа норматив ҳужжатларга риоя этилиши устидан назоратни амалга оширувчи бошқа ходимлар.

 

250-модда. Темир йўл транспорти ва метрополитен органлари

Темир йўл транспорти органларига ушбу Кодекснинг 113, 114-моддаларида, шунингдек 53, 121, 122, 123, 124-моддаларида, 142-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларида, 144, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (темир йўл транспортида ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун) назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

250-модда. Темир йўл транспорти ва метрополитен органлари

Темир йўл транспорти органларига ушбу Кодекснинг 113, 114-моддаларида, шунингдек 53, 56-1, 56-2, 121, 122, 123, 124-моддаларида, 142-моддасининг биринчи ва учинчи қисмларида, 144, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (темир йўл транспортида ҳуқуқбузарлик содир этганлик учун) назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1 моддасининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида темир йўл транспорти ва метрополитен органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

251-модда. Ҳаво транспорти органлари

Ўзбекистон Республикасининг Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси ушбу Кодекснинг 116, 1163-моддаларида, 117-моддасининг биринчи қисмида, 142-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқли бўлган ҳаво транспорти органидир, Миллий авиакомпания эса ушбу Кодекснинг 53-моддасида, 117-моддасининг иккинчи қисмида, 121-моддасининг биринчи қисмида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқли бўлган ҳаво транспорти органидир.

251-модда. Ҳаво транспорти органлари

Ўзбекистон Республикасининг Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси ушбу Кодекснинг 116, 1163-моддаларида, 117-моддасининг биринчи қисмида, 142-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқли бўлган ҳаво транспорти органидир, Миллий авиакомпания эса ушбу Кодекснинг 53, 56-1, 56-2-моддаларида, 117-моддасининг иккинчи қисмида, 121-моддасининг биринчи қисмида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқли бўлган ҳаво транспорти органидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1 моддасининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Парвозлар хавфсизлигини назорат қилиш давлат инспекцияси органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

252-модда. Сув транспорти органлари

Сув транспорти органларига ушбу Кодекснинг 53, 121, 122, 124, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (сув транспортидаги ҳуқуқбузарлик учун), 118, 120-моддаларида, 142-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

252-модда. Сув транспорти органлари

Сув транспорти органларига ушбу Кодекснинг 53, 56-1, 56-2, 121, 122, 124, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (сув транспортидаги ҳуқуқбузарлик учун), 118, 120-моддаларида, 142-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1 моддаси қоидаларинин амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида сув транспорти органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда

253-модда. Давлат кичик ҳажмдаги кемалар инспекцияси органлари

Ўзбекистон Республикасининг Давлат кичик ҳажмдаги кемалар инспекцияси органларига ушбу Кодекс 119-моддасининг биринчи қисмида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

253-модда. Давлат кичик ҳажмдаги кемалар инспекцияси органлари

Ўзбекистон Республикасининг Давлат кичик ҳажмдаги кемалар инспекцияси органларига ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2, моддаларида, 119-моддасининг биринчи қисмида, 122-моддасида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1, 122 моддаларининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикасининг Давлат кичик ҳажмдаги кемалар инспекцияси органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

254-модда. Шаҳар ва шаҳарлараро йўловчи ташийдиган автомобиль транспорти ва электр транспорти органлари

Шаҳар ва шаҳарлараро йўловчилар ташийдиган автомобиль транспорти ва электр транспорти органларига ушбу Кодекснинг 121, 122, 123, 124-моддаларида, 142-моддасининг учинчи қисмида, 143, 144, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (шаҳар, шаҳарлараро автомобиль транспортида ва электр транспортида содир этилган ҳуқуқбузарликлар қисми) назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

254-модда. Шаҳар ва шаҳарлараро йўловчи ташийдиган автомобиль транспорти ва электр транспорти органлари

Шаҳар ва шаҳарлараро йўловчилар ташийдиган автомобиль транспорти ва электр транспорти органларига ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2, 121, 122, 123, 124-моддаларида, 142-моддасининг учинчи қисмида, 143, 144, 145-моддаларида, 146-моддасининг биринчи ва иккинчи қисмларида (шаҳар, шаҳарлараро автомобиль транспортида ва электр транспортида содир этилган ҳуқуқбузарликлар қисми) назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1, 122 моддаларининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида шаҳар ва шаҳарлараро йўловчилар ташийдиган автомобиль транспорти ва электр транспорти органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

256-модда. Мудофаа вазирлиги органлари

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги органларига ушбу Кодекснинг 125-моддасида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

256-модда. Мудофаа вазирлиги органлари

Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги органларига ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2-моддаларида, 122, 125-моддаларида, 125-1-моддасининг биринчи қисмида, 126-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1, 122 моддаларининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Мудофаа вазирлиги органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

(иккинчи қисм) Қуйидагилар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги органлари номидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ва маъмурий жазо қўлланишга ҳақлидирлар:

ушбу Кодекснинг 235, 236-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимлари бошлиқлари ва туман (шаҳар) муқобил хизмат бўлимлари бошлиқлари;

ушбу Кодекснинг 125-моддасида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — ҳарбий автомобиль инспекциясининг бошлиғи, катта инспектори.

(иккинчи қисм) Қуйидагилар Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлиги органлари номидан маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни кўриб чиқиш ва маъмурий жазо қўлланишга ҳақлидирлар:

ушбу Кодекснинг 235, 236-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — туман (шаҳар) мудофаа ишлари бўлимлари бошлиқлари ва туман (шаҳар) муқобил хизмат бўлимлари бошлиқлари;

ушбу Кодекснинг 56-1, 56-2, 122, 125-моддаларида, ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар учун — ҳарбий автомобиль инспекциясининг бошлиғи, катта инспектори.

 

257-модда. Давлат санитария назорати органлари

(биринчи қисм) Давлат санитария назорати органларига ушбу Кодекснинг 53, 54, 55-моддаларида ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

257-модда. Давлат санитария назорати органлари

(биринчи қисм) Давлат санитария назорати органларига ушбу Кодекснинг 53, 54, 55, 56-1, 56-2-моддаларида ... назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1 моддасининг амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Давлат санитария назорати органларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда

258-модда. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат хавфсизлик хизматининг ва Миллий гвардиясининг санитария назоратини амалга оширувчи тиббий хизматлари

(биринчи қисм) Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат хавфсизлик хизматининг ва Миллий гвардиясининг санитария назоратини амалга оширувчи тиббий хизматларига ушбу Кодекснинг 53, 54, 55-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар (шу жумладан, санитария-гигиена қоидаларини ва атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш нормаларини бузганлик) тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

258-модда. Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат хавфсизлик хизматининг ва Миллий гвардиясининг санитария назоратини амалга оширувчи тиббий хизматлари

(биринчи қисм) Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат хавфсизлик хизматининг ва Миллий гвардиясининг санитария назоратини амалга оширувчи тиббий хизматларига ушбу Кодекснинг 53, 54, 55, 56-1, 56-2-моддаларида назарда тутилган маъмурий ҳуқуқбузарликлар (шу жумладан, санитария-гигиена қоидаларини ва атмосфера ҳавосини муҳофаза қилиш нормаларини бузганлик) тўғрисидаги ишлар тааллуқлидир.

МЖКга 56-2 моддани киритилиши ҳамда МЖКнинг 56-1 моддасини амалиётда ижросини таъминлаш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Мудофаа вазирлигининг, Ички ишлар вазирлигининг, Давлат хавфсизлик хизматининг ва Миллий гвардиясининг санитария назоратини амалга оширувчи тиббий хизматларининг ваколатлари кенгайтирилмоқда.

 

6-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2018 йил 2 июлда қабул қилинган “Жамоат жойларида чилим ва электрон сигареталар чекишни чеклаш тўғрисида”ги 478-сонли Қонуни (Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 03.07.2018 й., 03/18/478/1423-сон) ўз кучини йўқотган деб топилсин.

Ушбу Қонуннинг асосий қоидалари Ўзбекистон Республикасининг «Алкоголь ва тамаки маҳсулотларнинг тарқатилиши ҳамда истеъмол қилиниши чеклаш тўғрисида»ги Қонунига киритилган.

 

 

Вазир                                                                                    А.Шадманов

Umumiy takliflar

307